Köpeklerde Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) Olabilir mi?
Köpeklerde resmî bir DEHB teşhisi konulmasa da, birçoğu hiperaktivite ve dürtüsellik gibi insanlardakine oldukça benzer davranışsal sorunlar sergileyebilir.
BBC Science Focus Magazine
- Çeviri
- Biyoloji
- Sağlık Bilimleri
Bu Makalede Neler Öğreneceksiniz?
- Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) sadece insanlarda teşhis edilirken, köpeklerde hiperaktivite, dürtüsellik ve dikkat dağınıklığına benzer davranışlar gözlemlenebilir.
- Genç, erkek ve evde yalnız kalan köpeklerde DEHB benzeri davranışlar daha yaygın olup, farklı ırklar arasında dürtüsellik ve hiperaktivite düzeyleri değişiklik göstermektedir.
- Köpeklerde DEHB benzeri davranışlarla başa çıkmak için egzersiz miktarını artırmak, pozitif pekiştirme kullanmak ve zeka oyuncakları gibi sakinleştirici aktiviteler uygulamak etkili yöntemlerdir.
Resmî olarak Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (İng: "Attention-Deficit Hyperactivity Disorder" veya kısaca "ADHD", Tür: "DEHB") sadece insanlarda görülen bir durumdur. İnsanlara bu teşhis konabilirken, köpeklere konmaz. Ancak bu durumun hiperaktivite, dürtüsellik ve dikkat dağınıklığı gibi temel özelliklerinin birçoğuna köpeklerde de rastlayabiliyoruz.
Köpeklerin 'sine kadarı DEHB benzeri davranışlar sergiliyor. Bu köpekler, eğitmenin ayakkabı bağcıklarını incelemekle ya da duvarlardan atlayıp parkur yapmakla fazla meşgul oldukları için yavru köpek eğitim derslerinde başarısız olan o sevimli dostlarımızdır.
Eğitilmesi ve sakinleştirilmesi zor olabilen bu sevimli yaramazlarda sürekli havlama, eşyaları çiğneme, hareket eden şeyleri kovalama ve hatta ufak tefek hırsızlıklar yapma gibi başka belirtiler de görebiliriz.
Bu gibi belirtiler köpeğin günlük yaşamını olumsuz etkilediğinde, örneğin yeni görevleri öğrenmesini veya sahibiyle etkileşime girmesini zorlaştırdığında, bu durum DEHB benzeri bir problem olarak değerlendirilebilir.
Araştırmalar, tüm köpeklerin DEHB benzeri davranışlardan etkilenme olasılığının aynı olmadığını gösteriyor. Yüksek seviyede hiperaktivite ve dikkatsizlik; genç, erkek ve evde yalnız başına daha fazla zaman geçiren köpeklerde daha yaygın olarak karşımıza çıkıyor.
Farklı ırkların da davranışsal özellikleri değişkenlik gösteriyor. Dürtüsel davranışlar konusunda Cairn teriyeri, Jack Russell ve Alman çoban köpeği en yüksek puanları alırken; Chihuahua, Rough Collie ve Çin tepeli köpeği dürtüsellik gösterme olasılığı en düşük olan ırklardır.
Dolayısıyla, başa çıkması zor bir köpeğiniz varsa, bunu bilerek yapmadığını unutmamalısınız. Tıpkı DEHB'li insanlarda olduğu gibi, çevresel ve genetik farklılıklar onların dünyayı biraz daha farklı algılamalarına neden olmaktadır.
Yine de onlara yardımcı olmak için yapabileceğiniz şeyler var. Uzman davranış terapisi bir seçenek olsa da, çoğu zaman köpeğinizin yaptığı egzersiz miktarını ve ona ayırdığınız ilgiyi artırmak harikalar yaratabilir.
İyi davranışları ödüllendirmek için pozitif pekiştirmenin, yani ödül mamalarının kullanıldığı kısa ve sık eğitim seanslarını deneyebilir; üzerlerine ezme sürülmüş yalama matları ve zeka oyuncakları gibi sakinleştirici zenginleştirme aktivitelerinden faydalanabilirsiniz.
Evrim Ağacı'nda tek bir hedefimiz var: Bilimsel gerçekleri en doğru, tarafsız ve kolay anlaşılır şekilde Türkiye'ye ulaştırmak. Ancak tahmin edebileceğiniz gibi Türkiye'de bilim anlatmak hiç kolay bir iş değil; hele ki bir yandan ekonomik bir hayatta kalma mücadelesi verirken...
O nedenle sizin desteklerinize ihtiyacımız var. Eğer yazılarımızı okuyanların %1'i bize bütçesinin elverdiği kadar destek olmayı seçseydi, bir daha tek bir reklam göstermeden Evrim Ağacı'nın bütün bilim iletişimi faaliyetlerini sürdürebilirdik. Bir düşünün: sadece %1'i...
O %1'i inşa etmemize yardım eder misiniz? Evrim Ağacı Premium üyesi olarak, ekibimizin size ve Türkiye'ye bilimi daha etkili ve profesyonel bir şekilde ulaştırmamızı mümkün kılmış olacaksınız. Ayrıca size olan minnetimizin bir ifadesi olarak, çok sayıda ayrıcalığa erişim sağlayacaksınız.
Makalelerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!
Bu makalemizle ilgili merak ettiğin bir şey mi var? Buraya tıklayarak sorabilirsin.
Soru & Cevap Platformuna Git- 1
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- Çeviri Kaynağı: BBC Science Focus Magazine | Arşiv Bağlantısı
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?
Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 19/04/2026 05:15:58 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/22752
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.
This work is an exact translation of the article originally published in BBC Science Focus Magazine. Evrim Ağacı is a popular science organization which seeks to increase scientific awareness and knowledge in Turkey, and this translation is a part of those efforts. If you are the author/owner of this article and if you choose it to be taken down, please contact us and we will immediately remove your content. Thank you for your cooperation and understanding.