Evrim Ağacı

Lanetli Ekmek Olayı Nedir ve İnsanlar Bu Olaydan Nasıl Etkilenmiştir?

Lanetli Ekmek Olayı Nedir ve İnsanlar Bu Olaydan Nasıl Etkilenmiştir?
Gıda zehirlenmesine uğrayan insanlar ciddi halüsinasyonlar görüyorlardı. Bunun nedeninin cadılar olduğunu düşünülüp, cadı olarak nitelenen insanlar yargılanıyordu.
Vox
Tavsiye Makale

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Lanetli ekmek olayı ya da Fransızca tabiriyle ''l'affaire du pain maudit'', 15 Ağustos 1951 tarihinde Fransa'nın güneyinde yer alan Pont-Saint-Esprit kasabasında gerçekleşen kitlesel bir gıda zehirlenmesi olayıdır.

Lanetli Ekmek Olayı İnsanları Nasıl Etkiledi?

Pont-Saint-Esprit kasabasının fırınında üretilen ekmekleri tüketen insanlar, beyinlerini etkileyen kimyasal bir maddeden kaynaklı çok geçmeden gerçeklik algılarını yitirdiler. Halüsinasyonlar görmeye başlayan insanlar, gıda zehirlenmesinin belirtilerini (kusma, düşük kan basıncı, halsizlik vb.) en şiddetli şekilde göstermeye başladılar.

Öyle ki bazı insanlar derilerinin yandığını düşünerek kendilerini pencerelerden aşağı atmış, peşinde insan yiyen bir kaplan olduğunu söyleyen birisi bilinçsizce etrafta koştururken bir diğeri ise beyninin kırmızı yılanlar tarafından ele geçirileceğini düşünerek iki bacağı kırık olmasına rağmen sürünerek kaçmaya çalışmıştı.

İnsanların garip davranışlarının nedeni uzun süre araştırılmaya devam edilmiştir.
İnsanların garip davranışlarının nedeni uzun süre araştırılmaya devam edilmiştir.
Onedio

Lanetli ekmekler, sadece insanları etkilememişti; ekmekleri yiyen köpekler taşları yemeye çalışırken dişleri kırılmış, ördekler penguen gibi yürüyerek penguen sesleri çıkarmışlardı. New York Times'taki habere göre bazı insanlar ilahi sesler duyduklarını ve parlak renkler gördüklerini söylüyordu. Lanetli ekmek olayı sonucunda 5 kişi gördüğü halüsinasyonlar nedeni ile yaşamını yitirdi, 300'den fazla kişide ise çeşitli hastalıklar gelişti ve yaklaşık 50 kişi akıl hastanelerine kapatıldı.

Olayın yenilen ekmeklerden kaynaklandığı tespit edilmiştir.
Olayın yenilen ekmeklerden kaynaklandığı tespit edilmiştir.
Sick Chirpse

Lanetli Ekmek Olayının Nedeni Neydi?

Olaydan kısa bir süre sonra, Kasım 1951'de bilim insanları British Medical Journal'a ''Zehirlenmenin Çıkışı'' isimli bir yazı yazarak, olayın ekmek yapımında kullanılan çavdardaki ergot mantarının kontaminasyonu yüzünden yaşandığını deklare ettiler. Ancak bu iddia kesin olarak kanıtlanamadı ve yeni iddialar türedi.

Başka bir iddiaya göre kullanılan çavdar değil, su kontamine olmuştu ve bunun sorumlusu cıvaydı. Bir diğer iddia ise kullanılan hiçbir malzemenin kontamine olmadığı ve CIA'nin (Central Intelligence Agency) beyin yönetimini konu edindiği bir deney için ekmeklere bilerek oldukça halüsinojen bir madde olan LSD (Liserjik asit dietilamid) eklendiği yönünde olmuştu. LSD hakkında ayrıtılı bilgiye Evrim Ağacı'ndaki bu yazıdan ulaşabilirsiniz.

İşlenmiş haldeki ergot alkoloidlerinin bu kadar güçlü bir etkisi olamayacağı düşünüldüğünde bu iddia giderek kuvvetlendi ama CIA hiçbir zaman bu iddiayı kabul etmedi. Bugün hala gizemini koruyan olayla ilgili daha detaylı bilgi için ''Hikayesi ne?'' isimli Youtube kanalında hazırlanan aşağıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Ergot Mantarı Nedir?

Ergot alkoloidleri, Claviseps üst sınıfına ait mantarların (fungus) ürettiği ve tüketildiği zaman yoğun kas kramplarına, kusmaya ve halüsinasyonlara neden olan bileşiklerin genel adıdır. Claviseps sınıfına ait olan bu mantarlar buğday, arpa, yulaf ve çavdar gibi pek çok tahıl ve ot türüne saldırarak onların üzerlerinde yaşayabilir ve alkoloidlerini bulaştırabilirler.

En yaygın görülen ergot mantarı türü Claviseps purpurea'dır. Bu mantarın veya alkoloidlerinin tüketilmesi halinde, yukarıda yazılan belirtilerin görüldüğü çavdar mahmuzu zehirlenmesi de denilen ergotizm hastalığına yol açabilir. Bu hastalık ''St. Anthony'nin ateşi'' ya da ''şeytanın laneti'' gibi isimlerle de anılmaktadır.

Ergot mantarı, koyu rengi ile bitkiden kolayca ayırt edilebilir.
Ergot mantarı, koyu rengi ile bitkiden kolayca ayırt edilebilir.
Aokin

Sonuç

Ergot alkoloidleri tarihte birçok olaya ve hatta can kayıplarına sebebiyet vermiştir. Milattan sonra 900 ile 1300 yılları arası gerçekleşen 20.000 ile 50.000 arası ölüm vakası ergot alkoloidleri ile ilişkilendirilmektedir.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 2
  • Tebrikler! 12
  • Bilim Budur! 2
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 4
  • Güldürdü 3
  • İnanılmaz 7
  • Umut Verici! 2
  • Merak Uyandırıcı! 10
  • Üzücü! 2
  • Grrr... *@$# 1
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 6
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 31/05/2020 04:57:27 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8131

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Evrim Ağacı %100 okur destekli bir bilim platformudur. Maddi destekte bulunarak Türkiye'de modern bilimin gelişmesine güç katmak ister misiniz?
Destek Ol
Gizle
Güncel
Teknoloji
Zehir
Hayvan Davranışları
Yiyecek
Galaksi
Darwin
Covid-19
Abiyogenez
Coronavirus
Besin Değeri
Kedi
Evrimsel Antropoloji
Ara Geçiş Türleri
Göğüs Hastalığı
Nörobilim
Mühendislik
Kelebek
Paleontoloji
Çekirdek
Ekoloji
Öğrenme Teorileri
İhtiyoloji
Memeli
Kuantum Fiziği
Solunum
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Primatlar üzerinde çalıştıkça göreceksiniz ki, kendimizde değerli bulduğumuz her ne varsa -ki buna ahlak da dahildir- primat davranışları ile doğrudan ilişkilidir.”
Frans de Waal
Geri Bildirim Gönder