Keşfedin, Öğrenin ve Paylaşın
Evrim Ağacı'nda Aradığın Her Şeye Ulaşabilirsin!
Paylaşım Yap
5,000 ATP Ödüllü Soru: Ayak baş parmağımı aşağıya doğru bükünce giren o kramp herkeste oluyor mu ve bunu yapmak zararlı mıdır? Hemen cevapla! 1,000 ATP Ödüllü Soru: Gelecekteki torunlarımız zaman yolculuğunu keşfettiğinde, tarihi değiştirmek yerine izleyici konumunda olurlarsa, bu durum ahlak ve mahremiyet anlayışımızı nasıl dönüştürürdü? Hemen cevapla! 1,000 ATP Ödüllü Soru: Sizce bazı insanlar neden kaostan haz alırlar, onlara iyi gelir? Hemen cevapla!
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Kayıp Maya Şehri Sac Balam Bulunmuş Olabilir mi?

Arkeologlar, Meksika ormanlarının derinliklerinde İspanyol fethinden sonra Mayaların son kalesi olarak hizmet veren kayıp şehir Sac Balam'a ait olabilecek yeni kanıtlar ortaya çıkardılar.

1 dakika
0
Kayıp Maya Şehri Sac Balam Bulunmuş Olabilir mi? BBC Science Focus Magazine
Kayıp Maya Şehri Sac Balam Bulunmuş Olabilir mi?
Tüm Reklamları Kapat

Bu Makalede Neler Öğreneceksiniz?

  • Meksika ormanlarında bulunan 16 metre uzunluğunda devasa bir duvar, kayıp Maya şehri Sac Balam'ın varlığına dair önemli arkeolojik kanıt sunmaktadır.
  • Sac Balam, 1586'da kurulan ve İspanyol fethinden sonra Maya halkının son sığınağı olarak yaklaşık yüz yıl boyunca kullanılmıştır.
  • Arkeologlar, buluntuların yaşını belirlemek ve şehrin gerçekten Sac Balam olup olmadığını doğrulamak için karbon tarihlemesi ve kül tabakası araştırmaları yapmayı planlamaktadır.

Meksika ormanlarının ücra bir köşesinde çalışmalar yürüten bir arkeolog ekibi, heyecan verici bir keşfe imza attı. Bulunan yeni kanıtlar, bu alanın İspanyol fethinin ardından Mayaların son kalesi olarak hizmet veren ve uzun zamandır kayıp olan Sac Balam şehri olabileceğini gösteriyor.

Amerikan Arkeoloji Derneği'nin (İng: "Society for American Archaeology") yakın tarihli bir toplantısında sunulan bu keşif, Maya uygarlığının son günleri hakkında bizlere önemli bilgiler sunabilir.

Çalışmaya liderlik eden, Japonya'daki Rissho Üniversitesi'nden arkeolog Dr. Yuko Shiratori, bölgedeki yaşamı şu sözlerle ifade etti:

Tüm Reklamları Kapat

Sac Balam'da hayatın pek de kolay olmadığını tahmin edebiliyorum. Tarihi belgeler, 1694 yılında bölgede yüzden fazla evin bulunduğunu söylüyor.

Maya dilinde "beyaz jaguar" anlamına gelen Sac Balam, 1586 yılında Lakandon Chʼol halkı tarafından kuruldu. Bu şehir, bölgesel başkentleri olan Lakam Tun'un İspanyollar tarafından yağmalanmasının ardından onlar için bir sığınak işlevi görüyordu.

Bölgedeki Maya yaşamı, şehrin nihayet 1695 yılında İspanyollara yenik düşmesine kadar yüz yılı aşkın bir süre devam etti. 1712 yılına gelindiğinde ise şehir tamamen terk edilmişti.

Bu alanın gerçekten de kayıp yerleşim yeri olduğuna dair en ikna edici kanıtlardan biri, 16 metre uzunluğunda ve 1 metre yüksekliğinde bir duvarın keşfedilmesi oldu.

Tüm Reklamları Kapat

Bu devasa duvar, Sac Balam'ın kamusal işlevler ve toplanmalar için kullanılan büyük binalarına dair İspanyol kayıtlarında yer alan boyutlarla birebir eşleşiyor.

Duvarın yanı sıra ekip, Sac Balam'da yerleşimin olduğu dönemle aynı tarihlere ait olması muhtemel seramik parçaları ve bir maymun figürini de buldu.

Yine de bu alanın gerçekten de o kayıp sığınak olup olmadığına dair bazı sorular güncelliğini koruyor. Dr. Shiratori, bundan sonraki adımlarını şöyle özetledi:

On altı metrelik duvarın bir binaya ait temel olup olmadığını anlamam gerekiyor. Bunu yapabilmek için, tütsülük (İsp: "incensarios") içeren seramikler ve AMS karbon tarihlemesi ile yaşını belirleyebileceğimiz odun kömürü gibi bağlantılı buluntulara ulaşmayı umuyorum.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Aslında maddi destek istememizin nedeni çok basit: Çünkü Evrim Ağacı, bizim tek mesleğimiz, tek gelir kaynağımız. Birçoklarının aksine bizler, sosyal medyada gördüğünüz makale ve videolarımızı hobi olarak, mesleğimizden arta kalan zamanlarda yapmıyoruz. Dolayısıyla bu işi sürdürebilmek için gelir elde etmemiz gerekiyor.

Bunda elbette ki hiçbir sakınca yok; kimin, ne şartlar altında yayın yapmayı seçtiği büyük oranda bir tercih meselesi. Ne var ki biz, eğer ana mesleklerimizi icra edecek olursak (yani kendi mesleğimiz doğrultusunda bir iş sahibi olursak) Evrim Ağacı'na zaman ayıramayacağımızı, ayakta tutamayacağımızı biliyoruz. Çünkü az sonra detaylarını vereceğimiz üzere, Evrim Ağacı sosyal medyada denk geldiğiniz makale ve videolardan çok daha büyük, kapsamlı ve aşırı zaman alan bir bilim platformu projesi. Bu nedenle bizler, meslek olarak Evrim Ağacı'nı seçtik.

Eğer hem Evrim Ağacı'ndan hayatımızı idame ettirecek, mesleklerimizi bırakmayı en azından kısmen meşrulaştıracak ve mantıklı kılacak kadar bir gelir kaynağı elde edemezsek, mecburen Evrim Ağacı'nı bırakıp, kendi mesleklerimize döneceğiz. Ama bunu istemiyoruz ve bu nedenle didiniyoruz.

İspanyol belgeleri, Sac Balam'ın fetih sırasında yakıldığını kaydediyor. Bu durum, toprağın altında bulunabilecek olası bir kül tabakasının, alanın gerçekten de bu kayıp şehir olup olmadığını doğrulayabileceği anlamına geliyor.

Evrim Ağacı, sizlerin sayesinde bağımsız bir bilim iletişim platformu olmaya devam edecek!

Evrim Ağacı'nda tek bir hedefimiz var: Bilimsel gerçekleri en doğru, tarafsız ve kolay anlaşılır şekilde Türkiye'ye ulaştırmak. Ancak tahmin edebileceğiniz gibi Türkiye'de bilim anlatmak hiç kolay bir iş değil; hele ki bir yandan ekonomik bir hayatta kalma mücadelesi verirken...

O nedenle sizin desteklerinize ihtiyacımız var. Eğer yazılarımızı okuyanların %1'i bize bütçesinin elverdiği kadar destek olmayı seçseydi, bir daha tek bir reklam göstermeden Evrim Ağacı'nın bütün bilim iletişimi faaliyetlerini sürdürebilirdik. Bir düşünün: sadece %1'i...

O %1'i inşa etmemize yardım eder misiniz? Evrim Ağacı Premium üyesi olarak, ekibimizin size ve Türkiye'ye bilimi daha etkili ve profesyonel bir şekilde ulaştırmamızı mümkün kılmış olacaksınız. Ayrıca size olan minnetimizin bir ifadesi olarak, çok sayıda ayrıcalığa erişim sağlayacaksınız.

Avantajlarımız
"Maddi Destekçi" Rozeti
Reklamsız Deneyim
%10 Daha Fazla UP Kazanımı
Özel İçeriklere Erişim
+5 Quiz Oluşturma Hakkı
Özel Profil Görünümü
+1 İçerik Boostlama Hakkı
ve Daha Fazlası İçin...
Aylık
Tek Sefer
Destek Ol
₺50/Aylık
Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
Özetini Oku
13
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

Makalelerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu makalemizle ilgili merak ettiğin bir şey mi var? Buraya tıklayarak sorabilirsin.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu Makale Sana Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 2
  • Bilim Budur! 2
  • Üzücü! 2
  • Muhteşem! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 01/08/2026 21:11:52 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/23082

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Aklımdan Geçen
Tür Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Başlık
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Ekle
Soru Sor
Stiller
Kurallar
Topluluk Kuralları
Bu alan, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu türün ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu alanın amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim topluluğuna değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Aklınızdan geçenlerin bu platformda bulunmuyor olabilecek kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Size Özel
Makaleler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Geçmiş ve Notlar
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
İşaretle
Göz Attım
Site Ayarları

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.

[Site ayalarına git...]
Bu Yazıdaki Hareketleri
Daha Fazla göster
Tüm Okuma Geçmişin
Daha Fazla göster
0/10000
Kaydet
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
T. Howarth, et al. Kayıp Maya Şehri Sac Balam Bulunmuş Olabilir mi?. (30 Mayıs 2026). Alındığı Tarih: 1 Ağustos 2026. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/23082
Howarth, T., Görür, F., Ağacı, E. (2026, May 30). Kayıp Maya Şehri Sac Balam Bulunmuş Olabilir mi?. Evrim Ağacı. Retrieved August 01, 2026. from https://evrimagaci.org/s/23082
T. Howarth, et al. “Kayıp Maya Şehri Sac Balam Bulunmuş Olabilir mi?.” Edited by Evrim Ağacı. Translated by Ferit Görür, Evrim Ağacı, 30 May. 2026, https://evrimagaci.org/s/23082.
Howarth, Tom. Görür, Ferit. Ağacı, Evrim. “Kayıp Maya Şehri Sac Balam Bulunmuş Olabilir mi?.” Edited by Evrim Ağacı. Translated by Ferit Görür. Evrim Ağacı, May 30, 2026. https://evrimagaci.org/s/23082.
Keşfet
Ara
Yakında
Sohbet
Agora

Bize Ulaşın

ve seni takip ediyor
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
"Yeterince gelişmiş bir teknoloji, sihirden ayırt edilemez."
Arthur C. Clarke
Kapak Görseli Seç
Videodan otomatik olarak çıkartılan karelerden birini seçin.
Kareler yükleniyor…
Videoyu kaydırarak istediğiniz kareyi seçin.
0:00 / 0:00
Kendi kapak görselinizi yükleyin. Görsel otomatik olarak kırpılacaktır.
Görseli sürükleyin veya tıklayın PNG, JPG veya WEBP (Maks. 10MB)