Evrim Ağacı
Reklamı Kapat
Reklamı Kapat

Bu içerik, Evrim Ağacı'nın Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır. Yaşam Ağacı projesinin amacı, başta Türkiye'de bulunan türleri, Türkiye'deki doğa gözlemcilerimizin özgün fotoğraf ve video içerikleri ışığında, evrimsel akrabalık ilişkilerine uygun bir şekilde filogenetik bir ağaç üzerinde kategorize etmek, nihayetinde ise Dünya'daki tüm türleri yavaş yavaş Yaşam Ağacı'na eklemektir.

Bu yazı, Evrim Ağacı'nın tür gözlemleri ve türlere dair bilgileri barındıran Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır.

Tanım ve Genel Bilgiler

Genelde saksağanlar ve alakargalar dışında siyah renkli olan orta boylu ötücü kuşlardır. Yaygın kanının aksine sadece siyah değillerdir. Saksağanlarda beyaz ve lacivert renkler bulunur. Alakargalar açık kestane ve mavi renklerdedirler. Kargagillerin boyutları 21 cm ile 65 cm arasında değişir. En iri ötücü kuşlardan birileridirler. Kuzgunlar genelde kargalar gibi gözükse de gagaları iri ve kalındır. Boyutları da 60 cm civarında oldukça büyüktür. Güçlü ayakları ve gagaları vardır. Birkaç tür dışında hepsinin gaga kökleri tüy benzeri filamentler ile kaplıdır.

Bilişsel yetenekleri son derece komplekstir. Memeliler dışı hayvanlar arasında aynada kendilerini tanıma kabiliyeti dahi saksağanlarda mevcut. Keder içeren kompleks duygular dahil ayrıntılı sosyal ritüeller de taşımaktadırlar. Alet kullanmak ve objeleri gömmek gibi davranışlar da sergilerler. Bu yüzden bilişsel yetenekler kompleksinin hem kargagiller hem de primatlarda bağımsız evrimleştiği kabul edilir. Dolayısıyla beyin/vücut oranları primatlar ve memeli deniz hayvanları (Cetacea) ile neredeyse aynıdır.

Evrimsel Tarih ve Taksonomi

Passerineformes isimli ötücü kuşlar takımında sınıflandırılan kuşlardır. İçerisinde kuzgunlar, saksağanlar, alakargalar, kargalar gibi kuşları barındırır. Yaklaşık 120 türü tanımlanmıştır. Orta Miyosen'e, yani yaklaşık 17 milyon yıl önceye dayanan birkaç cins keşfedilmiştir. Bunlardan ikisi Miocorvus ve Miopica adlı cinslerdir. Kendileri saksağanların (Pica spp.) ve kargaların (Corvus spp.) son orta atalarından biri olduğu düşünülüyor. Aslında kargaların ve saksağanların filogenetik olarak yeni yeni evrimleştiği döneme denk geliyor.

Türkiye'de görebilme ihtimalinizin olduğu bazı kargagiller.
Türkiye'de görebilme ihtimalinizin olduğu bazı kargagiller.
Collin's Bird Guide

Ekolojik Dağılım ve Habitat

Güney Amerika'nın kesimleri ve kutuplar dışında Dünya'nın her yerine yayılmışlardır. Genelde kozmolopit kuşlardır. Çoğu tür, şehirlerde insanlar ile yaşamaya uyum sağlamıştır. Avustralya ve Afrika'da 10 türden az bulunur. Corvus cinsi, 5 tür ve 1 alt tür ile birlikte tekrar Avustralya'da görülmeye başlanmıştır.

Davranış ve Etoloji

Karmaşık ve güçlü sosyal gruplar halinde yaşarlar. Sosyal ilişkileri oldukça komplekstir. Yavrular "dik durma" ve "kayma" gibi oyunlar oynayabilirler. Genelde cinsel seçilim için birçok kez kendilerini kanıtladıktan sonra çiftleşebilirler. Bazı türler son derece agresiftir ve yuvalarına yaklaşan her hayvana saldırabilirler. Hatta kayıtlara göre kedi, köpek, insan ve yırtıcı kuşlara dahi saldırdıkları bilinir. Alet kullanma, kin tutma, yas tutma, aynada kendini tanıma, objeleri saklama ve nesiller arasında bilgi alışverişi gerçekleştirme gibi eskiden memelilere özgü olduğu düşünülen davranışlar sergilerler!

Diyet ve Metabolizma

Hepçil beslendikleri bilinir. Omurgasızlardan, küçük memelilere ve diğer ötücü kuşlara kadar biyçok hayvanı yiyebilirler. Ayrıca insanlar ile iç içe yaşayan türler, insan yiyeceklerini de yiyebilir.

İnsanlarla Etkileşim ve Kültürel Referanslar

Birçok toplumda kutsallaştırılmış iken, bazı toplumlarda kötü şans ile ilişkilendirilmişlerdir. Eski tarihlerde mesaj göndermek amaçlı dahi kullanılmışlardır.

Etimoloji

İngilizce'de "common" hatalı bir şekilde bazı kaynaklarda "bayağı" veya "adi" şeklinde çevrilmiştir. Bu terimi "yaygın" şeklinde kullanmakta fayda var. Ayrıca "yaygın" ifadesi kullanılmadan dile getirilen bütün ifadelerden "yaygın" türü anlaşılmalıdır. Örneğin yaygın karabatak ile sadece "karabatak" aynı türdür. Başka bir örnek ise yaygın saksağan veya saksağan olarak verilebilir. İkisi de Pica pica kuşunu tanımlamaktadır. Saksağan, yaygın saksağan ve Avrupa saksağanı diye geçer. Hepsi aynı kuşu tanımlar.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 2
  • Tebrikler! 2
  • Bilim Budur! 1
  • İnanılmaz 1
  • Umut Verici! 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 09/07/2020 22:03:30 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/7333

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Çin
Hayvan
Göğüs Hastalığı
Üreme
Primat
Hidrotermal Baca
Toplum
Ölümden Sonra Yaşam
Elektrokimya
Aslan
Cinsellik
Kanser Tedavisi
Mars
Karadelik
Kromozom
Örümcek
Kuyruk
Hafıza
Konuşma
Hormon
Paleontoloji
Lgbt
Antropoloji
Küresel Isınma
Hastalık Yayılımı
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Deneyim zorlu bir öğretmendir: Önce sınavı verir, sonra dersi.”
Vernon Sanders Law
Geri Bildirim Gönder