İskoçya Sahilinde Fırtına Sonrası Ortaya Çıkan ve Hızla Kaybolan 2000 Yıllık Ayak İzleri!
Live Science
- Türev
- Yer Bilimleri
- Tarih
Bu Makalede Neler Öğreneceksiniz?
- İskoçya'daki Lunan Körfezi plajında, Geç Demir Çağı'na ait insan ve hayvan ayak izleri fırtına sonrası ortaya çıktı ve hızla belgelenerek arkeolojik inceleme yapıldı.
- Ayak izlerinin altında bulunan kömürleşmiş bitki kalıntılarının karbon tarihlemesi, izlerin yaklaşık 2000 yıl öncesine ait olduğunu ve bölgenin o dönemde çamurlu bir nehir ağzı olduğunu gösterdi.
- Bu tür ayak izleri, insanların ağırlığı, yürüyüş hızı ve davranışları hakkında bilgi verirken, geçmişteki yaşam tarzı ve çevresel koşulların anlaşılmasına önemli katkı sağlamaktadır.
İskoçya'nın kayalıklarla çevrili bir plajında, şiddetli bir fırtınanın ardından köpeklerini gezdiren bir çift, nemli zeminde alışılmadık işaretlere rastladı. Bu desenler, eski insan ve hayvan ayak izlerini andırıyordu.
Bu keşif, izlerin dalgalar arasında kaybolmadan önce belgelenmesi ve incelenmesi için zamana karşı bir arkeolojik yarış başlattı. Aberdeen Üniversitesinden arkeolog Kate Britton, bulguyla ilgili yayınlanan bir videoda durumu şöyle ifade ediyor:
Çok hızlı hareket etmezsek tüm alanın yok olacağı gerçek bir arkeolojik acil duruma dahil olmanız çok nadirdir.
Zamana Karşı Yarış
İskoçya'nın doğusundaki Lunan Körfezi plajında, yerel sakinler Ivor Campbell ve Jenny Snedden (köpekleri Ziggy ve Juno ile birlikte), fırtınadan hasar görmüş kumullarda ayak izine benzeyen şekiller barındıran taze bir kil tabakası fark ettiler. Durumu Aberdeenshire Belediyesi’nin arkeoloğu Bruce Mann’e bildirdiler. Mann de yeni ortaya çıkan bu alan sonsuza dek kaybolmadan önce kazı yapması için Britton ve ekibini bölgeye çağırdı.
Arkeologlardan oluşan ekip, saatte yaklaşık 88 kilometre hıza ulaşan rüzgarlar altında çalışarak her yükselen gelgitte biraz daha aşınan izleri belgelemek için yarıştı. Arkeolojik alanın görüntülerini kaydetmek için dronlar, kameralar ve daha sonra laboratuvarda kullanılmak üzere 3 boyutlu modelleme yazılımları kullandılar. Ayrıca daha iyi korunmuş bazı izlerin alçı kalıplarını çıkardılar. Yapılan açıklamaya göre bu izler, çıplak ayaklı insanlar ile kızıl geyik (Lat: "cervus elaphus") ve karaca (Lat: "capreolus capreolus") gibi çeşitli hayvanlar tarafından bırakılmıştı.
Britton, İskoçya'da daha önce böyle bir alan görmediğini belirterek bunun özel bir şey olduğunun hemen anlaşıldığını vurguluyor.
Demir Çağı'ndan Bir An
İzlerin hemen altında, arkeologlar kömürleşmiş bitki kalıntılarından oluşan bir tabaka buldular. Bitkiler üzerinde yapılan karbon tarihlemesi, bu kalıntıların günümüzden 2000 yıl öncesine, Geç Demir Çağı'na ait olduğunu gösterdi.
Aberdeen Üniversitesinden arkeolog Gordon Noble, konuyla ilgili şunları söylüyor:
Geç Demir Çağı tarihlemesi, yakındaki Lunan Vadisi'nin zengin arkeolojisi hakkında bildiklerimizle uyumlu. Bu izlerin, Roma'nın İskoçya'yı işgali sırasında ve Piktlerin ortaya çıkışından önceki yüzyıllarda yaşamış insanlar tarafından yapıldığını düşünmek çok heyecan verici.
Yine Aberdeen Üniversitesinden arkeolog William Mills ise Lunan Körfezi'ndeki bu alanın bize, şu anda kumlu olan bu plajın bir zamanlar çamurlu bir nehir ağzı olduğunu gösterdiğini belirtiyor. Mills'e göre insanlar bu ortamı muhtemelen geyik avlamak veya yabani bitkisel gıdalar toplamak için kullanıyorlardı.
Britton ve ekibi, alanı iki gün boyunca kazarak mümkün olduğunca çok kayıt aldı. Ancak bir hafta sonra geri döndüklerinde, izler tamamen yok olmuştu. Britton bu durumu, "Binlerce yıl önce insanların dakikalar süren eylemlerini temsil eden ayak izleri, günler içinde yok oldu," sözleriyle özetliyor.
Britton, Lunan Körfezi'ndeki alanın İskoçya'da benzersiz olmasına rağmen, bunun dışarıda potansiyel olarak buna benzer başka alanların da olabileceği anlamına geldiğini belirtiyor.
Ayak İzleri Neden Önemli?
Bu ayak izi bulgusu oldukça heyecan verici; çünkü iz yolları, onları bırakan insanlar hakkında yaklaşık ağırlık ve boyun yanı sıra ne kadar hızlı yürüdükleri ve ayakkabı giyip giymedikleri gibi pek çok bilgiyi ortaya çıkarabilir. Hatta davranışlara dair olası yorumlar yapılabilir.
Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.
KreosusKreosus'ta her 50₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.
Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.
PatreonPatreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.
Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.
YouTubeYouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.
Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.
Diğer PlatformlarBu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.
Giriş yapmayı unutmayın!Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.
Örneğin, New Mexico'daki White Sands Ulusal Parkı'nda bulunan ayak izleri, muhtemelen Buzul Çağı çocuklarının çamurlu su birikintilerine zıpladığını, yani oyun davranışı sergilediğini gösterebilir. Portekiz'de Neandertaller tarafından bırakılan 78.000 yıllık ayak izleri ise bir adam, bir çocuk ve yürümeye yeni başlayan bir bebeğin yiyecek aradığı; pusu kurarak avlandığı veya avı takip ettiği olasılığını güçlendirmektedir. Zira bazı ayak izleri büyük memeli izleriyle örtüşmektedir.[1]
Evrim Ağacı'nda tek bir hedefimiz var: Bilimsel gerçekleri en doğru, tarafsız ve kolay anlaşılır şekilde Türkiye'ye ulaştırmak. Ancak tahmin edebileceğiniz gibi Türkiye'de bilim anlatmak hiç kolay bir iş değil; hele ki bir yandan ekonomik bir hayatta kalma mücadelesi verirken...
O nedenle sizin desteklerinize ihtiyacımız var. Eğer yazılarımızı okuyanların %1'i bize bütçesinin elverdiği kadar destek olmayı seçseydi, bir daha tek bir reklam göstermeden Evrim Ağacı'nın bütün bilim iletişimi faaliyetlerini sürdürebilirdik. Bir düşünün: sadece %1'i...
O %1'i inşa etmemize yardım eder misiniz? Evrim Ağacı Premium üyesi olarak, ekibimizin size ve Türkiye'ye bilimi daha etkili ve profesyonel bir şekilde ulaştırmamızı mümkün kılmış olacaksınız. Ayrıca size olan minnetimizin bir ifadesi olarak, çok sayıda ayrıcalığa erişim sağlayacaksınız.
Makalelerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!
Bu makalemizle ilgili merak ettiğin bir şey mi var? Buraya tıklayarak sorabilirsin.
Soru & Cevap Platformuna Git- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- Türev İçerik Kaynağı: Live Science | Arşiv Bağlantısı
- ^ Science Daily, et al. (2025). New Neanderthal Footprints In Portugal Reveal A Life We Never Expected. University of Seville, sf: 536. | Arşiv Bağlantısı
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?
Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 25/02/2026 01:25:37 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/22336
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.