Farklı Türler Arasında Eş Cinsel Sosyal Bağlar Kurulabilir mi?

Hayvanlar dünyasında eş cinsel davranışların oldukça yaygın olduğunu biliyoruz ancak farklı türler arasında böylesi yakınlaşmaların gerçekleştiğine son derece nadir rastlıyoruz. Etiyopya'da kaydedilen yeni bir vaka, bir boğa ile erkek eşek arasında gelişen sıra dışı bağı belgeleyerek türler arası sosyal ilişkilerin doğasına dair önemli veriler sunuyor.

İki Hafta Boyunca Süren Yoğun Etkileşim ve Karşılıklı İlgi

İtalya'daki Pisa Üniversitesinden araştırmacılar Etiyopya'da gerçekleştirdikleri saha gözlemlerinde Achille adı verilen bir boğanın, Patroclo adlı erkek bir eşeğe mart ayı boyunca yalnızca iki haftalık bir sürede 51 kez biniş yaptığını kaydetti. İkili, bu eylemlerin ardından araştırmacıların biniş sonrası temas olarak adlandırdığı yalanma ve sürtünme gibi davranışlar sergiledi.

Ekibin elde ettiği saha verileri, aralarındaki çekimin tek taraflı olmadığını ve karşılıklı bir ilgiye dayandığını gösteriyor. Patroclo hiçbir zaman Achille'e çifte atmaya ya da ondan kaçmaya çalışmadı; aksine sık sık arka kısmını boğaya dönerek onu hafifçe ısırdı. İki hayvan arasındaki burun sürtme, yalanma ve temas gibi dostane yakınlaşmaların yaklaşık dörtte birinin biniş öncesinde, yaklaşık dörtte üçünün ise biniş sonrasında gerçekleştiği belirlendi.

Seçenek Yetersizliği mi Yoksa Bilinçli Bir Tercih mi?

Hayvanlar dünyasında türler arası bu tür bir yakınlaşma son derece şaşırtıcı bir durum olarak değerlendiriliyor. BBC Science Focus'a konuşan araştırmanın ortak yazarlarından Dr. Elisabetta Palagi bulguları "tamamen beklenmedik" olarak nitelendirdi. Palagi, ikilinin sergilediği tutumun bir alternatif eksikliğine bağlanamayacağını şu sözlerle ifade etti:

Her iki hayvanın da kendi türlerinden ve her iki cinsiyetten bireyler dahil olmak üzere diğer potansiyel eşlere erişimi vardı. Buna rağmen ısrarla birbirleriyle etkileşime girmeyi seçtiler.

Palagi, bu tablonun hayvanlar arasında gerçek bir sosyal bağ kurulduğunu gösterdiğini vurguladı. Sosyal bağların tür sınırlarını aşabileceğini belirten araştırmacı; doğrudan bir üreme getirisi olmasa bile cinsel davranışın bir ilişkinin parçası haline gelebileceğini dile getirdi. Araştırmanın başyazarı Martina Francesconi de benzer bir değerlendirmede bulunarak temel bulgunun yalnızca bir boğanın erkek eşeğe biniş yapmasından ibaret olmadığını, bu sıra dışı cinsel davranışın daha geniş ve seçici bir sosyal ilişkinin parçası olduğunu belirtti.

İlyada Destanından İlham Alan İsimler ve Araştırmanın Önemi

Gözlemlenen hayvanlara verilen isimler, antik dönemin en bilinen anlatılarından birine dayanıyor. Palagi'nin öğrencileri, iki hayvana Homeros'un İlyada destanında aralarındaki sarsılmaz bağla tanınan savaşçılar Akhilleus ve Patroklos'un isimlerini verdi. Palagi, Homeros'un bu iki figürü açıkça sevgili olarak tanımlamadığını ancak sonraki antik dönem yazarlarının aralarındaki bağı bu şekilde yorumladığını hatırlattı.

Bulguları hakemli bilim dergisi Current Biology bünyesinde yayımlanan bu çalışma, biyolojide cinselliğin ve sosyal bağların evrimsel temellerini yeniden düşünmemizi sağlıyor. Görüyoruz ki hayvanlar dünyasında cinsel davranışlar yalnızca neslin devamını sağlama işleviyle sınırlı kalmıyor; aynı zamanda tür sınırlarını bile aşabilen güçlü, seçici ve karmaşık sosyal bağların kurulmasında kritik bir rol oynayabiliyor.