Gizemli "Mega Uzaylı Yapısı Yıldız"ına Yeni Bir Çözüm Önerisi!
- Çeviri
- Fizik
- Yıldız Astronomisi
Bu Makalede Neler Öğreneceksiniz?
- KIC 8462852 yıldızındaki parlaklık düşüşleri, yıldızın yapısındaki değişimlerden kaynaklanmakta olup, araya giren dışsal bir yapı değil, yıldızın kendi ışık yayımındaki azalmadır.
- Yıldızdaki parlaklık değişimleri, olayların büyüklüğüne göre azaldığı kuvvet yasası ile uyumlu olup, bu durum çığ istatistiğiyle açıklanarak evre geçişine yakın bir sistem olduğunu göstermektedir.
- Tabby'nin yıldızı, manyetik aktivite nedeniyle dışa madde atmakta ve bu madde yıldız ışığını engelleyerek gözlemlenen sönümlenmeye neden olmaktadır.
Tabby'nin yıldızı veya mega uzaylı yapısı olarak da bilinen, KIC 8462852 yıldızı ile ilgili yeni ortaya atılan bir teoriye göre, yıldızın sönümlenme nedeni, yıldızla bizim aramıza giren herhangi bir yapıdan değil yaydığı ışık miktarının azalmasından (yani kendi yapısındaki değişimden) kaynaklanıyor.
Evrimlerinin sonlarına yaklaşan yıldızların parlaklıklarında dramatik değişimler meydana gelebiliyor fakat KIC 8462852 yıldızı henüz yaşamının ortalarında bulunan F tayf türünden bir yıldız. Daha önce bu tür cisimlerin, bu kadar kısa dönemlerle parlaklıklarında böylesi değişimler gösterdiği görülmemişti. Sonuç olarak Kepler Uzay Teleskopu KIC 8462852 yıldızının parlaklığında böylesi büyük düşüşler gözlediğinde, bizimle yıldızın arasına giren bir şey olduğu öne sürüldü. Ortaya atılan teoriler uzaylılar tarafından inşa edilmiş mega yapılardan, yoğun kuyrukluyıldız geçişine ve yıldızın Galaktik gaz bulutlarından geçişine kadar çeşitlilik gösteriyordu.
Bu önerilerin tümü devam eden süreçte gözlenen uzun dönemli bir parlaklık düşüşü nedeniyle sürdürülebilir öneriler değiller. Illinois Üniversitesi Fizik Bölümü'nden bir grup fizikçi, yıldızda meydana gelen parlaklık değişimlerinin yıldızdan kaynaklanabileceği ile ilgili bir teori ve birkaç da kanıt ortaya attılar.
Physical Review Letters'da yayınlanan makalede, Tabby'nin yıldızını ünlü yapan derin parlaklık değişimlerinin yanı sıra, yıldızda aynı zamanda küçük değişimlerin de meydana geldiği belirtiliyor. Bu değişimler bir bütün olarak kuvvet yasası (İng: "power law") adı verilen, gerçekleşen olayların sayısının olayların büyüklüğüne göre azaldığı bir yasayla uyumluluk gösteriyor.
Küçük değişimler, büyük değişimlere kıyasla daha sık gerçekleşiyor. Çok sayıda farklı kuvvet yasası bulunmakta fakat makalenin yazarları KIC 8462852'nin durumunun bir çığ düşmesinden önce karın erimesi, hassas malzemenin kırılmak üzere olduğu andaki durumu ve beyindeki nöronların bir nöbetten hemen önceki haline benzer bir yapıda olduğunu söylüyorlar.
Bunların tümü önemli bir değişimin meydana gelmek üzere olduğu, bir evre geçişine yakın sistemlerde çığ istatistiği (İng: "avalanche statistics") adı verilen bir istatistiksel sonuçla uyumluluk gösteriyor.
Çığ istatistiği ayrıca Güneş ve Gama-ışın patlamaları gibi olgularla da uyumluluk gösteren bir yapıya sahip. Bu bağlamda Tabby'nin yıldızının katı, sıvı, gaz veya plazma gibi maddeler arasındaki geçişlerdekine benzer bir evre geçişi gösterdiği düşünülüyor.
Bu evre geçişininse Güneş patlamaları ve Güneş rüzgarları gibi olgularla ilişkili olabileceği düşünülmekte. Sonuç itibarıyla KIC 8462852 yıldızı dışa attığı madde nedeniyle kendi ışığını engellemiş oluyor.
Başka türlü ifade edecek olursak bu yıldız henüz nedeni tam olarak anlaşılamamış şekilde büyük bir manyetik aktivite gösteriyor. Sonuç olarak dışa atılan madde yıldız ışığının sönümlenmesine neden oluyor.
Evrim Ağacı'nda tek bir hedefimiz var: Bilimsel gerçekleri en doğru, tarafsız ve kolay anlaşılır şekilde Türkiye'ye ulaştırmak. Ancak tahmin edebileceğiniz gibi Türkiye'de bilim anlatmak hiç kolay bir iş değil; hele ki bir yandan ekonomik bir hayatta kalma mücadelesi verirken...
O nedenle sizin desteklerinize ihtiyacımız var. Eğer yazılarımızı okuyanların %1'i bize bütçesinin elverdiği kadar destek olmayı seçseydi, bir daha tek bir reklam göstermeden Evrim Ağacı'nın bütün bilim iletişimi faaliyetlerini sürdürebilirdik. Bir düşünün: sadece %1'i...
O %1'i inşa etmemize yardım eder misiniz? Evrim Ağacı Premium üyesi olarak, ekibimizin size ve Türkiye'ye bilimi daha etkili ve profesyonel bir şekilde ulaştırmamızı mümkün kılmış olacaksınız. Ayrıca size olan minnetimizin bir ifadesi olarak, çok sayıda ayrıcalığa erişim sağlayacaksınız.
Makalelerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!
Bu makalemizle ilgili merak ettiğin bir şey mi var? Buraya tıklayarak sorabilirsin.
Soru & Cevap Platformuna Git- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- Çeviri Kaynağı: IFL Science | Arşiv Bağlantısı
- B. Crew. Scientists Think They Can Finally Explain The Weirdness That Is The 'Alien Megastructure' Star. (22 Aralık 2016). Alındığı Tarih: 12 Mayıs 2026. Alındığı Yer: ScienceAlert | Arşiv Bağlantısı
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?
Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 12/05/2026 14:52:40 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/12733
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.
This work is an exact translation of the article originally published in IFL Science. Evrim Ağacı is a popular science organization which seeks to increase scientific awareness and knowledge in Turkey, and this translation is a part of those efforts. If you are the author/owner of this article and if you choose it to be taken down, please contact us and we will immediately remove your content. Thank you for your cooperation and understanding.