Inia araguaiaensis: Nehirlerde Yaşayan Yeni Bir Yunus Türü!

Bir yüzyıla yakın bir süredir bilim insanları tatlı suda yaşayan sadece 2 yunus türü biliyorlardı: Güney Amerika’da Amazon nehri ile Araguaia ve Tocantins nehirlerinin havuzlanma alanlarında yaşayan Inia geoffrensis ve I. boliviensis.

Şimdi ise Brezilya’daki Amazona Federal Üniversitesi araştırmacıları Araguaia Nehri’nin hızlı aktığı yerinde diğer iki türden ayrılan bir üçüncü türün, I. araguaiaensis türünün varlığını gösteren DNA kanıtı buldular. Bulgular PLOS One dergisinde yayınlandı. Ortak yazar Tomas Hrbek BBC’ye şöyle dedi: 

Bu çok beklenmedik bir durumdu. Burası insanların onları hep gördüğü bir alan. Yunuslar büyük memeliler. Asıl sorunsa bugüne kadar hiç kimsenin gerçekten bakmamış olmasıdır. Bu çok heyecan verici.

Araştırmacılar Araguaia Nehri’nde 44 I. geoffrensis, 45 I. boliviensis, ve 32 Inia’dan deri örnekleri topladı. DNA mikrosatelitleri ve mitokondriyal DNA analizleri 3 ayrı türü ortaya çıkardı. Ekip aynı zamanda 3 grup arasında iskelet karşılaştırması da yaptı. Araguaia Nehri’nden Inia (24-28) ile hem I. geoffrensis (25-29), hem de I. boliviensis (31-35)’dan daha az dişe ve de daha geniş bir kafatasına sahipti.

Araştırmacılar I. araguaiaensis ve I. boliviensis’in en yakın ortak atalarının 2 milyon yıldan daha eski olduğunu belirlediler. Kaliforniya, San Diego’da bulunan Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi, Güneybatı Balıkçılık Bilim Merkezi’nden ve araştırmaya katılmamış olan Eric Archer ScienceNow’a konuşmasında şöyle dedi:

Genetik kanıtlar çok güçlü, daha fazla morfolojik ölçüm ve hayvan davranışı incelenmesi ile bu türler arasında daha fazla farklılık ortaya çıkabilir.

Yeni türler koruma konusunda diğerlerinden daha fazla zorlukla karşı karşıya olabilirler. Hrberk ise şunları söyledi:

Bu popülasyonun yaklaşık bin bireyi var ve bu çok küçük bir popülasyon. Genetik çeşitliliğe baktık ve diğer türlere oranla çok az olduğunu gördük. Bu hiç iç açıcı bir tablo değil.