Güneş'ten Gelen Yeşil Parlama Nasıl Oluşur?
- Özgün
- Optik Fizik
- Astrofizik
Bu Makalede Neler Öğreneceksiniz?
- Güneş'ten gelen yeşil parlama, atmosferde ışığın kırılması sonucu gün doğumu ve gün batımında nadiren görülen optik bir doğa olayıdır.
- Bu yeşil parlama, atmosferin sıcaklık katmanları arasındaki farklar ve gözlemcinin konumu nedeniyle sadece birkaç saniye süren kısa bir fenomendir.
- Atmosferik sıcaklık değişimleri ve ışığın atmosferde farklı açılarla kırılması, Güneş diskinin parçalı ve basık görünmesine ve yeşil parlamanın oluşmasına neden olur.
Adı pek fazla duyulmayan bu yeşil parlamalar oldukça nadir görülen, optik sebeplerden kaynaklı bir doğa olayıdır. Özellikle gün doğumu ve gün batımında Güneş diskinin üzerinde görünür. Sıklıkla görünmemesinin sebebi ise bu doğa olayının bazı özel koşullara bağlı olmasıdır.
Güneş'ten Gelen Yeşil Parlama Nedir?
Güneş'ten aldığımız beyaz ışık, her dalga boyundan ışığı içerisinde barındırır. Atmosferimizden geçen bu beyaz ışığın içerisindeki farklı dalga boyuna sahip ışıkların her biri atmosferde farklı açılarla kırılır. Bazıları atmosferin yapısından ötürü soğurulur veya saçılır. Gökyüzünün mavi görünmesinin sebebi de mavi ışığın atmosferimizde oldukça fazla saçılmasından kaynaklanır.
Yine bir diğer atmosferik etkilerden biri de ufka yaklaşan cisimlerin renginin kızıllaşmasıdır. Bu etkiyi özellikle Ay ve Güneş'te rahatlıkla görebilirsiniz. Ufka yakınlaştıkça daha kırmızı görüneceklerdir. Bunun sebebi, cisim ufka yakınken ışığının atmosferimizde aldığı yolun, tepemizdeyken aldığı yoldan çok daha uzun olmasıdır. Yani ışık atmosferde ne kadar uzun yol kat ederse o kadar çok mavi ışık saçılacağından ötürü, rengi de o kadar kırmızı olacaktır. Basit bir düşünce deneyi oluşturup Dünya'nın atmosferini kalınlaştırdığımızı düşünürsek gündüz dahi renklerinin kırmızı olacağını öngörebiliriz. Bu durumda gün doğum ve batımında daha sönük bir renkte, kahverengi görüneceklerdir.
/old/content_media/e40b9227c64fb5653ea56f9b5a043b94.png)
Güneş'ten gelen yeşil parlamanın nedeni, ışığın kırılmasıdır. Fakat onu ender kılan şey videodaki başka bir detayın ardında saklı. Çok bariz bir şekilde fark ediliyor ki Güneş batarken artık bir küre şeklinde görünmez. Sanki parçalanıyormuş gibi tuhaf, basık, parçalı şekiller alır. Bunun sebebi yine atmosferin kendisidir fakat ayrıca bir şey daha var.
Bu olay, eğer ki gözlenen yüzeyin sıcaklığı, üzerindeki hava katmanından daha sıcaksa görülebilir. Özellikle deniz seviyesine yakın konumlardan daha bariz bir şekilde görülebildiğini söylemek mümkündür. Görülme süresi ise sadece bir iki saniyedir.
Benzer bir örneğini asfalt yollarda gözlemleyebiliriz. Asfalt siyah renkte olduğundan Güneş ışığını kolayca soğurur ve çok çabuk ısınır. Sıcak yaz günlerinde yolda giderken asfaltı parlarmış hatta ıslakmış gibi görebilirsiniz. Bunun sebebi asfaltın hemen üzerindeki havanın daha sıcak, dolayısıyla yoğunluğunun daha düşük olmasından kaynaklanan optik bir olaydır. Yoğunluk daha düşük olduğu için oradan gelen ışık farklı açılarla kırılır, dolayısıyla sanki asfaltın üzerinde aracın bir yansıması varmış gibi görünür.
/old/content_media/0fbe0a9c383b46bb44afa2cf06b47d0b.png)
Güneş'ten gelen yeşil parlamanın bir diğer nedeni de içinde bulunduğumuz hava katmanıdır. Yüzeye hemen yakın konumda atmosferik sıcaklık değişimi oldukça fazladır. Eğer göz seviyeniz bu katmanın hemen üstündeyse yeşil parlamayı Güneş diskinin üzerinde görebilirsiniz. Bu, sahte yeşil parlama şeklinde adlandırılır.
/old/content_media/4ca5e9112edb72f6092e704f5f08b61c.png)
Atmosferik katmanın çok güçlü olduğu durumlarda ve puslu havalarda ortaya çıkan iki ayrı türden söz etmek mümkündür. Bunlardan biri, Güneş’in kum saatine benzer bir şekil aldığı durumlarda gözlemlenir. Ancak bu türler, diğerlerine kıyasla çok daha nadir görülür; dolayısıyla nadir bir olayın daha da nadir alt türleri olarak değerlendirilebilir.
Evrim Ağacı'nda tek bir hedefimiz var: Bilimsel gerçekleri en doğru, tarafsız ve kolay anlaşılır şekilde Türkiye'ye ulaştırmak. Ancak tahmin edebileceğiniz gibi Türkiye'de bilim anlatmak hiç kolay bir iş değil; hele ki bir yandan ekonomik bir hayatta kalma mücadelesi verirken...
O nedenle sizin desteklerinize ihtiyacımız var. Eğer yazılarımızı okuyanların %1'i bize bütçesinin elverdiği kadar destek olmayı seçseydi, bir daha tek bir reklam göstermeden Evrim Ağacı'nın bütün bilim iletişimi faaliyetlerini sürdürebilirdik. Bir düşünün: sadece %1'i...
O %1'i inşa etmemize yardım eder misiniz? Evrim Ağacı Premium üyesi olarak, ekibimizin size ve Türkiye'ye bilimi daha etkili ve profesyonel bir şekilde ulaştırmamızı mümkün kılmış olacaksınız. Ayrıca size olan minnetimizin bir ifadesi olarak, çok sayıda ayrıcalığa erişim sağlayacaksınız.
Makalelerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!
Bu makalemizle ilgili merak ettiğin bir şey mi var? Buraya tıklayarak sorabilirsin.
Soru & Cevap Platformuna Git- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- San Diego State University. A Green Flash Page. Alındığı Tarih: 24 Mart 2026. Alındığı Yer: San Diego State University | Arşiv Bağlantısı
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?
Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 24/03/2026 15:40:41 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/12719
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.