Evrim Ağacı
Reklamı Kapat
Reklamı Kapat

Bu yazı, LiveScience isimli kaynaktan birebir çevrilmiştir. Çevirmen tarafından, metin içerisinde (varsa) açıkça belirtilen kısımlar haricinde, herhangi bir ekleme, çıkarma veya değişiklik yapılmamıştır. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Elfler, yüzyıllar boyunca, William Shakespeare'in oyunu "Bir Yazgecesi Rüyası"ndan J. R. R. Tolkien'ın 300 sene sonraki klasik fantazi romanlarına kadar, kurguların popüler bir konusu olmuştu. Fakat elflerin oyunlarla, kitaplarla ve masallarla sınırlandırılması ancak yakın zamanda oldu: Geçmiş yüzyıllarda perilerin ve elflerin varlığına inanmak yetişkinler arasında da çocuklarda olduğu gibi yaygındı.

Periler gibi, Elflerin de sihirli, şekil değiştiren ufak tefek varlıklar olduğu söylenirdi (Shakespeare'in elfleri çiçeklerin içinde yaşayan ve etrafında neşeyle uçuşan küçük, kanatlı yaratıklardı.)

İngiltere'de erkek elfler minik yaşlı adamlar olarak tasvir edilirken, elf hanımları her zaman genç ve güzellerdi. Zamanın erkekleri gibi, elfler ormanda ya da kırdaki krallıklarında, ya da ağaç kovuklarında yaşardı. Efler, periler ve cüce cinler folklorik olarak birbirine çok yakındır; ancak elflerin eski Norveç Mitolojisi kaynaklı olması olasıdır. 1500'lü yıllarda, insanlar elf folklorünü hikayelere ve perilerle ilgili efsanelere katmaya başladılar; 1800'lerde ise elfler ve periler aynı sihirli yaratıkların farklı isimleri olarak algılanmaya başladı.

Perilerde olduğu gibi, elfler de sonunda eşek şakaları ve haylazlıkla ün yaptılar, ve günlük hayatın her tuhaflığı onlardan bilindi. Mesela bir insanın ya da bir atın saçı dolaşıp düğüm olursa, adı 'elf kilidi' oluyordu; bir bebek doğum lekesi ya da bir özürle doğarsa 'elf işaretli' oluyordu.

Aslında, atalarımız elflerin yaratacağı tehlikeyi hafife almışlar. Halk bilimci Carol Rose'un "Ruhlar, Periler, Cüce cinler ve Goblinler" adlı ansiklopedisinde elflerin kimi zaman insanlara dostça davrandığı olsa da, kendilerini rencide eden olursa fena intikam almalarıyla tanındıkları yazar.

Bebekleri çalabilirler; sığır, süt, ekmek çalabilirler, genç adamların büyü ile aklını alıp onları yıllarca büyü etkisinde bırakabilirler. Bunun bir örneği 'Rip Van Winkle' adlı ünlü hikayedir.

Evrimleşen Elfler

Sonraları, geçmişteki bu ufak tefek ve kötü tavırlı elflerden farklı bir doğaya ve şekle sahip yeni bir elf türü ortaya çıktı. Bazı elfler, J.R.R. Tolkien'in 'Yüzüklerin Efendisi' üçlemesinde olduğu gibi, insan boyunda, zarif, güzel olarak tasvir edilmiştir; ve hoş, neredeyse melekler gibi özelliklere sahiptirler. Tolkien'in karakterleri büyük ölçüde kendisinin İskandinavya kültürü araştırmalarından etkilenmiştir, bu yüzden Elflerin uzun boylu ve sarışın olmaları şaşırtıcı değildir. Ölümsüz olmasalar da, bu elfler yüzlerce yıl yaşamaktaydı. Elfler modern fantazi edebiyatının temellerinden oldular.

Dungeons and Dragons (Zindanlar ve Ejderler) adlı role playing oyununun eş yaratıcısı Gary Gygax, sadece Tolkien'in elflerinden değil, onları popülerleştiren araçlardan oyuncuların elfleri insanlarla karakter yarışına sokacağı bir oyun yaratacak kadar etkilenmişti.

Her şekilde, elfler sihir ve doğa ile oldukça iç içedir. Perilerde olduğu gibi, elfler için de gizlice sağlıklı bebekleri çalıp yerine kendi bebeklerini koydukları söylentisi vardı. Bu değişen bebekler ilk bakışta insanlara ait normal bebekler gibi görünse de hastalandıklarında ya da asabileştiklerinde anne babalar kendi gerçek bebeklerinin elfler tarafından alıkonulduğundan şüpheleniyordu. Hatta anne babalar için gerçek bebeklerini alıkoyucu eflerden nasıl alabileceklerine dair rehberlik eden efsaneler bile mevcuttu.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Görünen o ki her neslin hikayelerinde kendilerine has bir elf görüntüsü vardır. Cüce cinlerin tarihsel olarak tek bir tür işle (ayakkabıcılık) uğraşagelmiş olması gibi, herhalde yaygın (ve çokça ticari) elf tasvirinin işçi olması, mesela Noel Baba'nın oyuncakçı elfleri, hatta ünlü bisküvi markası Keebler'in bisküvici elfleri, şaşırtıcı olmasa gerek. Folklör, dil ve kültür gibi, durmaksızın evrimleşir, ve elfler her zaman o şekilde ya da bu şekilde bizlerle birlikte olacaktır.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 2
  • Muhteşem! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Güldürdü 1
  • İnanılmaz 1
  • Bilim Budur! 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: LiveScience | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 29/09/2020 05:15:43 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/1910

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Beslenme Davranışları
Kadın
Balıkçılık
Darwin
Maskeler
Diş Hekimi
Sars
İlaç
Böcekler
Sars Virüsü
Mantar
Paleontoloji
Kelebek
Doğa Olayları
Kitap
Ornitoloji
Şempanze
İnsan Türü
Genetik Mühendisliği
Sağlık Bilimleri
Ekoloji
Kültür
Kozmoloji
Evrenin Genişlemesi
Gezegen
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Evrim, sadece nereden geldiğimizle ilgili bir hikaye değildir. Aynı zamanda, yaşamın merkezinde yer alan epik bir şiir gibidir.”
Kenneth R. Miller
Geri Bildirim Gönder