İçerikler - Sayfa 69

Dördüncü Reaktör'de meydana gelen patlamadan 30 yıl sonra, 2016 yılında Çernobil'i ziyaret eden araştırmacılar ve gazeteciler genellikle sessizlik ve kıtlık bekliyordu. Beklenti, tamamen radyasyonla tanımlanan ve yaşam barındırmayan bir yer görmekti. Ancak bunun yerine, nükleer santralin hemen altında yüzen kunduzlarla karşılaştılar.

Reaktör 26 Nisan 1986 tarihinde patladığında, pek çok kişi çevredeki arazinin nesiller boyunca biyolojik olarak ölü kalacağını varsaymıştı. Radyasyonun en yüksek olduğu ve erişimin hâlâ kısıtlı olduğu dışlama bölgesi, Ukrayna tarafında yaklaşık 2.600 kilometrekarelik bir alanı kapsıyor. Bu alan neredeyse Lüksemburg büyüklüğündedir.

Köpek dostlarımız on binlerce yıldır yanımızdadır. Tek bir kelime bile edemeseler de her kuyruk sallamaları, kulak hareketleri ve bakışları aslında bize ciltlerce şey anlatır; tabii eğer onları nasıl okuyacağınızı biliyorsanız.

Sahipleri genellikle köpeklerini oldukça iyi anladıklarını düşünürler. Ancak araştırmalar, köpeklerin bizim beden dilimizi okumakta, bizim onların beden dilini okumakta olduğumuzdan çok daha iyi olduğunu gösteriyor.

Einstein 1915 yılında yılında yaptığı yayınla, enerji-momentum ile uzay-zaman eğriliği arasında bir ilişki olduğunu ortaya koydu. Yani daha basit bir ifadeyle, madde ile geometri arasında sıkı bir ilişki bulunur. Madde, uzay-zamanı büker; bükülmüş uzay-zaman da maddeye jeodezikler boyunca hareket etmesi gerektiğini söyler. Bugün bunu ifade eden denklem setine, Einstein Alan Denklemleri denilmektedir.

Stres, organizmanın çevresel tehditlere karşı hayatta kalma tepkilerini düzenleyen temel bir fizyolojik mekanizma olarak evrimleşmiştir. Ancak modern yaşam koşullarında stres tepkisi sürekli aktive hâle geldiğinde kardiyovasküler sistem, bağışıklık yanıtları ve sindirim sistemi üzerinde uzun vadeli olumsuz etkiler yaratmakta, böylece organizmanın sağlığı üzerinde ciddi yük oluşturmaktadır.

Bu yazıda, Robert M. Sapolsky’nin Zebralar Neden Ülser Olmaz? (İng: "Why Zebras don’t Get Ulcers?") adlı çalışmasından hareketle stresin kısa süreli ve adaptif işlevleri ile kronikleştiğinde yol açtığı zararlar arasındaki fark ele alınacaktır. Sapolsky, zebra örneği üzerinden kısa süreli ve geçici fiziksel tehditlere verilen stres yanıtları ile uzun süre devam eden stres aktivasyonu arasındaki farkı vurgular.