Set Aralarında Dünyayı Değiştiren Kadın: Hedy Lamarr

Hedy Lamarr, 1914 yılında Viyana’da Hedwig Eva Maria Kiesler adıyla dünyaya geldi. Ailesi oldukça varlıklıydı. Babası Emil Kiesler başarılı bir bankacı, annesi Gertrud ise Budapeşteli bir piyanistti.

Hedy, çocukluğunu bilimsel merakla sanatın harmanlandığı bir ortamda geçirdi. Babasıyla yaptığı uzun yürüyüşlerde, babası ona makinelerin nasıl çalıştığını, matbaaların işleyişini veya arabaların motorlarını anlatırdı. Henüz 5 yaşındayken müzik kutusunu parçalarına ayırıp tekrar birleştirebilen bir çocuktu.

Oldukça iyi bir eğitim alan Hedy'nin; piyano, dans ve yabancı diller konularına yeteneği vardı. Ancak onun aklı sahne ışıklarındaydı. Onlu yaşlarının sonunda Berlin’e giderek ünlü yönetmen Max Reinhardt’tan oyunculuk eğitimi aldı. 1933 yılında Ecstasy filmiyle dünya çapında tanındı.

Eşi Mandl, onun film sektöründe olmasından hoşlanmayan, kıskanç ve otoriter bir adamdı. Daha da önemlisi, Hitler ve Mussolini ile yakın ilişkileri olan bir silah üreticisiydi. Hedy, bu evlilik sırasında masadaki silah teknolojisi konuşmalarını dinlemeyi çok seviyordu. Sonunda, hizmetçi kılığına girerek Londra’ya kaçtı ve orada MGM stüdyolarının sahibi Louis B. Mayer ile tanışarak Hollywood’a adımını attı.

Hedy Lamarr, hayatı boyunca mutluluğu ve anlaşılmayı aradı ama maalesef kalbi dehası kadar şanslı değildi. Tam 6 kez evlendi ve boşandı. Hatta son evliliğini kendi boşanma avukatıyla yaptı ama bu evlilik de yürümedi. Hedy evlilik konusunda, "Tüm kocalarımla aramdaki sorun, hepsinin benim gibi bir kadına aşık olup, sonra beni evdeki o 'görüntüye hapsetmeye çalışmalarıydı" demişti.

Hollywood’da Clark Gable ve James Stewart gibi isimlerle başrol paylaşıyordu ama set aralarında karavanında dikiş dikmek yerine deneyler yapıyordu. Hedy, klasik oyunculuk çevresinden sıkılıyor, zekasını besleyecek bir şeyler arıyordu. Bu dönemde uçak kanatlarını modernize etti ve suda eriyen aromalı tabletler tasarladı. Bu tabletler ilk hazır içecek denemesi olarak değerlendirilebilir.

İkinci Dünya Savaşı sırasında, Alman denizaltılarının Amerikan torpidolarını radyo sinyallerini bozarak etkisiz hale getirdiğini öğrendi. Müzisyen arkadaşı George Antheil ile bir çözüm geliştirdiler. Bir piyano rulosu gibi sürekli değişen frekanslar kullanarak, sinyalin düşman tarafından saptanmasını imkansız kılan Frekans Atlamalı Yayılı Spektrum teknolojisini icat ettiler. 1942 yılında bu buluşun patentini aldılar. Ancak Amerikan Donanması, o dönemde bir aktrisin askeri teknoloji üretmesini ciddiye almadı ve buluşu rafa kaldırdı.

Hedy Lamarr’ın buluşu, ancak 1960’larda askeri sistemlerde ve 1990’larda sivil teknolojilerde temel taş olarak kullanılmaya başlandı. Bu teknolojiler günümüzde çok yaygın kullanılan Wi-Fi, Bluetooth gibi teknolojilerdir. Bilim dünyası onun dehasını ancak 1997 yılında anladı. Elektronik Sınır Vakfı’ndan ödül aldığında 83 yaşındaydı ve sade bir şekilde şunu söyledi: Zamanı gelmişti.