Tüm Reklamları Kapat

Köpeklerimiz Ödül Maması İçin Beynimizi mi Yıkıyor?

Köpek sahiplerinin sıkça sorduğu o malum soru: Biz mi onları eğitiyoruz, yoksa onlar mı bizi? Bilim insanları köpeklerin insanları yönlendirme davranışlarını inceliyor.

1dk
Köpeklerimiz Ödül Maması İçin Beynimizi mi Yıkıyor?
Köpeklerimiz Ödül Maması İçin Beynimizi mi Yıkıyor?
BBC Science Focus Magazine
Tüm Reklamları Kapat

Bu Makalede Neler Öğreneceksin?

Bu bölümü yapay zekâ hazırlar.
  • Köpekler, ödül ve övgüyle eğitilerek istenilen davranışları öğrenir ve bu eğitim hem köpekleri hem de sahiplerini etkileyerek karşılıklı bir manipülasyon süreci oluşturur.
  • Araştırmalar, köpeklerin işbirlikçi ve rekabetçi kişileri ayırt ederek, ödül alma olasılığı düşük olanları manipüle etmek için kasıtlı aldatma davranışı sergileyebildiğini göstermektedir.
  • Manyetik rezonans görüntüleme (MRI) çalışmaları, köpeklerin sahiplerini duyduklarında veya kokladıklarında beyinlerinde ödül ve sosyal bağ kurma bölgelerinin aktifleştiğini ve bu durumun onların sevgi gösterdiğine işaret ettiğini ortaya koymaktadır.

Köpeklerimizi çoğu insandan daha çok seviyoruz ve beynimizin yıkandığına inanmayı reddediyoruz. Ancak, eğer beynimiz yıkanıyor olsaydı, tam olarak da böyle söylerdik.

Çoğu köpek sahibi, evcil hayvanlarını eğitmek için zaman ve çaba harcar. Yiyecek veya övgü gibi ödüllerle iyi davranışları pekiştiririz; böylece zamanla iyi davranışlar daha yaygın hale gelir. Köpeğiniz komutla gelmeyi veya oturmayı öğrenir. Bu şekilde onları manipüle ederiz, ancak aynı taktik tersine de işler.

Örneğin birçoğumuzun köpeği, çalışmak için oturduğumuzda bizi durmaksızın rahatsız etmeyi öğrenmiştir. Bu davranışı durdurmanın tek yolu, ona bir ödül maması vermektir. Oyun, set ve maç: Bizler de aslında eğitilmişizdir (veya isterseniz beynimiz yıkanmıştır diyebilirsiniz). Ancak ne kadar sevimli olduklarını gördüğünüzde, bunu neden umursamadığımızı anlarsınız.

Tüm Reklamları Kapat

Bazı köpekler kasıtlı aldatma yeteneğine de sahiptir. Yapılan bir çalışmada köpekler, kendilerine ödül maması veren, "işbirlikçi" bir kişi ile mamasını kendine saklayan, "rekabetçi" bir kişiyi ayırt etmek üzere eğitildi. Daha sonra köpeklere, bu kişileri yiyecek içeren veya boş olan kutulara yönlendirme şansı verildi.

Şaşırtıcı olmayan bir şekilde, ödülü alma umuduyla işbirlikçi kişiyi sosis içeren kutuya yönlendirdiler; ancak rekabetçi kişiyi yönlendirmeye zorlandıklarında, onu boş kutuya götürdüler. Bu durum, ödül mamasını daha uygun bir an için saklamalarını sağladı ve köpeklerin, kendilerine yardım etme olasılığı düşük olduğunu düşündükleri kişileri manipüle etmek ve aldatmak için kasıtlı bir karar verdiklerini gösteriyor.

Köpeklerimiz beynimizi yıkıyor olabilir. Ancak manyetik rezonans görüntüleme (İng: "magnetic resonance imaging" veya kısaca MRI) çalışmaları, köpeklerin sahiplerini duyduklarında veya kokladıklarında, beyinlerinin ödül ve sosyal bağ kurma ile ilgili bölgelerinde aktivasyon sergilediklerini gösteriyor. Dolayısıyla nörobilimciler, "köpekler bizi seviyor" demekten çekinseler de, bu tür bulgular aslında bunu yaptıklarına dair ipuçları veriyor.

Rastgele Yazıya Git
17
Alt Başlıklar
MAKALE SONRASI

Bu makale üzerine konuşmaya devam et

Topluluk sohbetine katıl, yorum bırak veya ayrıntılı bir soru sor.

Bilimsel bir hata mı gördün?
Bu Makale Sana Ne Hissettirdi?
  • Güldürdü
    Güldürdü
    5
  • Tebrikler!
    Tebrikler!
    3
  • Muhteşem!
    Muhteşem!
    1
  • Bilim Budur!
    Bilim Budur!
    0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel!
    Mmm... Çok sapyoseksüel!
    0
  • İnanılmaz
    İnanılmaz
    0
  • Umut Verici!
    Umut Verici!
    0
  • Merak Uyandırıcı!
    Merak Uyandırıcı!
    0
  • Üzücü!
    Üzücü!
    0
  • Grrr... *@$#
    Grrr... *@$#
    0
  • İğrenç!
    İğrenç!
    0
  • Korkutucu!
    Korkutucu!
    0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misin?

Şu iki siteden biriyle hemen destek olabilirsin:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracıyla 25.10.2026 05:57:18 tarihinde oluşturuldu. Evrim Ağacı'ndaki içerikleri birden fazla editör sürekli gözden geçiriyor, güncelliyor ve geliştiriyor. Bu çıktıdan sonraki güncellemeleri görmek ve içeriğin en güncel hâlini okumak için şu adrese git: evrimagaci.org/s/22917

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı sürece izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş hâlleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz.

Keşfetmeye Devam Et