Zekanın Doğa ile Sınavı
/content/ac66bb73-bc0d-4135-ade9-b66b23853a65.jpeg)
- Blog Yazısı
Blog Yazısı
Üç yüz bin yaşındayız, yedi milyon yıldır süregelen insanlaşma süreci. Canlılığın üç buçuk milyar yıllık serüveni içinde kısacık bir geçmiş. Canlı yaşamın, uzun süren geçmişinde bir yandan çeşitlilik artarken dönem dönem yok oluşlarla kesintiye uğradığı ve yeniden toparlanıp bugüne ulaştığı anlaşılıyor. Öyle ki şimdiye kadar yaşamış türlerin çok büyük kısmı yok oluyor neredeyse tamamı . Canlı türlerinin yüzde 99'unun yok olduğuna dair doğrudan bir kaynağa erişememiş olsam da bu hesaplama akla uygun görünüyor. Çünkü milyon yıl önceki jeolojik dönemlerde en az 5 büyük kitlesel yok oluşun kayıtları göz önünde tutulduğunda paleontologlar böyle bir sonuca ulaşıyorlar.
Canlı yaşamın ilkin formları da muhtemelen aynı akıbete uğramış olmalı; sayısız kombinasyondan sonra iskeleti çatılan hücre, canlıların yapı taşı! En baştan itiraf etmeliyim ki
maddenin kendi halindeki yönelimi daima en düşük enerjili-en düzensiz yapıya doğrudur
temel yasası karşısında dirençli bir gelişme. Dikkat çekici olan, hücre iskeleti bir kez çatıldıktan sonra tıpkı atomların sınırlı sayıdaki kararlı formları (elementler) gibi değişime uğramayan bu yapıtaşı, canlı formun atomu, evrenin üstün yapılarının son halkası olarak karşımıza çıkıyor. Canlılar doğar büyür ve ölürler. Bu döngü canlıya özgü enerji dönüşümünü başarma ve depolama ile başlar, ömrünü tamamlayan canlı, atomlar dünyasına geri döner. Canlılar yine kendilerine özgü olan çoğalma mekanizmalarıyla nesillerini devam ettirmeyi başarırlar, özetle gereksinimlerini karşılar ürer ve ölürler.
Canlı yaşam 7 milyon önce başka bir gelişmeyle daha sarsılacaktı. Sadece ihtiyaçları karşılama ve çoğalma ile bağıtlı olan canlı başka bir güzergaha girip, gelecek zamanın ihtiyaçları için de savaşım verecekti. Bu güzergah hakikaten yeni ve farklı görünüyordu; savaşlar ihtiyaçlar karşılandıktan sonra da devam ediyordu tahayyül edilen bir zamanın gereksinimleri için yürütülen bir savaş. Savaşın, gereksinimlerin ötesine uzanan biçimleri kıyım anlamına geliyordu, insanlık şimdi ilave bir savaş yükünü de sırtlamak zorunda kalmıştı. Yeni ve farklı bu güzergahın kendine özgü bir bağıtlanma kazandığını savaşların sürdüğünü görüyoruz. Serüven sürüyor ama çekiciliğinden bir şey yitirmedi. Tahayyül edilen sahneler -üretilmiş değerler- için savaşı göze almaktan vazgeçemeyen insan, serüveninin bir noktasında hiç de paradoksal olmayan bir kazanımla geleceğin ve en başta kendi birincil bağıtı hayatta kalmanın sürdürülebilirliği adına kaderini değiştirmek zorunda kalacaktı..
Doğaya karşı verilen savaşımın kıyıma dönüştüğündeki zararları önleme arayışları çok özetle şöyle toparlanabilir. Yerleşik yaşama geçmezden önce avcı-toplayıcı toplumun, henüz dinlerin bile ortaya çıkmamış olduğu geç bir aşamasında, bir çoğu ülkemiz topraklarında kalan anıtlarda atalarımızın barış sembolleri diktiklerini görüyoruz. Barış için arayışlar dinlerin ortaya çıkışı ve yakın dönemlerde yaşanan aydınlanma ve yeni paylaşım rejimleri ihdas edilmek suretiyle devam edecekti. Gereksinimin ötesine uzanan üretilmiş gelecek zaman adına savaş ve kıyımın devam etmesine rağmen, barışın daha emniyetli bir seviyeye taşınması hala mümkün görünüyor..
İşin daha en başında insana ait son derece çetrefilli bu güzergahın başlangıcında türümüz, geleceğinin tehlike altında olduğunu görüp ikinci bir abiyogenez yaşamış ve küllerinden doğmayı başarmıştı.. Bedensel donanımının doğal olanla başa çıkamayacağını sezinleyip örgütlenmişti. Kendi bağıtını kendisi üretti: işbirliği ve yardımlaşma. İlkin canlılardan gördüğümüz ve bildiğimiz bir kazanım, hammaddeden hücre iskeleti organizasyonuna, hücrelerden doku ve organlara ve nihayet kompleks yaşam formlarına.. Doğanın işleyişine daha yakından baktığımızda hem tehlikenin hem de çözümlerin bu dünyada, cennet ve cehennemin ellerimizde olduğunu görüyoruz. Bu dünyada olan biteni; abiyogenez ve insandaki örgütlenmeyi ne kadar iyi anlarsak üretilmiş kaderlemizi ayrık otlarından temizlemede o kadar başarılı olacağız.
- Duman, Ateş ve İnsan Evrimi: Ateşin Keşfi, Bulaşıcı Hastalıkların Evrimine Nasıl Yön Verdi?
- Keşfedilen En Eski Homo erectus Kafatası, 3 Farklı İnsan Türünün Afrika'da Aynı Zamanda Yaşadığını Ortaya Çıkardı!
- Kadın Avcılar: Atalarımızda Kadınların Rolü Sadece Toplayıcılık ve Bebek Bakımı Değildi; Kadınlar, Avlanıyorlardı da! Bunda Şaşırtıcı Olan Ne?
- Tebrikler!1

- Muhteşem!0

- Bilim Budur!0

- Mmm... Çok sapyoseksüel!0

- Güldürdü0

- İnanılmaz0

- Umut Verici!0

- Merak Uyandırıcı!0

- Üzücü!0

- Grrr... *@$#0

- İğrenç!0

- Korkutucu!0

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misin?
Şu iki siteden biriyle hemen destek olabilirsin:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracıyla 22.11.2026 17:28:21 tarihinde oluşturuldu. Evrim Ağacı'ndaki içerikleri birden fazla editör sürekli gözden geçiriyor, güncelliyor ve geliştiriyor. Bu çıktıdan sonraki güncellemeleri görmek ve içeriğin en güncel hâlini okumak için şu adrese git: evrimagaci.org/s/17550
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı sürece izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş hâlleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz.
Yorumlar 0