Dinozor Çağının Okyanuslarında Yaşayan Gerçek Tepe Avcıları: Dev Ahtapotlar

Bilim insanları, uzunlukları 19 metreye ulaşan dev ahtapotların, dinozorlar dönemindeki okyanusların gerçek tepe avcıları (İng: "apex predator") olduğunu keşfettiler.

Bulgularını Science dergisinde yayımlayan araştırmacılar, günümüzden 100 ila 72 milyon yıl öncesine tarihlenen Geç Kretase çökeltilerinden çıkarılan iki farklı yüzgeçli ahtapot türüne (Nanaimoteuthis jeletzkyi ve N. haggarti) ait fosilleşmiş çeneleri incelediler.

Yetişkin bireylerin çenelerindeki yoğun aşınmadan anlıyoruz ki, bu canlılar sert kabukları ve kemikleri düzenli olarak ezen güçlü ve aktif etoburlardı. Bu ahtapotların en büyükleri, boyut olarak kendi dönemlerinin en iri deniz sürüngenleriyle bile doğrudan rekabet ediyordu.

Japonya'daki Hokkaido Üniversitesi'nden araştırmanın başyazarı Doç. Dr. Yasuhiro Iba, bu bulguyu şöyle açıkladı:

Bu canlılar; deniz sürüngenleri, büyük balıklar, köpekbalıkları, ammonitler ve büyük kabuklu hayvanlarla birlikte dinozor çağının okyanuslarında yaşadılar. Nanaimoteuthis, muhtemelen avını yakalamak için büyük gövdesini ve uzun kollarını, kabukları ve kemikleri ezmek için ise güçlü çenelerini kullanıyordu. Sadece büyük değil, aynı zamanda deniz besin ağının en tepesinde faaliyet gösteren aktif ve zeki bir avcıydı.

Araştırma ekibi, daha önce gizli kalmış 12 ahtapot çenesini ortaya çıkarmak için dijital fosil madenciliği (İng: "digital fossil-mining") adı verilen yeni bir teknik kullandı. Bu yöntem, kayaçların iç kısımlarını yüksek çözünürlüklü görüntü veri setlerine dönüştürmeyi ve üç boyutlu fosil modelleri elde etmek için yapay zekadan yararlanmayı içeriyor. Araştırmacılara göre bu modern yöntem, fosil keşif oranlarını geleneksel yaklaşımlara kıyasla 10.000 kattan daha fazla artırabiliyor.

Çenelerdeki asimetrik aşınma oranları, bu canlıların tıpkı insanların sağ veya sol elini kullanma eğiliminde olduğu gibi belirli bir tarafı tercih ettiklerini gösteriyordu. Araştırmacılar, bu durumun söz konusu antik devlerin oldukça zeki olduğuna işaret edebileceğini belirtiyorlar. Çünkü bu tür yanal davranışlar, genellikle kollarını veya gözlerini asimetrik olarak kullanmayı tercih eden modern ahtapotlarda da gördüğümüz özelliklerle büyük bir tutarlılık gösteriyor.

Araştırma ekibi tarafından Kretase Krakeni olarak adlandırılan bu canlılar, bilime kazandırılmış en büyük omurgasızları temsil ediyor olabilir. Peki onlara ne oldu? Yeni nesil tepe avcıları tarafından çoktan yerlerinden edilen bu devlerin torunları, günümüzde artık derin denizlerdeki karanlık bölgelerde gizleniyorlar. Iba bu canlıların yok oluş sürecini anlatırken, "muhtemelen balinalar gibi modern tipteki avcılar tarafından alt edildiler" ifadelerini kullanıyor.