İçerikler - Sayfa 346

Üç Krallık Dönemi (Pinyin: "Sanguo", Wade-Giles: "San-kuo"), Doğu Han Hanedanlığının çöküşüyle başlayan ve M.S. 220 ile 280 yılları arasında bir dizi çatışma ve savaşların gerçekleştiği dönemdir. Bu dönemde Wei, Shu ve Wu krallıkları Orta ve Doğu Çin'de hüküm sürmüştür. Bu dönemin son aşaması olan M.S. 220 ile 280 yılları arası, siyasi ve askeri birçok harekatların gerçekleştiği zaman olarak kabul edilir.^[1]

Sarı Türban İsyanı (ya da Sarı Eşarp İsyanı), 184 yılında Han Hanedanlığına karşı başlatılan bir isyandır. Bu köylü isyanı patlak verdiğinde Çin'i İmparator Ling yönetiyordu. Bu isyana "Sarı Türban" isminin verilmesinin nedeniyse isyancıların başlarına sarı eşarp takmalarıydı. Çin'de başlayan bu önemli olay, Taoizm için de önemli bir yere sahipti.

Geçtiğimiz günlerde 21 milyon ışık yılı mesafe ile ekstragalaktik ölçekte komşumuz sayılabilecek Messier 101 kodlu Fırıldak (İng. "Pinwheel") Galaksisi'nde bir süpernova meydana geldi.

SN 2023ixf olarak isimlendirilen süpernova, ilk olarak 19 Mayıs 2023'te daha önceki süpernova keşifleri ile de tanınan deneyimli astronom Koichi Itagaki tarafından keşfedildi. Patlama, Zwicky Geçici Tesisi'nde kaydedilen otomatik fotoğraflarda da tespit edildi.

Doğa, sayısız harikası ve ilginç adaptasyonları ile bizi sürekli şaşırtır. Özellikle tropik bölgelerde yaşayan canlılar, benzersiz özelliklere sahip olabilir ve bazen beklenmedik şekillerde hayatta kalma stratejileri geliştirebilirler. Kosta Rika'ya özgü olan su anolü veya Latince adıyla Anolis aquaticus bu ilginç adaptasyonlara güzel bir örnek teşkil eder.^[1]

Su anolü, diğer birçok kertenkele türünden farklı olarak uzun süre su altında kalabilme yeteneğine sahiptir. Yapılan araştırmalar, su anolünün 18 dakikaya kadar su altında kalabilme kapasitesine sahip olduğunu ortaya koymuştur.^[2]

SADS-CoV veya SeACoV; domuzları ve yarasaları enfekte eden, gastroenterit ile ilişkili sindirim sistemini tutan Alphacoronavirus'lardan bir Rhinacovirus'tür. 2016 yılında keşfedilen SADS-CoV, belli aralıklarla domuz popülasyonlarında salgınlara sebep olmaktadır. Her hayvan patojeni gibi, özellikle besi hayvanı olarak yetiştirilen domuzlarda görülen SADS da yetiştiricilere ek maliyet yaratmakta ve hayvan kayıplarına sebep olmaktadır. Daha da önemlisi bu salgınların yaşandığı çiftliklerden tüketim amaçlı gelen domuzlar, özellikle de tavsiye edilen süre ve sıcaklıkta pişirilmediyse insan sağlığını tehdit edebilmektedir.^[1]

Virüs; konak hücre dışındayken kendisini koruyan viral kapsid içinde yer alan pozitif yönlü, tek şeritli bir segmentsiz RNA virüsüdür. ORF2 geni tarafından kodlanan Spike glikoproteinleri enfeksiyon mekanizması için kilit roldedir; ancak SADS-CoV, hangisi olduğunu bilmesek de daha önce hiçbir Koronavirüsün kullanmadığı bir hücre yüzeyi ya da membran reseptörünü viral girişte kullanmaktadır.^[2][3]

Hücreler, küçük iyonları ve molekülleri taşımanın yanı sıra daha büyük moleküllerin ve partiküllerin de hücre zarından geçişini sağlamak zorundadır. Bazı hücreler, bütün tek hücreli mikroorganizmaları bile yutabilme yeteneğine sahiptir. Büyük parçacıkların hücre tarafından alınması ve salınması ise enerji gerektiren bir süreç olan aktif taşıma ile sağlanır.

Bir maddenin bir alan veya zar boyunca farklı konsantrasyonlara sahip olması basit bir konsantrasyon gradyanı oluşmasına neden olur, ancak canlı sistemlerde gradyanlar daha karmaşıktır. Hücreler protein içerdikleri için çoğu hücre negatif yüklüdür ve iyonlar hücrelere girip çıktığı için de plazma zarı boyunca bir elektriksel gradyan, yani bir yük farkı vardır.