Keşfedin, Öğrenin ve Paylaşın
Evrim Ağacı'nda Aradığın Her Şeye Ulaşabilirsin!
Premium
Paylaşım Yap
50 ATP Ödüllü Soru: Eskiden çevresine inanılmaz zararlar veren bir düşmanı veya bir şeyi sonradan tamamen "nedensiz" yere affetmek erdemli bir davranış mı yoksa aptallık mı? Hemen cevapla!
Tüm Reklamları Kapat
Keşfet
Bilimdeki Son Gelişmeler
Akış
İçerikler
Parçacık
Kaya
Karbonhidrat
Vücut
Kimyasal Evrim
Yıldızlar
Müfredat
İstatistik
Evrimsel Psikoloji
Çiçek
Bir
Mısır
Teyit
Maskeler
Genom
Halüsinasyon
Diş Hekimi
Evrim Ağacı Duyurusu
Diş Hekimliği
Antikor
İnternet
Aminoasit
Sinek
Küresel Salgın
Sürdürülebilirlik
Aklımdan Geçen
Tür Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Başlık
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Ekle
Soru Sor
Stiller
Kurallar
Topluluk Kuralları
Bu alan, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu türün ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu alanın amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim topluluğuna değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Aklınızdan geçenlerin bu platformda bulunmuyor olabilecek kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Size Özel
Makaleler
Rastgele Soru
Ece Müker
Ece Müker
689.5K UP
21 Temmuz
The Astrophysical Journal Letters dergisinde yayımlanan yeni bir Texas Üniversitesi Austin çalışması, kozmolojinin iki ayrı gizemini tek bir teoride birleştiriyor: James Webb Uzay Teleskobu'nun keşfettiği "Küçük Kırmızı Noktalar" (Little Red Dots) ile küresel yıldız kümelerinin kökeni.

Küçük Kırmızı Noktalar, Büyük Patlama'dan yaklaşık 600 milyon yıl sonra ortaya çıkan ve 1,5 milyar yıl sonra ortadan kaybolan kompakt, son derece parlak nesneler. Çoğunlukla süper kütleli kara deliklerin çevresindeki yoğun gaz bulutları olarak yorumlansa da yeni çalışma farklı bir açıklama öneriyor: Bu nesneler, merkezinde süper kütleli bir yıldız barındıran genç küresel yıldız kümeleri olabilir.

Küresel kümeler ise galaksilerin yörüngesinde dönen, yüz binlerce hatta milyonlarca yıldız içeren antik yapılar. Yüz yılı aşkın süredir incelenmelerine rağmen nasıl oluştukları hâlâ bilinmiyor. Araştırmacılar bu nesneleri milyarlarca yıllık evrimlerinin sonunda gördüğünden başlangıç koşullarını yeniden inşa etmek güç. Öte yandan küresel kümelerin kimyasal bileşiminde tuhaf bir örüntü var: yüksek helyum, azot, sodyum ve alüminyum; düşük karbon, oksijen ve magnezyum. Bu kombinasyon yalnızca olağan yıldızlardan çok daha yüksek sıcaklıklarda gerçekleşen nükleer füzyonla açıklanabilir.

UT Austin'den John Chisholm ve ekibinin teorisi şöyle işliyor: Erken bir küresel kümede yıldızlar art arda çarpışarak merkezi bir süper kütleli yıldız oluşturabilir. Bu devasa yıldız hem nesneyi bir Küçük Kırmızı Nokta gibi gösterir hem de ölünce çevresine bugün küresel kümelerde gördüğümüz kimyasal parmak izlerini bırakır. Yıldız öldükten sonra nesne artık bir Küçük Kırmızı Nokta gibi görünmez; küme ise milyarlarca yıl varlığını sürdürür.

Birden fazla kanıt bu teoriyi destekliyor: Küçük Kırmızı Noktaların evrendeki dağılımı bugünkü küresel kümelerin dağılımıyla örtüşüyor, kütleleri uyumlu ve her ikisi de aynı kozmik dönemde ortaya çıkıyor.
209 görüntülenme
Bu gönderi Evrim Ağacı tarafından öne çıkarılmıştır.
3
0 Yorum
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Ece Müker
Ece Müker
689.5K UP
20 Temmuz
Gökbilimciler, yaşanabilir bölgede yer alan kayalık ötegezegen LHS 1140 b'den kaçan helyum gazını tespit ederek, bu gezegenin atmosferini milyarlarca yıldır koruduğunu ilk kez kanıtladı. Yıldızlarının şiddetli radyasyonuna rağmen atmosferini kaybetmeyen bu "Süper Dünya", yaşanabilir bölgelerdeki kayalık gezegenlerin hayatı desteklemek için gereken temel koşullara (atmosferik koruma) sahip olabileceğini gösteren en güçlü kanıtı oluşturuyor. Bu keşif, evrende Dünya dışında yaşanabilir dünyalar arayışında yeni bir dönemin kapısını aralıyor.
271 görüntülenme
Bu gönderi Evrim Ağacı tarafından öne çıkarılmıştır.
6
0 Yorum
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Ece Müker
Ece Müker
689.5K UP
20 Temmuz
NASA'nın Psyche uzay aracı, 15 Mayıs 2026'da Mars'ın yanından geçerek yerçekimi yardımı manevrasını başarıyla tamamladı. Bu geçiş hem 2029'daki Psyche asteroidine varış için kritik bir hız kazanımı sağladı hem de görevin tüm bilimsel aletlerini gerçek koşullarda test etme fırsatı verdi.

Sonuçlar etkileyiciydi. Gama ışını ve nötron spektrometresi, Mars yüzeyinden ve atmosferinden kaçan nötronları yakın geçiş sırasında tespit etti. Manyetometre ise bir gök cisminin manyetik alanını ilk kez ölçerek Mars'ın güneş rüzgarı etkileşim bölgesindeki (yay şoku bölgesi) yoğun manyetik alan artışını başarıyla yakaladı. Çok spektrumlu görüntüleme sistemi ise Mars'ın nadir görülen görüntülerini sundu: rüzgarla şekillenmiş kraterler, güney kutup buz kütlesi ve büyük çift halkasıyla Huygens krateri görüntülendi. Ayrıca Mars'ın uyduları Phobos ve Deimos çok uzak mesafeden dahi tespit edilebildi.

Görevin baş araştırmacısı Lindy Elkins-Tanton, Mars'ın bu kadar kapsamlı incelendiği göz önüne alındığında büyük keşifler beklenmediğini ancak Psyche'nin kendine özgü bakış açısıyla Mars bilimine anlamlı katkılar yapıldığını belirtti. Yıllarca planlanan bu yerçekimi yardımı sayesinde Psyche, 2029 yazında metal bakımından zengin Psyche asteroidine ulaşmak için gereken tam yörüngeye yerleşti.
245 görüntülenme
Bu gönderi Evrim Ağacı tarafından öne çıkarılmıştır.
7
0 Yorum
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Ece Müker
Ece Müker
689.5K UP
18 Temmuz
ESA’nın Mars Express yörünge aracı, Mars’ın Noachis Terra bölgesinde yer alan 180 km genişliğindeki Kaiser Krateri'nde, rüzgârla şekillenmiş ve metalik bir görünüme sahip devasa kumul alanlarını görüntüledi. Bazaltik kumulların güneş ışığını yansıtmasıyla ortaya çıkan bu metalik görünüm, bölgedeki don tabakalarıyla birleşerek eşsiz bir manzara oluşturuyor. Kraterde ayrıca antik su faaliyetlerine dair kanıtlar olan kil kayaçları ve vadiçukurları da gözlemlendi. Bu görüntüler, Mars'ın hem rüzgâr dinamiklerini hem de geçmişteki suyla olan etkileşimini anlamak adına önemli veriler sağlıyor.
245 görüntülenme
Bu gönderi Evrim Ağacı tarafından öne çıkarılmıştır.
6
0 Yorum
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Ece Müker
Ece Müker
689.5K UP
18 Temmuz
Yılın en etkileyici gökyüzü olaylarından biri olan Perseid meteor yağmuru, 18 Temmuz Cuma akşamı itibarıyla başladı ve 23 Ağustos'a kadar sürecek. Dünya, 4 milyardan fazla yıl önce oluştuğu düşünülen Swift-Tuttle kuyruklu yıldızının bıraktığı enkaz izinden geçerken bu gösteri yaşanıyor.
Meteor yağmurunun zirvesi genellikle Ağustos'un ortasına denk geliyor; bu dönemde saatte onlarca meteor gözlemlenebiliyor. En iyi izleme zamanı gece 23:00'dan şafağa kadar; özellikle güneş doğmadan önceki saatler en yoğun aktiviteyi sunuyor.
Perseid'leri görmek için özel bir ekipman gerekmiyor; çıplak gözle izlenebiliyor. Ancak ışık kirliliğinden uzak karanlık bir alan bulmak kritik önem taşıyor. Gözlerinizin karanlığa alışması için en az 20-30 dakika beklemek görüş kalitesini önemli ölçüde artırıyor. Ayın etkisi ve hava koşulları da gözlem deneyimini doğrudan etkiliyor.
Perseid'ler, Dünya'nın Swift-Tuttle'ın bıraktığı toz ve buz parçacıklarıyla çarpışmasıyla oluşuyor. Bu parçacıklar atmosfere saniyede onlarca kilometre hızla girerek yanarken gözlemlediğimiz ışıklı izleri bırakıyor. Swift-Tuttle'ın bir sonraki yakın geçişi yaklaşık 2126 yılında gerçekleşecek; bu nedenle her yıl dönen Perseid yağmuru, kuyruklu yıldızı uzun süre beklememize gerek kalmadan hissetmenin en güzel yolu.
219 görüntülenme
Bu gönderi Evrim Ağacı tarafından öne çıkarılmıştır.
5
0 Yorum
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Utku Derin
Utku Derin
385.2K UP
Aktaran 21 Ağustos 2025 1 dk.

Yeni bir araştırma, ısı stresine maruz kalan Victoria Tazmanya Meşesi ormanlarının hızla inceldiğini ve karbon yutağından karbon kaynağına dönüştüğünü ortaya koyuyor. Nature Communications dergisinde yayınlanan araştırma, küresel ısınma nedeniyle bu ormanlar 2080 yılına kadar ağaçlarının dörtte birini kaybedeceğini gösteriyor.[1]

Güneydoğu Avustralya'ya özgü, 90 metreden yükseklere çıkabilen Tazmanya Meşesi (Lat: "Eucalyptus regnans"), dünyanın en uzun ağaç türlerinden biri. Tazmanya Meşesi ormanları, dünya çapında karbon depolamada en etkili ekosistemlerden biri olarak bilinir ve hektar başına Amazon ormanlarından daha fazla karbon tutma kapasitesine sahiptir.

36
0 Yorum
1
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Ufuk Derin
Ufuk Derin
3.3M UP
Aktaran 21 Ağustos 2025 2 dk.

İngiliz evrimsel biyolog J.B.S. Haldane'nin, Tanrı varsa böceklere karşı özel bir sevgi beslediğini esprili bir şekilde ifade ettiği söylenir. Bu söz, aslında önemli bir gerçeği ifade ediyordu. Yaşam ağacı oldukça düzensiz bir yapıya sahiptir. Yaşayan veya soyu tükenmiş tüm türlerin bulunduğu bu soy ağacı, bazı yerlerde kısa dallardan oluşan sık bir çalılığa benzerken, bazı yerlerde ise seyrek ama uzun dalları vardır. Ayrıca birkaç grup baskın olma eğilimindedir. Haldane'ın belirttiği gibi, yaşayan böceklerin %40'ından fazlası kınkanatlı, kuşların %60'ı ötücü kuş ve bitkilerin %85'inden fazlası çiçekli bitkilerden oluşmaktadır.

Peki, birkaç büyük grubun bu kadar yoğun tür çeşitliliği barındırması, Dünya'daki yaşamın evrensel bir özelliği midir? Evrim ve ekolojiyi anlamamız açısından kritik olan bu soru, biyologlar arasında uzun süredir tartışılmaktadır. Ancak yakın zamana kadar, dünyada kaç türün var olduğunu, bunların evrimsel ilişkilerini ve her bir grubun yaşını yeterince bilmediğimiz için kesin cevap verilemiyordu. Şimdi ise ABD'li bilim insanları, bu soruya net bir yanıt vermeyi başardı. Bulgular Frontiers in Ecology and Evolution dergisinde yayınlandı.[1] Arizona Üniversitesi'nden Prof. Dr. John J. Wiens bu konuda şunları söylüyor:

25
0 Yorum
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Ufuk Derin
Ufuk Derin
3.3M UP
Aktaran 21 Ağustos 2025 3 dk.

Global Change Biology dergisinde yayımlanan yeni bir araştırma, endüstriyel özel arazilerde yüksek şiddetli orman yangını riskinin, kamuya ait ormanlara göre neredeyse 1,5 kat daha fazla olduğunu ortaya koyuyor.[1] Kereste şirketleri tarafından yönetilen ormanlar, mega yangınların oluşmasını kolaylaştıran koşulları daha sık sergiliyor. Bu koşullar arasında düzenli aralıklarla sıralanmış yoğun ağaçlar ve alt tabakayı üst tabakaya bağlayan kesintisiz bitki örtüsü yer alıyor.

Utah Üniversitesi, Kaliforniya Üniversitesi ve ABD Orman Servisi tarafından yürütülen çalışma, ekstrem hava koşulları ile orman yönetimi uygulamalarının yangın şiddeti üzerindeki ortak etkisini inceleyen ilk araştırma olma özelliği taşıyor. Araştırmacılar, lazer radarı olarak da bilinen LIDAR veri setini kullanarak Kaliforniya'nın kuzeyindeki Sierra Nevada'da bulunan ormanların 1,1 milyon dönümlük alanı etkileyen beş orman yangınından öncesine ait durumlarını incelemek amacıyla kamu ve özel ormanların üç boyutlu haritalarını oluşturdu.

16
0 Yorum
2
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Utku Derin
Utku Derin
385.2K UP
Aktaran 21 Ağustos 2025 1 dk.

İsveç'teki Karolinska Enstitüsü'nden iki yeni çalışma, kaslarda ve kan damarlarında yaşam boyunca ortaya çıkan mutasyonların yaşlanmayı nasıl etkileyebileceğini inceliyor. Nature Aging dergisinde yayınlanan bu çalışmalar, söz konusu mutasyonların kas gücünü azaltabileceğini ve kan damarlarının yaşlanmasını hızlandırabileceğini ortaya koyuyor. Elde edilen sonuçlar yaşa bağlı hastalıkların tedavisinde önemli olabilir.

hücrelerdeki kalıtsal olmayan genetik değişiklikler olan somatik mutasyonlar, kalıtsal değişiklikler değildir. Yaşam boyunca çevresel faktörler veya bir hücrenin bölünmeden önce DNA'sını kopyalarken yaptığı rastgele hatalar sonucunda meydana gelir. Bu mutasyonlar kansere yol açabilse de etkileri bugüne kadar tartışmalıydı. Karolinska Enstitüsü, Huddinge Tıp Bölümü'nde profesör olan ve bu araştırmaları yöneten Maria Eriksson şöyle diyor:

27
0 Yorum
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Utku Derin
Utku Derin
385.2K UP
Aktaran 20 Ağustos 2025 1 dk.

Queensland Üniversitesi'nden bir araştırmacı, evrenin evrimini açıklamak için yeni bir matematiksel model geliştirdi.[1] Bu model, tarihte ilk kez, maddenin içe çöken bölgeleriyle genişleyen boşlukları bir arada ele alıyor.

Dr. Leonardo Giani ve Queensland Üniversitesi Matematik ve Fizik Okulu'ndaki ekibi, Physical Review Letters dergisinde yayınlanan bu çalışma için evreni 11 milyar ışık yılı derinliğe kadar ölçebilen Karanlık Enerji Spektroskopik Cihazı'ndan (İng: "Dark Energy Spectroscopic Instrument", "DESI") elde edilen verileri kullandı. Dr. Giani çalışmayla ilgili olarak şu ifadeleri kullanıyor:

22
0 Yorum
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Keşfet
Ara
Yakında
Sohbet
Agora

Bize Ulaşın

ve seni takip ediyor
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
"Öldürmenin pek çok yolu vardır: Karnına bıçak saplamak, ekmeğini elinden almak, hastalığını iyileştirmemek, kötü koşullarda yaşatmak, ölesiye çalıştırmak, intihara sürüklemek, savaşa yollamak..."
Bertolt Brecht
Kapak Görseli Seç
Videodan otomatik olarak çıkartılan karelerden birini seçin.
Kareler yükleniyor…
Videoyu kaydırarak istediğiniz kareyi seçin.
0:00 / 0:00
Kendi kapak görselinizi yükleyin. Görsel otomatik olarak kırpılacaktır.
Görseli sürükleyin veya tıklayın PNG, JPG veya WEBP (Maks. 10MB)