Kâğıt Bardaklar Gerçekten Kâğıttan mı Yapılıyor?
Deneyler köşesinin bu projesinde, kâğıt bardağın gerçekten kâğıttan yapılıp yapılmadığını inceliyoruz.
- Blog Yazısı
Sıcak içecekler için de kullanılan kâğıt bardaklar birçoğumuz için günlük hayatın bir parçası. Birçoğumuz da onları güvenle tercih ediyor çünkü kâğıdın çevreye zararsız olduğunu düşünüyor. Ancak gerçek zannedildiği kadar basit olmayabilir. Tamamen kâğıttan yapıldığı varsayılan bu bardakların başka bileşenleri de olabilir mi?
Dünyada plastik üretimi her geçen gün artıyor. Ne var ki plastik atıkları kontrol etmek ve bunların çevreye yayılmasını engellemek için gösterilen çabalar yeterli değil. Plastik atıklar son dönemde büyük bir endişe kaynağı hâline geldi çünkü artık tüm ekosistemler bunlarla kirleniyor.
Özellikle tek kullanımlık plastik ambalajlar, yemek paketlemede kullanılan plastik malzemeler ve servis kapları, çevreye zarar veriyor. Kullanılan plastik malzemeler sadece doğayı kirletmekle kalmıyor, aynı zamanda insanların ve diğer canlıların sağlığını da tehdit ediyor. Bu nedenle, plastik kapların yerine daha çevre dostu, insanların ve diğer canlıların sağlığına daha uygun olan kâğıt ürünlerin kullanılması öneriliyor.Bir ürünün ham madde temininden atık yönetimine kadar tüm aşamalardaki çevresel etkilerinin incelendiği yaşam döngüsü analizleri, kâğıt bardakların çevresel etkiler açısından daha sağlıklı alternatiflerine kıyasla net bir üstünlük sağlamadığını gösteriyor.
Kâğıt bardaklar genellikle çevre dostu kabul edilir ancak birçoğu, aslında sıvının sızmasını önlemek için genellikle plastikten (polietilen) üretilen bir hidrofobik film tabakasıyla kaplanır. Bu katman, bardağın biyolojik olarak parçalanabilme özelliğini azaltır. Benzer şekilde köpük bardaklar genellikle polistiren adlı bir polimerden üretilir. Polistiren, sıcaklığa ve basınca dayanıklı hafif bir malzemedir ve tek kullanımlık ürünlerde yaygın olarak kullanılır.
Deneyin Günlük Hayattaki Önemi Nedir?
Polistiren ve polietilen hafif ve dayanıklı malzemeler olsa da çevre dostu değildir ve geri dönüşümleri zordur. Bu nedenle günlük hayatta kâğıt veya köpük bardak kullanırken plastik film tabakası veya polistiren malzemelerin çevresel etkilerini göz önünde bulundurmak önemlidir. Çevre dostu alternatiflerin tercih edilmesi, plastik atıkların azaltılmasına ve doğal kaynakların korunmasına katkıda bulunabilir. Bu bilgi daha bilinçli seçimler yaparak çevre üzerindeki olumsuz etkileri azaltmamızı mümkün kılar.
Nelere İhtiyacımız Var?
Kâğıt bardak
Köpük bardak
Aseton
Kap
Aslında maddi destek istememizin nedeni çok basit: Çünkü Evrim Ağacı, bizim tek mesleğimiz, tek gelir kaynağımız. Birçoklarının aksine bizler, sosyal medyada gördüğünüz makale ve videolarımızı hobi olarak, mesleğimizden arta kalan zamanlarda yapmıyoruz. Dolayısıyla bu işi sürdürebilmek için gelir elde etmemiz gerekiyor.
Bunda elbette ki hiçbir sakınca yok; kimin, ne şartlar altında yayın yapmayı seçtiği büyük oranda bir tercih meselesi. Ne var ki biz, eğer ana mesleklerimizi icra edecek olursak (yani kendi mesleğimiz doğrultusunda bir iş sahibi olursak) Evrim Ağacı'na zaman ayıramayacağımızı, ayakta tutamayacağımızı biliyoruz. Çünkü az sonra detaylarını vereceğimiz üzere, Evrim Ağacı sosyal medyada denk geldiğiniz makale ve videolardan çok daha büyük, kapsamlı ve aşırı zaman alan bir bilim platformu projesi. Bu nedenle bizler, meslek olarak Evrim Ağacı'nı seçtik.
Eğer hem Evrim Ağacı'ndan hayatımızı idame ettirecek, mesleklerimizi bırakmayı en azından kısmen meşrulaştıracak ve mantıklı kılacak kadar bir gelir kaynağı elde edemezsek, mecburen Evrim Ağacı'nı bırakıp, kendi mesleklerimize döneceğiz. Ama bunu istemiyoruz ve bu nedenle didiniyoruz.
Kâğıt bardağı bir kaba yerleştirelim.
Asetonu kâğıt bardağın içine dökelim. Birkaç saat bekleyelim.
Başka bir kaba köpük bardak koyalım.
Asetonu köpük bardağın içine dökelim.
Ne Oldu?
Kâğıt bardağa döktüğümüz aseton, kâğıt bardağın iç yüzeyindeki polietileni çözer. Bu durumda kâğıt bardağın kâğıt kısmı açıkta kalır. Bardağa bu hâliyle su eklediğimizde kâğıt ıslanarak yumuşar ve yırtılır. Strafor yani köpük bardak polistirenden yapılmıştır. Polistiren asetonda çözündüğünde köpükteki hava açığa çıkar. Bu, büyük miktarda malzemeyi küçük hacimli bir sıvı içinde çözüyormuşsunuz gibi bir etkiye yol açar.
Her iki polietilen türü de asitlere, kostik alkali sıvılara ve inorganik çözücülere karşı çok dirençlidir ve çözünmezler. Polietilen içerikli kaplar bu nedenle laboratuvarlarda asit ve bazların depolanması için kullanışlıdır. Polietileni ancak benzen ve aseton gibi bazı organik çözücüler çözebilir.[1]
- 1
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- ^ Dr. Sevda Seçer Esmer. Tübitak - Bilim Genç. (11 Kasım 2024). Alındığı Tarih: 24 Ekim 2025. Alındığı Yer: Tübitak-Bilim Genç | Arşiv Bağlantısı
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?
Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 08/02/2026 17:01:25 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/21677
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.