Veri Tabanlarının Günlük Hayatımızdaki Yeri ve Çalışma Mantıkları
Veri Tabanları Nasıl Verileri İşlerler ?
Copilot
- Blog Yazısı
Veri Tabanlarının Günlük Hayatımızdaki Yeri ve Çalışma Mantıkları
Veri tabanları, hayatımızın her anında karşımıza çıkan yapılardır. En basit örneklerinden biri, televizyonumuzu açmak için kullandığımız televizyon kumandasıdır. Kumandanın üzerindeki bir tuşa basıldığında, bu tuş anakart üzerindeki bir devreyi tetikler. Bu devre, veri tabanından gönderilen sinyalin karşılığı olan veriyi alır ve kızılötesi sensörüne iletir. Kızılötesi sensör, veri tabanından gelen bu veri dizinini alır ve karşılığı olan kızılötesi ışınları bir sensör yardımıyla iletir. Bu ışınlar televizyonun alıcısına çarpar ve televizyonun alıcısı, gelen bu veri biçimini kendi donanımında ilgili yerlere iletir. Bu işlem sonucunda, veri tabanında sorgulanan verinin karşılığı televizyona iletilir. Bu bir televizyon kanalı, ayarlar menüsü ya da televizyonu kapatma komutu olabilir. Alıcı birim, veri tabanındaki karşılığı işleme alır.
Bu, günlük hayatımızda sıkça karşılaştığımız bir veri tabanı işleme örneğidir. Şimdi çıtayı biraz yükseltelim ve bir sosyal medya ağı üzerinden veri tabanı kullanımını inceleyelim.
Sosyal Medya Uygulaması ve Veri Tabanı İşleyişi
Bir sosyal medya uygulamasını telefonumuza indirdiğimizi düşünelim. Bu uygulama, cihazın sanal mağazasından (Google Play, App Store vb.) yüklenir. Kullanıcı, mağaza uygulamasına girer ve uygulamanın ismini aratır. Örneğin, bu uygulamaya "Y" diyelim. Kullanıcı, Y uygulamasını bulur ve cihazına indirmeye başlar. İndirme işlemi başladığında, cihaz ile Y uygulamasının çalışması için gerekli verilerin bulunduğu sunucu arasında bir bağlantı kurulur. Bu bağlantı üzerinden, uygulamanın çalışması için gerekli veriler cihazımıza taşınır. İşlem tamamlandığında, cihaz bu verileri birleştirir ve çalıştırılabilir bir uygulama haline getirir.
Kullanıcı, indirilen uygulamayı açar ve "Kayıt Ol" butonuna basar. Burada iki seçenek sunulur:
1. Manuel Kayıt: Kullanıcı, isim, soyisim, telefon numarası ve e-posta adresi gibi bilgileri manuel olarak girer. Bu bilgiler, Y uygulamasının veri tabanında bir kullanıcı hesabı oluşturmak için kullanılır. Ancak, kullanıcı adı gibi kritik bilgilerin veri tabanında daha önce alınmamış olması gerekir. Aksi takdirde, veri çakışmaları yaşanabilir. Örneğin, aynı kullanıcı adına sahip iki farklı hesap oluşturulursa, bu durum uygulama içinde karışıklıklara yol açabilir.
2. E-posta ile Kayıt: Kullanıcı, e-posta adresi üzerinden bir çerez oluşturur. Bu çerez, veri tabanındaki tabloların ilgili kolonlarına (örneğin isim, soyisim, yaş, doğum tarihi) işlenir ve kullanıcı hesabı oluşturulur.
Fotoğraf Paylaşımı ve Veri Tabanı İşleyişi
Kullanıcı, Y uygulamasına giriş yapar ve bir fotoğraf paylaşmaya karar verir. Fotoğraf, kullanıcının cihazından Y uygulamasının sunucularına iletilir. Artık bu fotoğraf hem kullanıcının cihazında hem de Y uygulamasının sunucularında mevcuttur. Bazı uygulamalar, istenmeyen içerikleri (örneğin, cinsel organ, silah, uyuşturucu gibi) otomatik yazılım algoritmalarıyla analiz eder. Eğer fotoğraf istenmeyen bir içerik içeriyorsa, kullanıcı ceza alabilir ve fotoğraf yayınlanmaz. Aksi takdirde, fotoğraf sunucuda kaydedilir ve yayınlanır.
________________________________________
Aslında maddi destek istememizin nedeni çok basit: Çünkü Evrim Ağacı, bizim tek mesleğimiz, tek gelir kaynağımız. Birçoklarının aksine bizler, sosyal medyada gördüğünüz makale ve videolarımızı hobi olarak, mesleğimizden arta kalan zamanlarda yapmıyoruz. Dolayısıyla bu işi sürdürebilmek için gelir elde etmemiz gerekiyor.
Bunda elbette ki hiçbir sakınca yok; kimin, ne şartlar altında yayın yapmayı seçtiği büyük oranda bir tercih meselesi. Ne var ki biz, eğer ana mesleklerimizi icra edecek olursak (yani kendi mesleğimiz doğrultusunda bir iş sahibi olursak) Evrim Ağacı'na zaman ayıramayacağımızı, ayakta tutamayacağımızı biliyoruz. Çünkü az sonra detaylarını vereceğimiz üzere, Evrim Ağacı sosyal medyada denk geldiğiniz makale ve videolardan çok daha büyük, kapsamlı ve aşırı zaman alan bir bilim platformu projesi. Bu nedenle bizler, meslek olarak Evrim Ağacı'nı seçtik.
Eğer hem Evrim Ağacı'ndan hayatımızı idame ettirecek, mesleklerimizi bırakmayı en azından kısmen meşrulaştıracak ve mantıklı kılacak kadar bir gelir kaynağı elde edemezsek, mecburen Evrim Ağacı'nı bırakıp, kendi mesleklerimize döneceğiz. Ama bunu istemiyoruz ve bu nedenle didiniyoruz.
Bu yazıda, veri tabanlarının çalışma mantıklarını günlük hayattan ve sosyal medya uygulamalarından örneklerle açıkladım. Okuduğunuz için teşekkür ederim! 😊
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?
Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 09/03/2026 18:53:40 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/20157
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.