2024 yılında New Jersey'de düşüşünden hemen sonra kurtarılan "Hillsborough" meteoriti, NASA bilim insanları tarafından yapılan analizlerle Güneş Sistemi'nin kimyasal geçmişine ışık tutuyor. Science Advances dergisinde yayımlanan çalışmaya göre, bu ilkel kaya parçasının içinde milyarlarca yıl önce aktif olan tuzlu su (brine) kanalları ve yaşam için kritik öneme sahip zengin amino asit envanteri bozulmadan keşfedildi. Çalışma, yaşamın temel yapı taşlarının ilkel asteroitler aracılığıyla gezegenlere nasıl taşındığını ve bu tür asteroitlerin Güneş Sistemi'nin ilk dönemlerinde ne kadar aktif olduğunu kanıtlıyor.

NASA'nın Curiosity gezgini, Gale Krateri'nin yeni bir bölgesini keşfederken yüzeyde daha önce hiç görülmemiş çarpıcı bir yapıyla karşılaştı: dev bir peteği andıran çokgen deseni. Mars'ta 14 yıldır görev yapan Curiosity'nin çektiği yakın çekim fotoğraflar ve daha önce elde edilen yörünge görüntüleriyle yapılan karşılaştırma, ekibi de şaşırttı.
NASA'nın bloguna göre yüzey, büyük bir Marslı petekmiş gibi çokgen yapılarla kaplıydı. Gezgin ilerledikçe bu çokgen sırtların daha aşınmış olduğu görüldü; çevrede ise koyu renk çakıl ve molozlar dikkat çekti.
Bilim insanları bu yapının nasıl oluştuğunu henüz açıklayamıyor. Dünya'da benzer geometrik desenler çamur kuruması ve çatlaması, mineral kristallenmesi ya da toprağın tekrar tekrar donup çözülmesiyle oluşabiliyor; ancak Mars'taki oluşumun bu süreçlerden hangisini ya da hangilerini içerdiği belirsiz. Mars'ın milyarlarca yıllık jeolojik tarihi göz önünde bulundurulduğunda volkanik aktivite, akan su, rüzgar erozyonu ve dramatik iklim değişimleri de etken olmuş olabilir.
Gizemi daha da derinleştiren koyu renk kayaçlar da merak uyandırıyor. Bunların üstteki jeolojik katmanlardan aşağı yuvarlanmış parçalar mı, uzak bir çarpma krateriyle savrulmuş malzemeler mi, yoksa doğrudan Mars'a düşmüş meteorit kalıntıları mı olduğu tartışılıyor. Nikel içeren meteoritlerin daha önce Mars yüzeyinde bulunmuş olması bu son olasılığı ilgi çekici kılıyor. Curiosity, önümüzdeki süreçte bölgede ölçümler yapmaya devam edecek.

İspanyol araştırmacılar, Samanyolu Galaksisi'nin merkezine yakın moleküler bir bulutta, uzay boşluğunda ilk kez doğrudan bir şeker molekülü olan eritrülözü tespit etti. Nature Astronomy dergisinde yayımlanan bulgular, gezegenlerin oluşumundan önce dahi yıldızlararası ortamda karmaşık organik bileşiklerin sentezlenebildiğini gösteriyor. Bu keşif, yaşamın temelini oluşturan moleküler yapı taşlarının uzayda doğal süreçlerle üretilip gezegen sistemlerine hazır bir şekilde sunulabileceği hipotezini güçlendiriyor.

Icarus dergisinde yayımlanan yeni bir çalışma, Plüton'un yüzeyinde ilk kez heyelan kanıtı tespit etti. Uluslararası bir gezegen bilimciler ekibi, New Horizons uzay aracının Temmuz 2015'teki yakın geçiş sırasında çektiği yüksek çözünürlüklü görüntüleri yeniden inceleyerek üç çarpma krateri içinde toplam altı büyük heyelan belirledi.
Araştırmacılar, Dünya'daki heyelanların karakteristik işaretlerine benzer yapılar tespit etti: krater duvarlarının tepesinde hilal biçimli yaralar, yerinden kopmuş dev buz blokları ve krater tabanlarında uzanan enkaz yatakları. Ölçümler bu buz, kaya ve moloz kütlelerinin 1,5 ila 2,2 kilometre aşağı düşmeden önce yüzey boyunca 14,5 kilometreye kadar yayıldığını gösteriyor. En büyük heyelan yaklaşık 130 kilometrekarelik bir alanı örttü; bu, küçük bir şehri gömmeye yetecek bir büyüklük.
Heyelanlar daha önce Mars ve Ceres gibi güneş sistemi cisimlerinde de gözlemlenmişti; ancak Plüton'da bugüne kadar böyle bir kanıta rastlanmamıştı. Bu bulgu, Plüton'un sanıldığı gibi statik ve hareketsiz bir buzul dünyası olmadığını; aksine jeolojik süreçlerin yüzeyi şekillendirmeye devam ettiğini gösteriyor.
Araştırmacılar bunların Plüton'daki tek heyelanlar olmadığını da vurguluyor. Mevcut görüntülerin çözünürlüğü ek heyelanları doğrulamaya yetmiyor; daha yüksek çözünürlüklü kameralar ve topografik verilerle donatılacak gelecekteki görevler, yüzeyin çok daha dinamik bir geçmişe sahip olduğunu ortaya çıkarabilir.

NASA’nın OSIRIS-REx göreviyle Bennu asteroidinden getirilen örneklerde riboz ve glikoz dahil olmak üzere biyolojik açıdan kritik şekerler tespit edildi. Daha önce aynı örneklerde bulunan nükleobazlar ve fosfatlarla birleştiğinde, bu keşif RNA'yı oluşturmak için gereken tüm temel bileşenlerin Dünya'da yaşam başlamadan önce uzayda doğal yollarla mevcut olduğunu kanıtlıyor. Nature Geoscience dergisinde yayımlanan çalışma, Bennu'nun ana gövdesinin geçmişte suyla etkileşime girerek organik kimyasalları ürettiğini ve koruduğunu gösterirken, yaşamın kökeni araştırmalarında "ham madde" probleminin çözüldüğüne işaret ediyor.