Cüce kertenkele (Parvilacerta parva)
/old/profile_images/53a9aeabf633d1823eddeed08bb7f92e.jpg){kind=small}
- Taksonomi
- Herpetoloji
Bu Makalede Neler Öğreneceksin?
Bu bölümü yapay zekâ hazırlar.- Kaudal ototomi, yani kuyruk bırakma işlemi, kertenkelelerin savunma mekanizmasıdır ve yeni kuyruk kıkırdaktan oluşarak yaklaşık 20 gün içinde yenilenir.
- İstanbul kertenkelesi ile karıştırılan bu türlerin boyun derileri tırtıklı, gövde yanlarında ise açık lekeler ve koyu şeritler bulunur.
- Bu kertenkeleler genellikle yüksek rakımlı, taşlık ve çalılıklı bölgelerde yaşar ve kuyruk ototomisi sırasında kanamayı minimalize etmek için sfinkter kasları devreye girer.
Gözlem Bilgileri
Bu iki arkadaşla Bolu'nun Dörtdivan ilçesinde karşılaştık. Kayanın altında bir kırkayağın (Diplopoda sp.) yanında sessizce bizden saklanıyorlardı. Sağdaki, yakın bir tarihte kaudal ototomi denilen kuyruk bırakma işlemi gerçekleştirmiş
Tanım ve Genel Bilgiler
Sık sık İstanbul kertenkelesi (Podarcis sicula) ile karıştırılırlar. Gözlemlediğimiz istanbul kertenkelelerine buradan ulaşabilirsiniz. Fakat davranışları istanbul kertenkelesi gibi değildir. Üstelik boyun bölgesindeki derileri tırtıklıdır. Ayrıca gövdelerinin yanlarında açık lekeler ve koyu şeritler mevcuttur. Belli ki sağdaki arkadaş kısa bir süre önce kaudal ototomi yapmış, yani kuyruğunu bırakmış. Yeni rejenere oluyor. Çıkacak kuyruğun kemikten değil, kıkırdaktan oluşacağını unutmamak gerekiyor. Ayrıca iguana gibi ototomi yapamayan kertenkeleler de vardır.
Kuyruk ototomisi veya kaudal ototomi, intervertebra (omur arası) ve intravertebra (omur içi) şeklinde iki tip bulundurur. İntervertebra ototomi denilen tipte kuyruk, omurların arasındaki bölgelerden kılır. İntravertebra yönteminde ise omurların ortasındaki zayıf bölgelerden kırılır. Ardından sfinkter kaslar kasılarak, damarları büzer. Böylece kanamayı minimal hale getirir. Elbette rejenerasyon süresince yaklaşık 20 gün aktif hareketten uzak durarak dinlenmeleri gerekir. Ayrıca yeni kuyruk bazen de renk varyasyonlarına sahip olabilir. Eğer kahverengi bir kertenkelenin mavi desenli bir kuyruğu varsa, istisnalar dışında genelde kuyruğunu yenilemiş demektir.
/old/content_media/623b30fc303811ddd7c3c6770636ab11.jpg)
Ekolojik Dağılım ve Habitat
Genelde yüksek rakımlı bölgelerdeki taşlık ve çalılılık arazileri tercih ederler.
Bu makale üzerine konuşmaya devam et
Topluluk sohbetine katıl, yorum bırak veya ayrıntılı bir soru sor.
- Tebrikler!3
- Muhteşem!1
- Mmm... Çok sapyoseksüel!1
- Bilim Budur!0
- Güldürdü0
- İnanılmaz0
- Umut Verici!0
- Merak Uyandırıcı!0
- Üzücü!0
- Grrr... *@$#0
- İğrenç!0
- Korkutucu!0
- Wikipedia. Autotomy. (27 Haziran 2018). Alındığı Tarih: 27 Haziran 2018. Alındığı Yer: Wikipedia | Arşiv Bağlantısı
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misin?
Şu iki siteden biriyle hemen destek olabilirsin:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracıyla 24.10.2026 20:57:41 tarihinde oluşturuldu. Evrim Ağacı'ndaki içerikleri birden fazla editör sürekli gözden geçiriyor, güncelliyor ve geliştiriyor. Bu çıktıdan sonraki güncellemeleri görmek ve içeriğin en güncel hâlini okumak için şu adrese git: evrimagaci.org/s/7214
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı sürece izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş hâlleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz.