Kuyruk Sallamak Sandığınız Kadar Basit Değil

Bir köpeğin kuyruğu sallanmaya başladığında çoğumuz aynı şeyi düşünürüz:

"Mutlu."

Peki ya size bunun çoğu zaman doğru olmadığını söylesem?

Bir köpeğin kuyruğu mutluluk göstergesi olabilir. Ama aynı zamanda heyecanın, gerginliğin, kararsızlığın, korkunun, beklentinin hatta saldırganlık öncesindeki yüksek uyarılmışlık hâlinin de göstergesi olabilir.

Kısacası köpekler kuyruklarını duygularını göstermek için değil, iletişim kurmak için kullanırlar.

Ve bu iletişim sandığımızdan çok daha karmaşıktır.

Kuyruk Bir Bayrak Gibidir

İnsanlar konuşurken kelimeleri kullanır.

Köpekler ise;

• kulaklarını,

• gözlerini,

• ağızlarını,

• vücut ağırlıklarını,

• kokularını,

• ve kuyruklarını birlikte kullanırlar.

Alexandra Horowitz'in belirttiği gibi köpeklerin sosyal oyunları, insanlar tarafından fark edilmeyen yüzlerce küçük hareketten oluşan karmaşık bir "dans"a benzer. Yavaş çekim görüntüler incelendiğinde başın hafif çevrilmesi, burnun yönü, bedenin eğimi ve kuyruğun konumu sürekli değişerek karşı tarafa bilgi aktarır.

Kuyruk, bu orkestranın yalnızca bir enstrümanıdır.

Kuyruk Sallamak = Mutluluk mu?

Hayır.

Bunu anlamanın en kolay yolu kendi hayatımızdır.

Gülümsediğimiz her an mutlu olmayız.

Bazen şaşırırız.

Bazen utanırız.

Bazen sinirlenirken bile güleriz.

Kuyruk sallamak da buna benzer.

Agora Bilim Pazarı

Celestron UpClose G2 10-30x50 Zoom Porro Dürbün

Celestron UpClose G2 10-30x50, 10x ile 30x arasında zoom büyütme sunan porro prizmalı bir dürbündür. 50mm objektif çapı sayesinde düşük ışık koşullarında daha fazla ışık toplar. Optik tasarımında BK-7...

Devamını Göster

₺5.079,00

Satın Al Tüm Ürünler

Davranış bilimciler için önemli olan soru:

Nasıl sallıyor?

Yüksek mi? Alçak mı?

Kuyruk yüksek tutuluyorsa

köpek kendine güveniyor olabilir.

Çok yüksek tutuluyorsa

meydan okuyor da olabilir.

Orta seviyedeyse

rahat hissediyor olabilir.

Bacak arasına sıkışmışsa

korku veya yoğun stres söz konusudur.

İşte bu yüzden yalnızca "sallanıyor" demek hiçbir şey söylemez.

Hız Her Şeyi Değiştirir

Yavaş sallanma

çoğu zaman kararsızlığı gösterir.

Geniş yay çizerek gevşek sallanma

arkadaşça yaklaşımın göstergesidir.

Sert, kısa ve hızlı sallanma ise

yüksek uyarılmışlığın işaretidir.

Bu uyarılmışlık bazen oyun öncesidir.

Bazen de saldırganlık öncesi...

Dolayısıyla "kuyruk sallıyor, demek ki sevmek güvenlidir" düşüncesi tehlikeli olabilir.

Sağa mı, Sola mı?

Bilim burada daha da ilginçleşiyor.

Son yıllarda yapılan çalışmalar, köpeklerin kuyruklarını simetrik sallamadığını gösteriyor.

Sahiplerini gördüklerinde çoğu köpekte sallanma sağ tarafa daha baskındır.

Yabancı ya da tehdit oluşturan bir köpekle karşılaştıklarında ise hareket sol tarafa kayma eğilimi gösterir.

Bu durum beynin sağ ve sol yarımkürelerinin duyguları farklı işlemesiyle ilişkilendirilmektedir.

Elbette bu fark çıplak gözle her zaman kolay seçilemez; araştırmalar video analizleriyle yapılmıştır. Ancak sonuçlar, kuyruk sallamanın rastgele bir hareket olmadığını düşündürmektedir.

Asıl Hikâye Kuyrukta Değil

Alexandra Horowitz'in en önemli uyarılarından biri şudur:

İnsanlar köpekleri sürekli kendi bakış açılarıyla yorumlarlar.

Oysa bir köpeği anlamanın yolu onun dünyasına girmeye çalışmaktır.

Horowitz buna Alman biyolog Jakob von Uexküll'den ödünç aldığı Umwelt kavramıyla yaklaşır: Her canlı dünyayı kendi duyuları ve kendi ihtiyaçları doğrultusunda algılar. Bir köpeğin davranışlarını anlamak için önce onun "koku merkezli" dünyasını anlamamız gerekir.

Biz kuyruğa bakıyoruz.

O ise sizin ses tonunuza,

bakışınıza,

omuzlarınızın gerginliğine,

nefes alışınıza,

kokunuza,

hatta yürüyüş hızınıza dikkat ediyor.

Köpekler Birbirlerini Bizden Daha İyi Okuyor

İki köpek parkta karşılaştığında çoğu zaman birbirlerine havlamadan anlaşırlar.

Birkaç saniyelik bakışma,

hafif bir baş eğimi,

omuzun yön değiştirmesi,

burun uzatılması,

kuyruğun yavaşça hareket etmesi...

Sonra ya oyun başlar,

ya yollar ayrılır,

ya da kavga çıkmadan gerilim çözülür.

Biz yalnızca kuyruğu görürüz.

Onlar ise bütün hikâyeyi okurlar.

Belki de Biz Yanlış Yere Bakıyoruz

William J. Long bundan yüz yıl önce köpeklerin sessizce birbirlerine bir şeyler anlattığını düşünüyordu. Elindeki araçlar sınırlıydı; bazı açıklamaları bugün bilimsel olarak desteklenmese de asıl sezgisi dikkat çekiciydi: Hayvan iletişiminin önemli bir bölümü kelimelerden değil, dikkatli gözlemlenebilen davranışlardan oluşuyordu.

Bugün Alexandra Horowitz ve çağdaş etologlar bu fikri daha sağlam bir zemine taşıyor. Köpeklerin beden dili, bakışları, kokuları ve kuyruk hareketleri; sosyal ilişkilerini düzenleyen zengin bir iletişim sisteminin parçalarıdır.

Belki de köpeğiniz size her gün bir şeyler söylüyor.

Siz eve geldiğinizde,

tasmasını elinize aldığınızda,

veteriner kliniğinin kapısına yaklaştığınızda,

ya da sevdiği bir insanı gördüğünde...

Sorun şu olmayabilir:

"Kuyruk neden sallanıyor?"

Belki de asıl soru şudur:

"Kuyruğun anlattığı hikâyeyi okuyabiliyor muyuz?"

Kaynaklar

1. Horowitz A. Inside of a Dog: What Dogs See, Smell, and Know. New York: Scribner; 2009.

2. Brentari C. Jakob von Uexküll: The Discovery of the Umwelt between Biosemiotics and Theoretical Biology. Dordrecht: Springer; 2015.

3. Long WJ. How Animals Talk: And Other Pleasant Studies of Birds and Beasts. Rochester (VT): Bear & Company; 2005.

4. Bradshaw JWS. Dog Sense. New York: Basic Books; 2011.