İki Süper Kütleli Kara Delik Ölümcül Bir Spirale Kilitlenmiş Olabilir

Gökbilimciler, uzak bir gökadanın kalbinde ölümcül bir spirale kilitlenmiş gibi görünen iki süper kütleli kara delik (İng: "supermassive black hole") tespit etti. Bu devasa yapıların, 100 yıl kadar kısa bir süre içinde birbiriyle çarpışabileceği düşünülüyor. Yaklaşık 500 milyon ışık yılı uzaklıktaki Markarian 501 gökadasının merkezinde keşfedilen bu ikili, araştırmacıların onlarca yıllık radyo teleskop gözlemlerini incelemesi sonucunda belirlendi.

Çoğu gökadada olduğu gibi galaktik çekirdekten dışarı doğru fışkıran tek bir parçacık jeti (İng: "jet") bulmak yerine, gökbilimciler iki ayrı jet ile karşılaştı. Bu jetlerin her birinin, Güneş'in kütlesinin 100 milyon ile 1 milyar katı arasında bir kütleye sahip farklı birer kara delik tarafından beslendiği düşünülüyor.

Araştırmanın bulguları, Monthly Notices of the Royal Astronomical Society adlı akademik dergide yayımlandı. Max-Planck Radyo Astronomi Enstitüsü'nden başyazar Dr. Silke Britzen, elde ettikleri heyecan verici sonuçları BBC Science Focus'a şu sözlerle anlattı:

Bunun ikinci bir jet olduğunu fark etmek gerçekten harikaydı. Kendi kendime, 'Demek işler böyle yürüyor?' dedim. O kadar şaşırmıştım ve büyülenmiştim ki, bulduğumuz şeyi herkese anlatmak istedim.

Bu iki kara delik, yaklaşık her 121 günde bir birbirinin etrafında dönüyor. Aralarındaki mesafe ise Dünya ile Güneş arasındaki mesafenin yalnızca 250 ila 540 katı kadar. Böylesine muazzam kütleli nesneler için bu mesafenin yok denecek kadar küçük olduğunu söyleyebiliriz.

Haziran 2022'de kara deliklerin geometrik dizilimi o kadar kusursuz bir hizaya geldi ki, ikinci jetten gelen ışık ön plandaki kara deliğin kütleçekimi tarafından bükülerek bir Einstein Halkası (İng: "Einstein Ring") oluşturdu. Bu durum, sistemin gerçekten de iki süper kütleli kara delikten oluştuğu ihtimalini daha da güçlendirdi. Dr. Britzen, bu astronomik hizalanmanın önemini şu şekilde vurguladı:

İkili model, kendi içinde tutarlı bir çözüm sunuyor. Bu jetler doğrudan bize doğru yöneldiği için, bir Einstein halkasının varlığı senaryomuzu destekliyor.

Bu ikili nihayet birleştiğinde, yaşanacak çarpışma evrenin dört bir yanına kütleçekimsel dalgalar yayacak. Bu dalgalar, LIGO gibi gözlemevleri tarafından bugüne kadar tespit edilen yıldız kütleli kara delik birleşmelerinin ürettiği dalgalardan çok daha güçlü olacak. Dr. Britzen, sürecin geleceğine dair merakını şu ifadelerle dile getirdi:

Geriye birleşmiş tek bir kara deliğin kalmasını bekliyoruz. Bu 'dansın' nasıl devam edeceğini gözlemlemeyi gerçekten çok merak ediyorum.