Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Aşağıdaki kelebek, tam anlamıyla "yarı yarıya erkek, yarı yarıya dişi"dir. Vücudunun bir tarafı tam bir erkekken, diğer tarafı tam bir dişidir. Bu, doğada aşırı nadir görülen bir genetik bozukluktur. Her zaman yarı yarıya olması gerekmese de, çoğunlukla bu şekilde görülür. Kimi zaman bu durum, vücudun içerisindeki bazı bölgelerin dişi, bazı bölgelerin erkek hücreler ve dokular taşımasıyla sonuçlanır. Buna "mozaik dişi-erkek biçimliliği" adı verilir.

image

Bu durum genel olarak jinandromorfi (İng: gynandomorphism) olarak bilinir. Bu sözcük, Yunancada "dişi" anlamına gelen "gyn" ile "erkek" anlamına gelen "andro" kelimelerinin "biçim" anlamına gelen "morph" sözcüğü ile birleştirilmesiyle oluşturulmuştur. Çoğunlukla böceklerde görülen bu durum, kimi zaman ıstakozlarda, yengeçlerde ve hatta kuşlarda bile gözlenmiştir.

Hastalığın sebebi genellikle erken gelişim sırasında olan mitoz bölünmelerde meydana gelen bir hatadır. Henüz organizma sadece birkaç hücre büyüklüğündeyken eşey kromozomları eşit olarak dağılamaz ve bir yarıda kalan hücreler dişi olarak gelişirken, diğer yarı erkek olarak gelişir. Bir örnek ile bunu anlayalım:

Diyelim ki normalde erkek olacak bir bireyin ilk hücreleri bölünmeye başlasın. Bu canlının hücrelerinde normalde eşey kromozomları XY olarak bulunur. Ancak mitozda meydana gelen bir dağılım sorunu sonucunda hücrelerde XXYY şeklinde bir kromozomal dağılım meydana gelir. Normalde bu hücre bölündüğünde iki tane XY oluşur; ancak kimi zaman X ve XYY de oluşabilir. Eğer bu durum, hücrenin erken bölünme evresinde meydana gelirse, birçok hücre sadece X, birçok diğer hücre de sadece XYY taşıyacaktır. X ve XYY farklı iki cinsiyeti oluşturduğu için, vücutta da erkek ve dişi özellikleri bir arada görülecektir.

Aşağıda bu durumun bazı diğer örnekleri görülmektedir:

image

 

image

 

image

 

image

 

image

 

image

 

image

 

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Öğrenmeye Devam Edin!
Evrim Ağacı %100 okur destekli bir bilim platformudur. Maddi destekte bulunarak Türkiye'de modern bilimin gelişmesine güç katmak ister misiniz?
Destek Ol
Gizle

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder