İçerikler - Sayfa 694

Bir grup insanı, hiç bilmedikleri bir kültürün orta yerine götürüp bıraksak nasıl davranırlardı? Bu soru karşısında heyecan duymayacak bir psikolog bulamazsınız. Ancak psikologlar tarafından cevabı merak edilen pek çok sorunun deneysel olarak araştırılması mümkün değildir. Bunun sebebi, son birkaç on yılda kurulmuş olan ve deneylerde yer alacak katılımcıları olası zararlara karşı koruma amacındaki etik kurulların, insan haklarını ihlal etme potansiyeli olan çalışmalara izin vermemesidir.

Ancak bilimde olanın aksine, sanattaki yöntemleri daha özgürdür. Bir grup insanın hiç alışık olmadıkları bir kültürün orta yerinde nasıl davranacaklarını hayal eden kitaplar yazabilir, filmler çekebilir hatta bu durumu tasvir eden tablolar, heykeller yapabilirsiniz. O halde bu sorunun cevabını tartışabilmek için en uygun zemin sanatın özgür suları olacak. Tunç Okan’ın senaristliğini ve yönetmenliğini yaptığı 1975 yapımı Otobüs filmi, yazının başında bahsettiğimiz soruya kendi perspektifinden oldukça çarpıcı bir yanıt veriyor. Bu yazının eksenini de psikolojinin kültür alanındaki çalışmaları ile Otobüs filminin anlatısı arasında ilişki kurma gayreti oluşturuyor.

Pullular (Squamata) kertenkeleler ve yılanlardan oluşan en büyük sürüngen grubudur. Aynı zamanda yaşayan omurgalıların en büyük ikinci takımıdır. 10.900'den fazla türle temsil edilen, evrimsel olarak oldukça başarılı bir sürüngen takımıdır.

İsimden de anlaşılacağı üzere derilerinde pullar ve genellikle korunma amaçlı özelleşmiş yapılar bulundururlar. Üst çeneyi hareket ettirmeye yarayan dörtgen şeklinde hareketli kemiklere (os quadratum) sahiptirler. Bu anatomik yapı beslenme davranışları ve diyetleri ile alakalıdır. Bu dörtgen kemik sayesinde ağızlarını çok geniş açabilirler (Amphisbaenia alt takımı hariç), yılanlarda bu kemik uzamış ve çok hareketli yapıdadır ve büyük avları yutmalarına olanak sağlar.

Kimyasal sembolü "Mn" olan dördüncü periyod 7b grubunda bulunana bir geçiş elementidir. Atom numarası 25 olup, atom ağırlığı ise 54.938044 dür. Oda koşullarında katı fazda bulunur. Erime noktası 1246 °C'dir. Kaynama noktası ise 2061 °C'dir.^[1] Manganez, demire benzeyen gümüşi gri bir metaldir . Sert ve çok kırılgandır, kaynaşması zordur, ancak oksitlenmesi kolaydır.^[2] Manganez metali ve ortak iyonları paramanyetiktir. Mangan, havada yavaşça kararır ve çözünmüş oksijen içeren sudaki demir gibi oksitlenir ("paslanır").

İnsan vücudu, yaklaşık 10 ila 20 mg manganez içerir ve bunun %25 ila %40'ı kemiktedir. Karaciğer, pankreas, böbrek ve beyin de manganez içerir. Vücut, manganez emiliminin ve atılımının düzenleyici kontrolü yoluyla stabil doku manganez konsantrasyonlarını korur.^[3] Manganez, kepekli tahıllar, istiridye, midye, fındık, soya fasulyesi ve diğer baklagiller, pirinç, yapraklı sebzeler, kahve, çay ve karabiber gibi birçok baharat dahil olmak üzere çok çeşitli yiyeceklerde bulunur. İçme suyu ayrıca 1 ila 100 mcg / L'lik konsantrasyonlarda küçük miktarlarda manganez içerir.

Daha önceki yazılarımızda mutasyonların ve seçilimin popülasyonların evriminde (ve bu evrimin matematiğinde) nasıl bir etki yarattığından bahsetmiştik. Bu yazımızda, yine daha önce detaylarını izah ettiğimiz Hardy-Weinberg Denge Prensibi'nin "[Evrimin durması için] Popülasyonlar arasında göç olmamalıdır." kuralını bozup, alel ve genotip frekanslarının göç etkisi altında nasıl değiştiğini inceleyeceğiz.

Evrimsel bir dinamik olarak göç (gen akışı, genetik göç), alellerin popülasyonlar arasındaki hareketidir. En yaygın örnek olan ada ve anakara örneğini vereceğiz - ki evrimsel biyoloji tarihinden hatırlayabileceğiniz gibi, Charles Darwin'in Evrim Teorisi'ni geliştirmesindeki en kritik faktör, anakara ve adalardaki türlerin birbirine çok benzer; ancak bir o kadar da ada yaşantısına (hatta birbiriyle çok yakın adaların farklı koşullarına) uyum sağlamış olmalarıydı. Bu yalın gerçek, anakaradan adalara ulaşıp burada hapsolan türlerin, adaların birbirinden farklı olabilen şartlarına göre evrimleştiğini ve atalarından doğal sebeplerle farklılaştığını fark etmesine neden olmuştu.

Demir elementi sembolü "Fe"dir. 4'üncü periyod 8B gurubuna ait bir geçiş elementidir. Atom numarası 26 ve atom ağırlığı 55.845'dir. Oda sıcaklığında katı fazda bulunur. Yoğunluğu 7.874 gram/cm³ dür. Erime noktası 1811K (1538°C veya 2800°F) olarak ölçülmüştür. Kaynama noktası ise 3134K (2861°C veya 5182°F) olarak bilinir.^[1]

Demir, en çok kullanılan ve en ucuz metaldir. Parlak, sünek, dövülebilir ve gümüş grisi bir metaldir. Dört farklı kristal formda var olduğu bilinmektedir. Kuru havada değil, nemli havada paslanır. Seyreltik asitlerde kolaylıkla çözünür. Demir kimyasal olarak aktif bir metaldir ve iki büyük kimyasal bileşik serisi oluşturur bunlar; iki değerlikli demir (II) veya demirli bileşikler ve üç değerlikli demir (III) veya ferrik bileşiklerdir.