Evrim Ağacı
Reklamı Kapat
Reklamı Kapat

Bu içerik, Evrim Ağacı'nın Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır. Yaşam Ağacı projesinin amacı, başta Türkiye'de bulunan türleri, Türkiye'deki doğa gözlemcilerimizin özgün fotoğraf ve video içerikleri ışığında, evrimsel akrabalık ilişkilerine uygun bir şekilde filogenetik bir ağaç üzerinde kategorize etmek, nihayetinde ise Dünya'daki tüm türleri yavaş yavaş Yaşam Ağacı'na eklemektir.

Bu yazı, Evrim Ağacı'nın tür gözlemleri ve türlere dair bilgileri barındıran Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır.

Gözlem Bilgileri

Karabük/Safranbolu'da yüksek ağaçların bulunduğu bir parkta karşımıza çıkan yetişkin bir erkek karatavuk (Turdus merula).

Tanım ve Genel Bilgiler

Uzun kuyrukları bulunan çevik ve hızlı kuşlardır. Ağırlıkları 80 ile 120 gram arasında değişir. Kanat açıklıkları 25 cm olan parlak sarı/turuncu gagalı, siyah kuşlardır. Yazın sonlarına doğru kış postunda gagaları kararmaya başlar. Dişiler ve yavrular (juv.) ise koyu kahverengi olup toraks (göğüs) koyu çizgili beneklere sahiptir. Yavruların benekleri, dişilere göre daha solgundur. Erkekler ise tamamen siyahtır. Sarı gaga ile beraber sarı göz halkasına sahiptirler. İçinde bulunmayı sevdikleri çalıların arasında rahatça göze çarparlar. Fakat genelde çalıların arasında gizlendikleri için renkleri evrimsel bir dezavantaj yaşatmamış belli ki.

Parsiyel pigmentasyon kaybına bağlı görülen lökistik varyasyon, İngiltere.
Parsiyel pigmentasyon kaybına bağlı görülen lökistik varyasyon, İngiltere.
Meltem Çetin Sever

Evrimsel Tarih ve Taksonomi

Bu kuşlar, Carl Linnaeus'un taksonomiye kazandırdığı yüzlerce türden birisidir. Kendisi, 18. yüzyılda yayımladığı Systema Naturae isimli meşhur eserinde anlatıyor. Amerika'da yaşayan Icteridae ailesindeki Yeni Dünya karatavukları ile filogenetik olarak yakın akraba değillerdir. Eski Dünya'da yayılımı gösteren karatavukgiller (Turdidae) ailesine mensupturlar. Zoocoğrafyaları çok geniş olduğu için, yani oldukça geniş bir alana yayıldıkları için alt tür sayısı da fazla.

Yetişkin birey, İngiltere.
Yetişkin birey, İngiltere.
Meltem Çetin Sever

Ekolojik Dağılım ve Habitat

Kuzey Afrika'nın ve Avrasya'nın neredeyse her yerine yayılmış olan karatavuklar, özellikle sık çalılıkların bulunduğu ağaçlık alanları tercih ederler. Ilıman iklimleri sevdikleri gibi Kanarya Adaları, Yeni Zelanda ve Avustralya'da da görülürler. Çalıların arasında fark edilmeden saklanmayı severler. Arada çalıların arasından çıkıp, bir dalın tepesine konarlar ve etrafı kolaçan ederler. Normalde sessiz olan bu kuşlar, tehlike anında kesik kesik öterler.

Davranış ve Etoloji

Bülbül gibi melodik sesleri bulunur. Fakat "pli, pli, pli" benzeri bir alarm sesi çıkarabilirler. Bazen kızılgerdan (Erithacus rubecula) ve öter ardıç (Turdus philomelos) seslerini de taklit edebilirler. Ayrıca bölgelerini savunmak adına oldukça agresifleşebilirler. Bu davranışın başrol oyuncusu da gagalarının aposematik (uyarıcı renklenme) görünümüdür.

Genelde dalların üzerinde denge kurmaya çalışırken gösterdikleri bu duruşla karşılaşabilirsiniz, Safranbolu.
Genelde dalların üzerinde denge kurmaya çalışırken gösterdikleri bu duruşla karşılaşabilirsiniz, Safranbolu.
Pedram Türkoğlu

Guguk kuşununun (Cuculus canorus) kuluçka parazitliğini denediği kuşlar arasındadırlar. Fakat guguk kuşunun bazı yumurtalarını fark edebilir ve reddedebilirler. Yapılan bazı araştırmalarda guguk kuşunun (Cuculus canorus) olmadığı Yeni Zelanda bölgesindeki karatavukların (Turdus merula), guguk kuşu yumurtalarını fark etme davranışının köreldiği; ancak buna rağmen non-mimetik yumurtaları fark edebildikleri anlaşılmış.

Diyet ve Metabolizma

Hepçil (omnivor) beslenirler. Çeşitli bitki tohumları ve meyvelerin yanı sıra, eklembacaklıları, solucanları ve salyangoz gibi bazı yumuşakçaları da yiyebilirler. Yerleşim bölgelerine yakın olan karatavukların en büyük avcıları kediler (Felis domesticus) olsa da, atmaca (Accipiter nisus) gibi yırtıcı kuşların avları olabilirler.

Sarı göz halkasının daha güzel belirgin olduğu bir poz, Safranbolu.
Sarı göz halkasının daha güzel belirgin olduğu bir poz, Safranbolu.
Pedram Türkoğlu

İnsanlarla Etkileşim ve Kültürel Referanslar

İsveç'in ulusal kuşudur. İlginçtir ki diğer siyah renkli hayvanların aksine kötü şans getirdiğine inanılmaz. Klasik Yunan kültüründe karatavuğun nar yediğinde öleceğine inanılır.

Etimoloji

Latince Turdus, İngilizce "thrush" anlamına gelen ardıç kuşlar gibi ötücüleri tanımlamak için kullanılır. Diğer yandan merula ise İngilizce "blackbird" anlamındaki "karakuş" demektir.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

İngilizce'de "common" pek doğru olmayan bir şekilde bazı kaynaklarda "bayağı" veya "adi" şeklinde çevrilmiştir. Bu terimi "yaygın" diye kullanmakta fayda vardır. Ayrıca zoolojide "yaygın" ifadesi kullanılmadan dile getirilen bütün ifadelerden "yaygın" türü anlaşılmalıdır. Örneğin yaygın karatavuk ile sadece "karatavuk" aynı türdür. Başka bir örnek ise yaygın saksağan veya saksağan olarak verilebilir. İkisi de Pica pica kuşunu tanımlamaktadır.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 1
  • Bilim Budur! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Umut Verici! 1
  • Tebrikler! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 12/07/2020 10:09:58 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/7297

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Zihin
Bitki
İnsan Sağlığı
Virüs
Koronavirüs
Mantar
Tür
Sıcaklık
Makroevrim
Zooloji
Viral Enfeksiyon
Kozmoloji
Yapay Zeka
Lhc (Büyük Hadron Çarpıştırıcısı)
Devir
Beslenme
Genel Halk
Evrim Ağacı
Sars-Cov-2 (Covid19 Koronavirüs Salgını)
Su
Çocuk
Sosyal Mesafelendirme
Köpekler
Tarih
İnsan Evrimi
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Tüm insanlar, her ne kadar iyi eğitilmiş olurlarsa olsunlar, daima bazı batıl kalıntılara sahiptirler.”
H. G. Wells
Geri Bildirim Gönder