Çocukluktaki Hareketsizlik Genç Yetişkinlikte Erken Karaciğer Hasarına Neden Olabilir!

Gut and Liver dergisnde yayınlanan bir araştırma, günde altı saatten fazla hareketsiz kalan çocukların genç yetişkinlik döneminde ciddi yağlı karaciğer hastalığı ve karaciğer sirozu riski önemli ölçüde arttığını gösteriyor.^[1] Doğu Finlandiya Üniversitesi'nden başyazar Dr. Andrew Agbaje, hareketsizlik ile karaciğer hasarı arasındaki bu ilişkinin muhtemelen nedensel olduğunu söylüyor. Agbaje şöyle devam ediyor:

Kamuoyu, hareketsizliğin çocukların, ergenlerin ve genç yetişkinlerin sağlığı üzerindeki bu tehlikesinin farkında olmalı. İlerlemiş yağlı karaciğer hastalığı ve karaciğerde ciddi yara izi ve sertleşme olan karaciğer sirozu, gelecekte karaciğer kanseri riskini artırabilir veya karaciğer nakli gerektirebilir.

Yağlı karaciğer hastalığı, karaciğerde zararlı yağ birikimidir. Bu durum alkol tüketiminden kaynaklanmıyorsa ancak metabolik sendromun beş bileşeninden en az biriyle ilişkilendiriliyorsa, metabolik ilişkilendirilmiş steatoz (yağlı) karaciğer hastalığı (MASLD) olarak adlandırılır.

Bu çalışma için Agbaje, Büyük Britanya'da uzun vadeli bir doğum kohortu olan Avon Ebeveynler ve Çocuklar Boylamsal Çalışması (ALSPAC) veya "90'ların Çocukları" adlı çalışmanın verilerini analiz etti. Bu çalışma, 11 ila 24 yaşları arasında 2.684 çocuk ile yapıldı. 17 ve 24 yaşlarında olan çalışma katılımcıları, yağlı karaciğer ve karaciğer yaralanması belirtilerini değerlendirmek için karaciğer ultrason taramasından geçirildi.

Araştırmacılar, çalışmadaki çocukların günde ortalama 6 saatlerini oturarak ya da hareketsiz geçirdiklerini, ancak bu sürenin genç yetişkinlik döneminde günde 9 saate çıktığını tespit etti. Çocukluk döneminde günde 6 saat hafif yoğunlukta fiziksel aktivite ile geçirilmiş olduğundan bu durum, hareketsiz geçirilen günde 6 saatin zararlı etkisini nötralize ediyordu.

Günde 6 saatten fazla hareketsiz davranışın her yarım saati için, çocukların 25 yaşından önce yağlı karaciğer hastalığı geliştirme olasılıkları %15 artıyordu. Günde 6 saatten fazla hareketsiz geçirilen sürenin herhangi bir artışı, hafif yoğunlukta fiziksel aktivitede geçirilen sürede karşılık gelen bir azalmaya, dolayısıyla genç yetişkinlik döneminde günde 3 saat daha az fiziksel aktiviteye neden oldu. Ancak, günde 3 saatten fazla hafif yoğunluklu fiziksel aktivitenin her yarım saati, şiddetli yağlı karaciğer hastalığı olasılığını %33 azalttı. Agbaje, bu konuda şöyle söylüyor:

Hafif yoğunluklu fiziksel aktivite süresine karşı hareketsizlik süresindeki bu değişikliğin hastalığın başlaması ve ilerlemesi için zemin hazırladığına inanıyoruz.

MASLD prevalansı, 17 yaşında katılımcıların %2,5'inde ve 24 yaşında katılımcıların %20'sindeydi. Agbaje, bu bulgunun şaşırtıcı olduğunu çünkü MASLD riskinin sadece yedi yılda sekiz kat arttığını ve hastalığın %20 prevalansının genellikle 40'lı yaşların ortalarına kadar görülmeyeceğini belirtti.

MASLD'li 24 yaşındaki katılımcıların yarısının karaciğerde fazla miktarda yağ bulunmaktaydı. Agbaje, Her 40 genç yetişkinden 1’inin karaciğer yaralanması belirtileri gösterdiğini ve her 1.000 genç yetişkinden 3’ünün karaciğer sirozu tanı kriterlerini karşıladığını rapor etti.

Ancak, günde en az 3 saat hafif yoğunluklu fiziksel aktivite ile meşgul olmak, bu erken karaciğer hasarını önlemişti. Günde orta ila şiddetli fiziksel aktivitenin kümülatif her dakikası, 24 yaşında şiddetli MASLD olasılığının biraz daha düşük olmasıyla ilişkilendirilmiş, ancak karaciğer sirozu olasılığının daha düşük olmasıyla ilişkilendirilmemiştir. Agbaje şöyle söylüyor:

Çocukluk döneminde hareketsizliğin yıkıcı sağlık etkilerine karşı en etkili panzehir, çokça reklamı yapılan günde 60 dakikalık orta-şiddetli fiziksel aktivite değildir. Bunun yerine, göz ardı edilen günde 3 ila 4 saatlik hafif yoğunluklu fiziksel aktivite yeterlidir.

Hafif yoğunluklu fiziksel aktiviteye örnek olarak açık hava oyunları, oyun parkında oynamak, köpek gezdirmek, ebeveynlerin ayak işlerini yapmak ya da yürümek ve bisiklete binmek verilebilir.