Evcil Hayvanınızın Kişiliğini de Klonlayabilir misiniz?

Kelly Anderson, ragdoll kedisi Chai 5 yaşındayken beklenmedik bir şekilde vefat ettiğinde yıkılmıştı. Başka bir tüylü arkadaş sahiplenmek istemiyordu, Chai'yı geri istiyordu.

''O benim ruh ikizim gibiydi,'' diyor Anderson. ''Hayatımda hiç beni onun gibi doğuştan anlayan bir hayvana, hatta bir insana, sahip olmadım. Sanki onunla olan zamanlarım çalınmış gibi hissettim.''

''Evcil hayvan klonlama trendi'' yakın zamanda oda arkadaşıyla ettikleri bir sohbette geçmişti, bu yüzden bu fikir zihninde tazeydi. Chai'ın ölümünden sonraki geceyi hararetle farklı seçenekler arayarak geçirdi ve Texas'ta kendisine yakın bir yerde klonlama şirketi buldu.

Bunun mümkün olduğu dışında hiçbir şey bilmiyordum, bu nedenle biraz araştırma yaptım ve o zamanlar 25.000 dolar olduğunu gördüm. Ben de 'Bu aslında araba almak gibi bir şey.' diye düşündüm.

(2017 yılında) kişisel bir kredi sayesinde işleme hemen sonraki sabah başladı (Bu işlem bugün yaklaşık 50.000 dolara mal olurdu ancak yeni kurulan klonlama şirketinin iş hacmini artırmayı umduğu bir döneme denk geldiğinden büyük bir indirimden yararlandı.) Anderson, Chai'ın gece boyunca dondurulduğu veterinerden kedinin DNA örneklerine sahip oldu. Teknolojinin yardımıyla eski arkadaşının yeni bir versiyonu oluşturuldu. Anderson bu süreci detayları ile birlikte "clone kitty" adlı websitesinde anlatıyor.

Peki bu klon Chai'a ne kadar benziyor? Genetik mirasın, kişinin yaşadığı deneyimlere kıyasla onu ne ölçüde etkilediği sorusu, doğuştan gelen özellikler ile sonradan edinilen özellikler arasındaki ezeli tartışmayı akla getiriyor. Binlerce kederli evcil hayvan sahibi eski dostlarını geri getirmek için klonlama işlemlerine başvurmaya başlarken bilim insanları orijinal hayvan ve klonu arasındaki kişilik farklarını araştırıyorlar.

''Klonlama sonuçlarının araştırılması'' büyümekte olan fakat niş bir alandır. Bu bağlamda, kişilik konusunu kapsayan sadece küçük dar kapsamlı deneyler yapıldı fakat bunların hiçbiri klonlanmış kediler ve orijinal kediyle kişilik özelliklerinin karşılaştırılması üzerine değildi. Şimdilik elimizdeki sınırlı bulgular klonlamanın hayvanların kişilik özelliklerinin bir kısmını koruyabildiğini gösteriyor.

Orijinal kedinin genel kişilik özellikleri, aktiflik seviyeleri ve sosyallikleri gibi, klonlarıyla eşleşme eğilimindedir fakat öğrenme ve çevresel faktörlere bağlı olan özellikler daha az tutarlıdır. Bazı araştırmalar klon ve orijinal kedi arasındaki benzerlikleri gözler önüne serse de bu bulgular iki hayvanın da benzer ortamlarda yetiştirilmesi sonucunda doğuyor olabilir.

Pensilvanya Üniversitesinde etik ve hayvan sağlığı alanında emekli olan profesör James Serpell, konuyla ilgili şu açıklamada bulunuyor:

Klonlama şirketleri bu prosedürün reklamını orijinal hayvanı geri getirmek şeklinde yapsa da bunda çok başarılı oldukları söylenemez. Ve asla başarlı olamayacaklar çünkü gebelik sonrasında orijinal DNA'nın nasıl ifade edildiğini değiştiren çok fazla şey oluyor. Bunu ikiz kardeşlerle karşılaştırabilirsiniz; aynı DNA'ya sahip olarak doğarlar ancak yetişkin olduklarında farklı kişiliklere ve tercihlere sahip olduklarından farklı insanlardır, yani artık aynı değillerdir.

Bir Klon Beklerken Nelerle Karşılaşabilirsiniz?

Koyun Dolly'nin klonlanmasından bu yana, yani yaklaşık 30 yıldır büyük bir yol kat edildi. Günümüzde evcil hayvan klonlama giderek yaygınlaşıyor. 50.000 dolarlık fiyat etiketi pahalı görünse de bazı varlıklı kişiler ya da kredi almaya razı olanlar için ulaşılabilir bir rakam. Paris Hilton, Barbra Streisand ve son zamanlarda Tom Brady gibi ünlüler, sevdikleri evcil hayvanlarını klonlattı.

Fakat bu işlem, bir hayvanı bilim kurgu filmlerindeki gibi bir kopyalama makinesinden geçirmek kadar basit değil.

Serpell, şunları söylüyor:

Süreç, klonlanacak dişi hayvanın fallop tüplerinden canlı yumurtaların çıkarılmasıyla başlar, ardından bir taşıyıcı hayvana hormon enjekte edilir ve yumurta implante edilir, ardından düzgün bir şekilde tutunması umulur. Ne yazık ki bu embriyoların çoğu başarılı bir şekilde tutunmaz, bu nedenle birçok köpek düşük yapar ve doğan yavruların bazıları şekil bozukluğuna sahip olur ve çok uzun süre hayatta kalamaz.

Bu süreç genellikle taşıyıcı hayvan için tehlikeli olmasa da tüp bebek tedavisi görmüş birçok kadının da doğrulayabileceği gibi, muhtemelen rahatsız edicidir. Ayrıca 2022'de yapılan bir araştırma, başarı oranının yalnızca yüzde 16 olduğunu ortaya koydu fakat şu anda en az bir şirket yüzde 80 başarı oranı olduğunu iddia ediyor.

Bu süreçle nihayetinde yaratılan bir klon hem görünüş hem de davranış açısından aynı türden rastgele bir üyeye göre orijinal evcil hayvana daha çok benzeyecektir. Ancak kişilikleri muhtemelen tam olarak aynı olmayacaktır.

Bunu destekleyen kanıtlardan biri, klonlanmış minyatür domuzlar üzerine yapılan 2025 tarihli bir araştırmadan geliyor. Bu araştırma, bazı özelliklerin genetikle bağlantılı gibi görünse de diğer özelliklerin klonlar arasında farklılık gösterdiğini, yani yaşanılan deneyimlerle şekillendiklerini gösteriyor.

İngiltere’deki Liverpool John Moores Üniversitesinden araştırmanın ortak yazarı olan Adam Reddon, konuyla ilgili şunları söylüyor:

Minyatür domuzlar üzerinden bakıldığında, aktivite düzeyi gibi bazı kişilik özelliklerinin klonlar arasında oldukça tutarlı, cesaret gibi diğer özelliklerin klon grupları içinde pek tutarlı olmadığı görülüyor. Tüm kişilik özellikleri, genetik arka plan ile hayvanın maruz kaldığı çevre arasındaki etkileşim sonucu ortaya çıkar ancak klonlanmış mini domuzlar üzerine yapılan çalışmalar, bazı davranışların diğerlerine göre genetik faktörler tarafından daha güçlü bir şekilde belirlendiğini gösteriyor.

2017 yılında yapılan bir çalışma, klonlanmış yavruların zaman içinde klonlanmamış yavrulara göre daha istikrarlı ve tahmin edilebilir kişiliklere sahip olduğunu buldu. İki farklı yaşta test edildiğinde, klonlanmış köpekler genel olarak aynı mizacı koruma eğilimindeyken, kontrol köpeklerinin kişilikleri daha fazla değişti. Klonlanmış yavrular, özellikle insanlarla nasıl etkileşim kurdukları, eğitime nasıl yanıt verdikleri ve stres ve korkuyla nasıl başa çıktıkları ile ilgili özelliklerde tutarlıydı.

Ancak genel korku düzeyleri oldukça benzer görünse de korktuklarında gösterdikleri davranış biçimleri farklıydı. Ayrıca öğrenme, deneyim ve değişen sosyal durumlara bağlı kişilik özelliklerinde de (tıpkı minik domuzlar gibi) farklılıklar gösteriyorlardı. Araştırmalar ayrıca köpeklerin yaşamlarının ilk yılındaki deneyimlerinin daha sonraki davranışlarını ve mizaçlarını etkilediğini de ortaya koymuştur.

Kişilik uyumu şansını en üst düzeye çıkarmak için klonlamaya gerek kalmadan, orijinaline zaten çok benzeyen başka bir hayvan bulmak mantıklı olabilir. Potansiyel bir evcil hayvan sahibi, genetik kopyalamaya 50.000 dolar yatırım yapmak yerine, görünüşü ve davranışları benzer bir hayvanı her yerde arayabilir ve sonuçta bir klondan çok, orijinal evcil hayvana benzeyen bir hayvan bulabilir.

Reddon, şöyle söylüyor:

Kişiliğin şekillenmesinde deneyimin önemi hakkında bildiklerimizi göz önüne alırsak klonlanmış evcil hayvanın aynı ya da belki de benzer bir kişiliğe sahip olması bana pek olası gelmiyor. Klonun yatkın olabileceği, daha güçlü bir genetik temele sahip bazı eğilimler olabilir ancak genel olarak kişilik, genler ve deneyimin etkileşiminden ortaya çıkar, bu nedenle ortak genetik faktörler denklemin sadece bir parçasını oluşturur.

"Kopyalayıp Yapıştırmak" Gibi Değil

Anderson, Chai’yi klonlamaya 2017 yılında karar verdi . Ancak süreç o kadar uzun sürdü ki (muhtemelen DNA örneklerinin dondurulmaktan dolayı bir miktar bozulmuş olması sebebiyle), Anderson klonlanmış kedisiyle ancak 2021 yılında tanışabildi. Bu durum, belki de onun için bir nimet oldu.

Gerçekten zorlu dört yıl geçirdim ancak yeni kedim Belle'i karşılamak için çok daha iyi bir durumda olduğumu düşünüyorum. Chai'nin yasını tam olarak tutacak zamanım oldu ve Belle'i sadece orijinal kedimin bir kopyası olarak değil, kendi başına bir kedi olarak daha iyi takdir edebildim.

Anderson, yeni yavruyla tanışmadan önce bile klonunun Chai'den farklı davranabileceğinden şüpheleniyordu. “Orijinal kedi yavruyken çok hastaydı,” diyor Anderson.

Karantinaya alınmış ve izole edilmişti; onu aldığım ilk dört ya da beş ay boyunca hiç sosyalleşmedi, bu da kişiliğini tamamen şekillendirdi. İnsanların yanında hep oldukça mesafeliydi ve benden başka kimseyle ilgilenmiyordu.

Ancak Belle, hemen dışarı çıkıp dolaşmaya başladı. Anderson onu aldıktan sonraki gün fotoğraf çekimi için bir kabak tarlasına gitti ve düzenli olarak barlar ve bira fabrikaları gibi yerlere onunla birlikte gitti.

Mizaç açısından ikisi tamamen aynı. İkisi de cesur, küstah kraliçe kediler ve evimdeki diğer tüm hayvanlara patronluk taslıyorlar. Ancak Belle’in daha fazla sosyalleşmesi, onu Chai’den çok daha dışa dönük ve bağımsız hale getirdi.

Sonuç olarak Anderson, bilim insanlarıyla aynı fikirde. Bir evcil hayvanı klonlamak isteyen herkes, sonucun orijinalin birebir kopyası değil, farklı bir hayvan olacağını anlamalı.

“Bunun reenkarnasyon ya da evcil hayvanınızı mezardan geri getirmek olmadığını anlamalısınız,” diyor Anderson. “Daha çok, bir ikiz kardeş edinmek gibi, sadece daha geç bir tarihte.”