Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Cinsel Seçilimin Cevapladığı Kritik Soru: Erkekler Neden Var?

Cinsel Seçilimin Cevapladığı Kritik Soru: Erkekler Neden Var?
Reklamı Kapat

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

"Erkek" diye bir cinsiyetin var olma nedeni, uzun bir süredir bilim insanlarının kafasını kurcalamaktadır. Yüzeysel olarak bakıldığında eşeyli üreme verimsiz ve masraflıdır; ancak buna rağmen çokhücreli canlıların ezici bir çoğunluğu genlerini gelecek nesillere aktarmak için bu yöntemi seçmiştir. Bu durumda... Erkekler neden var? Güney Angliya Üniversitesi'nden bilim insanları, bu soru işaretini aydınlatmayı başardıklarını düşünüyor. Cevap, evrimsel biyolojiden anlayanların büyük oranda öngörecekleri gibi: Cinsel Seçilim. Ancak araştırmacılar, cinsel seçilimin toplum sağlığı üzerinde etkisi olduğunu ve böylece türleri yok olmaktan koruyucu bir görev gördüğünü de gösterdiler. Böylece ikinci bir cinsiyetin varlığının, soyun kırılmasını önleyici bir mekanizma görevi gördüğünü ortaya koymuş oldular.

Nature dergisinde yayımlanan araştırmada Tribolium cinsi un böcekleri üzerinde çalışılarak, çokhücreli canlıların üremek için neden sekse başvurduğu anlaşılmaya çalışıldı. Kontrol altındaki laboratuvar koşullarında araştırmacılar, 10 yıllık bir süre boyunca böceklerin 50 neslini adım adım takip ettiler ve cinsel seçilimin böceklerin evrimi üzerindeki etkisini incelediler. Charles Darwin tarafından ortaya konduğu gibi cinsel seçilim, genellikle erkeklerin dişileri elde etmek için birbiriyle mücadele etmesi sürecidir. Makalenin baş yazarı Matt Gage şöyle söylüyor:

Dünya üzerindeki çok hücreli canlıların neredeyse hepsi seks yaparlar. Ancak seksin varlığını açıklamak çok kolay değildir, çünkü seks yapmak büyük bir yüktür. Bu yükün başında, yavrularınızdan sadece yarısının (dişi olanların) yavruyu meydana getirebilecek cinsiyete sahip olmasıdır. Bu durumda tüm bu türler neden erkeklerle zaman kaybetmektedir?

Bizler, Darwinci seçilimin bu kadar yaygın ama aynı zamanda bu kadar da müsrif gibi gözüken bir üreme sisteminin devamlılığını neden sağladığını anlamak istedik. Çünkü örneğin sadece dişilerden oluşan aseksüel popülasyonlarda seks yapmadan, çok daha fazla sayıda yavru üretebilmek daha avantajlı gözükmektedir.

Araştırmacılar cinsel seçilimin etkisini ortadan kaldırdıklarında böceklerin tek eşli olacak şekilde çiftlere ayrıldıklarını gördüler. Bundan hemen sonra, böceklerin sağlığı hızla kötüleşti ve sadece 10 nesil sonra tamamen yok oldular! Bunun tam tersi şekilde, 90 erkeğin sadece 10 dişiyle çiftleşmek için mücadele etmek zorunda olduğu, üzerlerinde yoğun miktarda cinsel seçilim baskısı bulunan böcekler soy tükenmesine çok daha dirençliydiler. Gage şöyle diyor:

Rakipleri elemekte iyi olmak ve üremek üzere eşleri üzerine çekmek için bir bireyin birçok farklı açıdan iyi olması gerekmektedir. Dolayısıyla cinsel seçilim, popülasyonların genetik sağlığını korumak ve geliştirmek için çok etkili bir filtredir. Bulgularımız, üreme için seks yapmanın baskın yöntem olmasının sebebinin, cinsel seçilimin bu önemli genetik faydaları sağlaması olduğu fikrini doğrulamaktadır.

Araştırma, cinsel seçilimin zararlı genetik mutasyonları elemek konusunda kritik bir rol oynadığını da göstermektedir. Erkekler arasında rekabet oldukça, dişiler genetik olarak zayıf erkeklerle üremekten uzak duracaktır. Araştırmanın gösterdiğine göre sadece 20 nesil boyunca bile yapılan iç döllenme (ensest çiftleşme) sonrasında cinsel seçilim etkisi altında olan böceklerin daha yüksek uyum başarısı vardı ve popülasyonlarının sağlık durumu çok daha iyiydi; üstelik yok olmaya karşı çok daha dirençlilerdi.

Aslında araştırma, çok uzun bir süredir cinsel seçilimin cinsiyetlerin ortaya çıkmasında ve onları pekiştirmesindeki role bir diğer açıdan, pratik ve deneysel bir kanıt sunmuş oluyor. Eşeyli üreme her ne kadar eşeysiz üremeye göre daha masraflı olsa da, getirileri de eşeysiz üremeyle kıyaslanamayacak kadar fazladır. Örneğin, evrimsel sürecin devamlılığı ve türlerin varlıklarını koruyabilmesi için çeşitlilik vazgeçilmez bir öneme sahiptir. Eşeyli üremede, eşeysiz üremeye nazaran çok daha fazla çeşitlilik üretilip korunabilmektedir. Böylece eşeyli üreyen canlılar daha fazla çeşitlenebilmekte, evrime de çalışabileceği malzeme yaratılmış olmaktadır. Bu çeşitlilik arasında ortam şartlarına en uyumlu olanlar daha kolay hayatta kalıp üremekte ve kendilerini güçlü/uyumlu kılan genleri daha fazla gelecek nesillere aktarabilmektedir. Dolayısıyla çeşitliliği pekiştiren her mekanizma (eşeyli üreme gibi), evrimsel süreçte de avantaj sağlayacaktır. Bu nedenle canlılar, tek cinsiyet yerine iki cinsiyetli bir sisteme doğru evrimleşmektedir. Evrim Ağacı olarak, eşeyli üremenin evrimsel kökenlerini buradaki makalemizde, birçok canlı türünde neden sadece 2 cinsiyeti olduğunu buradaki yazımızda detaylıca işlemiştik.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 10
  • Tebrikler! 9
  • Muhteşem! 3
  • Bilim Budur! 3
  • Merak Uyandırıcı! 3
  • İnanılmaz 2
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • A. J. Lumley, et al. Sexual Selection Protects Against Extinction. (2020, Mart 01). Alındığı Tarih: 01 Mart 2020. Alındığı Yer: Nature | Arşiv Bağlantısı
  • IFLS. Why Do Men Exist?. (2020, Mart 01). Alındığı Tarih: 01 Mart 2020. Alındığı Yer: IFLS | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 10/07/2020 06:58:11 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/3629

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Genom
Makina
Fotoğraf
Kedigiller
Mars
Evrim Teorisi
Zeka
Ortak Ata
Kadın
Mikrop
Sağlık Bilimleri
Neandertal
Etimoloji
Ahlak
Çağ
Epigenetik
Diyet
Maske Takmak
Parçacık
Teknoloji
Richard Dawkins
Hormon
Tutarlılık
Eşey
İnsanlık
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Sayısız yüce güçle donanmış insan, buna rağmen vücudunda düşük kökenlerinin silinmez izini bir damga gibi taşımaktadır.”
Charles Darwin
Geri Bildirim Gönder