Her Gün Küçük Bağışlar Yapmak Depresyona Karşı Güçlü Bir Silah Olabilir!

Bağış yapmak genellikle özverili, yani karşılık beklemeden yapılan bir eylem olarak görülür. Ancak, düzenli olarak para bağışlayan insanlar, daha olumlu bir bakış açısına sahip olarak aslında kendileri de bir ödül kazanıyor olabilir.

Shenzhen Üniversitesi'ndeki araştırmacılar, Psychological Science dergisinde yayınladıkları çalışmada cömert olmanın depresyon hastalarının durumlarını yönetmelerine yardımcı olabileceğini ortaya koydu.^[1] Araştırma kapsamında, 2 ay boyunca her gün çevrimiçi olarak küçük miktarlarda bağış yapan kişilerin ruh halleri iyileşti. Çalışmanın başyazarı Yuyang Zhang bir röportajda, araştırmanın fikrinin kendi kişisel deneyiminden geldiğini şu sözlerle ifade ediyor:

Psikoloji yüksek lisans sınavlarıma hazırlandığım o oldukça stresli dönemde, bağış yapmanın ruh halimi yükselttiğini fark ettim. Bunun muhtemelen "içimi ısıtan bir his"ten kaynaklandığını düşünmüştüm. Yüksek lisansa başlayınca, bu ruh halindeki iyileşmenin başkalarında da görülüp görülemeyeceğini merak ettim.

Zhang'ın hipotezinin test edilmesi için üç farklı çalışma hazırlanmıştı. 125 katılımcının yer aldığı ilk çalışmada, insanların ne kadar bağış yaptığı kaydedilmedi. Sırasıyla 296 ve 462 kişinin katıldığı ikinci ve üçüncü çalışmalarda ise insanların günlük olarak bağışladığı miktarlar kayıt altına alındı. Tüm çalışmalarda katılımcıların yaş ortalaması 21'di.

Katılımcılar, Çin'de yaygın olarak kullanılan WeChat gibi çevrimiçi platformlardan seçildi. Seçimin ardından, katılımcılar depresyon ölçeği ile belirtiler açısından değerlendirildi ve depresyon tedavisi gören kişiler, potansiyel yanıltıcı faktörleri elemek amacıyla araştırma dışında tutuldu.

Her grupta katılımcıların depresyon belirtileri düzenli olarak izlendi ve katılımcılardan günde en az bir Çin senti bağışlamaları istendi. Araştırmacılar çalışma sonucunda her gün bağış yapan kişilerin çalışma sonunda kendilerini daha iyi hissetme eğiliminde olduğunu buldu. Ayrıca, daha cömert davrananların, daha az bağış yapanlara kıyasla daha fazla zihinsel sağlık yararı gördükleri saptandı. Buna, genel olarak daha pozitif duygulara sahip olmak da dahildi. Shenzhen Üniversitesi'nden ortak yazar Jinting Liu şunları söylüyor:

Araştırmamız, günlük yaşama küçük iyilikler katmanın ruh sağlığı üzerinde derin bir etkisi olabileceğini ortaya koydu. Bu küçük, iyi niyetli eylemlerin dalga etkisi ölçülemeyecek kadar güçlü olabilir.

Bu çalışma Çin'de gerçekleştirilmiş olsa da diğer ülkelerde yapılan önceki çalışmalar da refah ve bağış arasında benzer bir bağlantı olduğunu gösteriyor. 2013 yılında Psychological Science dergisinde yayınlanan bir makalede, Chicago Üniversitesi ve Northwestern Üniversitesi'nden araştırmacılar, tekrar tekrar küçük hediyeler veren kişilerin, hediye alanlara göre sürekli olarak daha mutlu olduklarını tespit ettiler.^[2]

Ancak bazı araştırmalar, duygu durum bozukluğu olan kişilerin, başkalarına yardım etme gibi sosyal davranışlardan çok az fayda gördüğünü ortaya koyuyor. (Gander et al., 2012; Kerr et al., 2015; Wieners et al., 2021). Liu, bu farklılığın araştırmanın tasarımından kaynaklanabileceğini düşündüğünü belirtiyor.

Liu ve meslektaşları, bir araştırmanın kişilerden müdahaleyi yüz yüze gerçekleştirmelerini talep etmesi durumunda, bunun özellikle sosyal durumlarda strese girebilen depresyonlu bireyler için aşırı bir yük oluşturabileceğini öne sürüyor. Liu sözlerine şöyle devam ediyor:

Depresyon belirtileri gösteren öğrencilerle olan etkileşim deneyimlerime dayanarak, onların genellikle sosyal durumlarda zorluklarla karşılaştıklarını ve bu tür etkileşimlerden kaçınma eğiliminde olduklarını gözlemledim.

Müdahaleyi çevrimiçi bir platforma taşımak, bu rahatsızlığı ortadan kaldırabilir ve daha büyük fayda sağlayabilir. İdeal olarak bu, klinisyenlerin depresyon için prososyal tedaviler tasarlamasına da yardımcı olabilir ve hatta belki de bağış yapmanın ötesine geçerek gönüllülük gibi diğer özgeci eylemleri kapsayacak şekilde genişletilebilir.