Yükleniyor...

Terime Git
Kapat
Siteyi Tam Sürümde Kullan

Çocukların Cinsiyetini Anne mi Belirler, Baba mı?

Cinsiyeti Belirleyen X Kromozomu Sayısı mıdır, Y Kromozomunun Var Olup Olmaması mı?
Yazar:
Okunma: 62,550 | Süre: 2 dakika
Yayınlanma Tarihi:
Rastgele İçerik

Özgün

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Günümüzde hala eşlerine kendilerine belli bir cinsiyetten çocuk "vermedi" diye (kimi zaman şakayla karışık olsa da) kızan erkekler var mıdır bilemiyoruz... Açıkçası bize inanılmaz çağ dışı geliyor. Ancak ola ki halen bunu uygulayan erkekler varsa varsa, durun deriz. Çünkü neresinden baksanız anlamsız bir iş yapıyorsunuz. İşin sosyolojik anlamsızlığı bir yana, biyolojik olarak da tamamen anlamsız bir iş yapıyorsunuz.

İnsan da dahil olmak üzere memeli hayvanların ezici çoğunluğunun cinsiyeti X-Y kromozom sistemiyle tanımlanır. Bu X ve Y kromozomlarının biri anneden, diğeri babadan yavruya geçer. İki taraftan da X kromozomu gelirse, bebek XX kromozomlarına olur. Bu, biyolojik olarak "dişi"dir. Eğer ki bir taraftan X, diğer taraftan Y gelirse, bebek XY kromozomlarına sahip olur. Bu, biyolojik olarak "erkek"tir.

Şimdi... Annelerimiz (biyolojik olarak dişi olan insanlar) biyolojik olarak XX kromozomlarına sahiptirler. Dolayısıyla dişiler yavruya her zaman X kromozomu aktarabilirler. Hiçbir zaman Y aktaramazlar. Babalarımız (biyolojik olarak erkek olan insanlar) ise XY kromozomuna sahiptir. Babalar, yavruya X de aktarabilir, Y de... Bu nedenle çocuğun cinsiyetine aslen karar veren, babanın sperminden yavruya geçecek olan kromozomdur.

Bu kromozomun X mi Y mi olacağı tamamen rastlantısaldır. Halk arasında bu konuda atıp tutulan koca karı masallarının hepsi uydurmadır. Yiyecek, içecek, muska, üfleme, kapçıklama, zamanlama, esnetme, gerdirme, kalkan balığı pullarını deriye sürme vb. yöntemlerin hiçbiri çocuğun cinsiyetini belirlemenizi sağlayamaz.

Cinsiyeti Belirleyen X Kromozomu Sayısı mıdır, Y Kromozomunun Var Olup Olmaması mı?

Cinsiyeti nihai olarak belirleyen, Y kromozomunun bulunup bulunmamasıdır. Bunu görmek için cinsiyet kromozomuna bağlı hastalıkları ve sendromları inceleyebiliriz: 

XXY kromozom durumuyla karakterize edilen Klinefelter Sendromu'na sahip bireyler her zaman eşeysel olarak erkek oluyorlar. 2 X olmasına rağmen, tek Y'nin varlığı onları erkek yapıyor. Benzer şekilde, XXYY, XXXY, XXXXY kromozom durumlarıyla karakterize edilen sendromlardaki bireyler de eşeysel olarak erkek oluyorlar. Ne kadar X kromozomu bulunursa bulunsun, Y kromozomu bulunmadan bir bireyin erkek olması bilindiği kadarıyla mümkün değildir. Tek bir adet Y kromozomunun bulunması bile, 2-4 arası X kromozomuna rağmen bireyi eşeysel olarak erkek yapmaktadır. Tabii ki bu hastalıklar, kısırlıktan zihinsel sorunlara kadar birçok sorunla birlikte gelmektedir.

Buna karşılık X (Turner Sendromu), XXX (Üçlü X Sendromu), XXXX (Dörtlü X Sendromu) ve XXXXX (Beşli X Sendromu) ile karakterize edilen hastalıkların hepsinde birey eşeysel olarak dişi olmaktadır. Görüldüğü gibi, bu sendromlarda X sayısı ne kadar artarsa artsın birey dişi olarak doğmaktadır. Yine bu durumda da kromozomal çoklanma genellikle birçok sorunla birlikte gelmektedir.

Yapılan bazı araştırmalar bireylerin fiziksel görünümlerinin erkeğe ait eşey karakterlerini taşımasına rağmen Y kromozomunun olmayabileceğini göstermiştir. Ancak bu araştırmalar henüz genel geçer olarak kabul görmemiştir ve çoğunlukla insan-harici organizmalarda yapılmış deneylere dayanmaktadır. Fakat insanlarda da X ve Y kromozomları haricinde, otozomal olarak bilinen vücut kromozomlarında fiziksel özellikleri etkileyen genlerin bulunması çok muhtemeldir. Yani genellikle Y kromozomu bulunmamasına rağmen erkek eşey özelliklerinin bir kısmına sahip olmanın nedeni, Y kromozomunun noksanlığından ziyade, vücut kromozomları üzerinde bulunan bazı genlerin fiziksel görünüm üzerindeki etkisidir. 

Sonuç

Sonuç olursa, ne olursa olsun, çocuğun nihai cinsiyetini belirleyen erkektir; dişiler asla tek başlarına belirleyemezler. 

Bu nedenle eğer ki çocuğun cinsiyetinden mutsuz olacak kadar çağ dışı olan erkek okurlarımız kendilerine kızmalı; eşlerinize değil!

Okundu Olarak İşaretle

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

İçerikle İlgili Sorular
Soru & Cevap Platformuna Git

Kaynaklar ve İleri Okuma

  1. N. Tartaglia, et al. (2008). A New Look At Xxyy Syndrome: Medical And Psychological Features. American Journal of Medical Genetics Part A, sf: 1509-1522. | Arşiv Bağlantısı
  2. N. Tartaglia, et al. (2011). 48,Xxyy, 48,Xxxy And 49,Xxxxy Syndromes: Not Just Variants Of Klinefelter Syndrome. Acta Paediatrica, sf: 851-860. | Arşiv Bağlantısı
  3. Y. G. Cho, et al. (2004). A Case Of 49,Xxxxx In Which The Extra X Chromosomes Were Maternal In Origin. Journal of Clinical Pathology, sf: 1004-1006. | Arşiv Bağlantısı
  4. Mayo Clinic. Triple X Syndrome. (18 Ocak 2019). Alındığı Tarih: 27 Ağustos 2019. Alındığı Yer: Mayo Clinic | Arşiv Bağlantısı
  5. Office of Communications. Klinefelter Syndrome (Ks). (1 Aralık 2016). Alındığı Tarih: 27 Ağustos 2019. Alındığı Yer: NIH | Arşiv Bağlantısı
  6. ISNA. Does Having A Y Chromosome Make Someone A Man?. (27 Ağustos 2019). Alındığı Tarih: 27 Ağustos 2019. Alındığı Yer: Intersex Society of North America | Arşiv Bağlantısı

Etiketler

Kategoriler