Japonya Üzerindeki Atmosferik Nehirler 42 Yılda %8 Şiddetlendi!

Gökyüzündeki devasa nehirleri andıran atmosferik nehirler düşük enlemlerden orta enlemlere büyük miktarda nem taşıyan uzun ve dar, yoğun su buharı bantlarıdır. Japon takımadaları genelinde sellere yol açma potansiyelleri nedeniyle son dönemde geniş çapta dikkat çekiyorlar. Tsukuba Üniversitesinden araştırmacılar, küresel ısınmanın ve Kuzey Pasifik Subtropikal Yüksek Basıncı'nın güçlenmesinin etkisiyle, bu nehirlerdeki su buharı taşıma şiddetinin 1981'den 2022'ye kadar geçen 42 yıllık sürede yaklaşık ?rttığını keşfettiler. Elde edilen bulgular, Climate Dynamics dergisinde yayımlandı.

Japonya'nın da içinde bulunduğu Doğu Asya'da atmosferik nehirler, troposferin alt ve orta katmanlarında muazzam miktarda su buharı taşıyarak geniş çaplı yağış sistemlerinin gelişmesine zemin hazırlıyor. Bu sistemler, genellikle doğrusal yağış sistemleri olarak adlandırılan uzun yağmur bantları oluşturabiliyor ve şiddetli sellere yol açabiliyor. Atmosferik nehirlerle ilişkili şiddetli yağışlar son zamanlarda daha sık hale gelse de, bu nehirlerin şiddetindeki uzun vadeli değişimler bugüne kadar tam olarak anlaşılamamıştı.

Araştırmacılar, yaz ortasında Japonya çevresindeki günlük deniz seviyesi basınç desenlerini sınıflandırmak için öz-düzenleyici haritalar adı verilen bir makine öğrenimi tekniği kullandılar. Kuzey Pasifik Subtropikal Yüksek Basıncı, Japonya'nın güneyindeki okyanus üzerinde batıya doğru genişlediğinde atmosferik nehirlerin oluşma ihtimali daha da artıyor. Bu koşullar altında, yüksek basıncın kuzeybatı kanadı boyunca esen güneybatı rüzgarları nem taşınımını güçlendiriyor.

Sonuç olarak, batı ve doğu Japonya üzerinde atmosferik nehirlerle ilişkili su buharı taşınımının şiddeti son 42 yılda yaklaşık %8,3 oranında artış gösterdi. Gözlemlediğimiz bu artış, küresel ısınmaya bağlı olarak atmosferdeki su buharı miktarındaki yükselişle doğrudan örtüşüyor. Ayrıca, subtropikal yüksek basıncın şiddetlenmesiyle ilişkili olarak alt seviye rüzgarlarının güçlenmesi de nem taşınımını daha da destekliyor.

Genel olarak elde edilen veriler, atmosferik nehirlerin özellikle son on yıllarda giderek daha da şiddetlendiğini gösteriyor. Aynı ekibin önceki çalışmaları, devam eden küresel ısınmanın yaz ayları boyunca Japon takımadaları üzerindeki atmosferik nehirlerin şiddetini artırma ihtimalinin yüksek olduğunu ve bunun daha sık aşırı yağış olaylarına yol açacağını göstermişti. Karşımızdaki güncel bulgular ise, geleceğe yönelik bu öngörülerin aslında son kırk yıl içinde çoktan gerçeğe dönüşmeye başladığına işaret ediyor.