İçerikler - Sayfa 68

Evrim Ağacı Logo
Evrim Ağacı
Karanlığı bilimle fethet!
Yanlış Hesaplardan Doğru Sonuçlar Çıkarılabilir mi?
MakaleYanlış Hesaplardan Doğru Sonuçlar Çıkarılabilir mi?

Özellikle son zamanlarda, kıymetli Tevfik Uyar'ın da eseriyle birlikte, safsatalar (İng: "logical fallacy") daha geniş bir kitle tarafından bilinmeye başlandı. Aslında bu durum ilginçtir çünkü bu tür mantık hatalarının tanımlanmasının temeli milattan önceye, Aristoteles zamanına kadar uzanır. Lakin özellikle "ad hominem" gibi popüler bazı türlere dikkat çeksek de tartışma gruplarında görebildiğimiz, genellikle de komplo teorilerinde kullanılan bazı hatalı yaklaşımlar var. Bunlardan birisi "yanlış hesaplara doğru anlamlar biçmek" olarak yorumlayabileceğimiz, bilhassa manipülasyona çok açık bir mantık hatası.

Yanlış hesaplara doğru anlamlar biçmek, yanlış hesaplar üzerinden yapılan çıkarımlarla doğru anlamlar bulma girişimi olarak tanımlanabilir. Genellikle komplo teorisi bazlı fikirlerde ortaya çıktığını göz önüne alacak olursak pek de doğru anlamın peşinde olunmadığını, aslında doğruymuş gibi gösterilmeye çalışılan bazı manipülasyonlar peşinde olunduğunu kabul edebiliriz.

23
Paylaş
Ferit Görür
ÇevirenFizik5 dk.
Nesneleri Gerçekten Görünmez Yapabilir miyiz? Görünmezlik Teknolojisinde Ne Durumdayız?
MakaleNesneleri Gerçekten Görünmez Yapabilir miyiz? Görünmezlik Teknolojisinde Ne Durumdayız?

Görünmez olma arzusu çok eskilere dayanıyor. Avcılar ve askerler yüzyıllardır kendilerini kamufle etmenin yollarını arıyorlar ancak bilim insanları gerçekten görünmez hale getirmeye giderek daha da yaklaşıyorlar.

Modern görünmezlik teknolojisi yalnızca uçakları radarlardan gizlemekle kalmıyor, aynı zamanda kızılötesi kameralardan gelen yüksek ısı sinyallerini de gizleyebiliyor ve ses dalgalarının duyulmasını engelleyebiliyor. Peki görünmezlik teknolojisi geliştirmeye ne kadar yakınız?

19
Paylaş
Büyük Dil Modelleri Neden Bazen Yalan Söylüyor ve Kötü Davranabiliyor?
MakaleBüyük Dil Modelleri Neden Bazen Yalan Söylüyor ve Kötü Davranabiliyor?

Günümüzün yapay zekâ araçları oldukça tuhaf yapılar. Bir yandan gerçekten de olağanüstü yeteneklere sahipler. ChatGPT veya Google'ın Gemini'ı gibi büyük dil modellerine kuantum mekaniği veya Roma İmparatorluğu'nun çöküşü hakkında sorular sorabilirsiniz, size akıcı ve kendinden emin bir şekilde yanıt vereceklerdir.

Ancak bu modeller zaman zaman kasten aptalmış gibi de görünebiliyorlar. Her şeyden önce, birçok şeyi yanlış biliyorlar. Kuantum mekaniği üzerine temel kaynakların bir listesini isterseniz size sundukları kaynakların bir kısmının tamamen kurgusal olması oldukça olasıdır. Bunlar yapay zekânın uydurduğu, halüsinasyon olarak adlandırılan durumlardır.

20
Paylaş
Vücudumuzun Google Earth'ü Anatomi Anlayışımızı Nasıl Değiştiriyor?
MakaleVücudumuzun Google Earth'ü Anatomi Anlayışımızı Nasıl Değiştiriyor?

Yeni bir çevrimiçi portal; bilim insanlarının, doktorların (ve elbette yeterince meraklı olan herkesin) insan organlarının tamamını, tek tek hücrelerine kadar, benzeri görülmemiş bir ayrıntıyla inceleme olanağı sunuyor. Araştırmacılara göre, tüm bir organdan tek bir hücreye kadar inebilen bu platformun, insan anatomisi ve hastalıklarına dair anlayışımızı temelden dönüştürme potansiyeli bulunuyor.

İnsan organları için bir tür çevrimiçi Google Earth olarak tanımlanan İnsan Organ Atlası (İng: "Human Organ Atlas"), şu anda 25 donörden 56 organı kapsayan 307 üç boyutlu veri setine ev sahipliği yapıyor ve beyinden kalbe, plasentadan prostata kadar her şeyi içeriyor. En önemlisi herhangi bir standart internet tarayıcısı üzerinden kolaylıkla incelenebiliyor.

17
Paylaş
Antimadde İlk Kez CERN Kamyonunun Arkasında Taşındı!
MakaleAntimadde İlk Kez CERN Kamyonunun Arkasında Taşındı!

Antimadde, maddenin eşit ama zıt özelliklere sahip karşılığıdır. İkisi bir araya geldiğinde tamamen enerjiye dönüşerek yok olurlar. Bu durum, antimaddeyi depolamayı ve taşımayı son derece zor hale getirir.

24 Mart’ta, İsviçre’nin Cenevre kenti yakınlarında bulunan Avrupa Parçacık Fiziği Laboratuvarı CERN’deki bir ekip, manyetik alanlar kullanarak parçacıkları hapseden özel tasarlanmış bir kap içinde 92 antiprotonu taşıdı. Bu kap, laboratuvar sahası içinde kamyonun arkasında yaklaşık 30 dakika süren bir yolculuk yaptı.

53
Paylaş