:sharpen(0.5,0.5,true)/profile%2F35a54779-2409-415a-b2fb-6660ceca743f.jpeg)
Görünmez Felaket: Kronik Travmatik Ensefalopati (CTE) Nedir?
Spor dünyası genellikle başarı hikayeleri, madalyalar ve fiziksel üstünlükle anılır. Ancak bu parıltılı dünyanın ardında, sessizce ilerleyen ve geri dönüşü olmayan bir beyin hastalığı pusuda beklemektedir: Kronik Travmatik Ensefalopati (CTE).
:sharpen(0.5,0.5,true)/content%2F3de70105-09ae-4944-8301-17f36404e7b1.jpeg)
- Blog Yazısı
Beynin İçinde Neler Oluyor?
Kafaya alınan şiddetli bir darbe sırasında beyin, kafatası içinde hızla sarsılır. Özellikle Power Slap gibi "savunmasız" darbelerde, kafa hızla yana doğru döner (rotasyonel ivmelenme). Bu esnada:
Aksonal Hasar: Beyin hücreleri (nöronlar) arasındaki bağlantıyı sağlayan sinir lifleri (aksonlar) gerilir ve kopar. Kopan bir sinir lifi, kopan bir elektrik kablosu gibidir; asla eskisi gibi tamir edilemez.
Tau Proteini Birikimi: Darbe sonrası beyinde "Tau" adı verilen bir protein türü anormal şekilde birikmeye başlar. Bu proteinler, sağlıklı beyin hücrelerini boğarak öldürür ve beyin dokusunu kelimenin tam anlamıyla "eritir".
CTE’nin Belirtileri: 10 Yıl Sonra Gelen Yıkım
CTE'nin en korkutucu yanı, etkilerinin darbe anında değil, yıllar sonra ortaya çıkmasıdır. Bir sporcu bugün ringden "sağlam" görunerek çıksa bile, 5-10 yıl içinde şu belirtilerle karşılaşabilir:
Zihinsel Çöküş: Erken yaşta başlayan unutkanlık, odaklanma kaybı ve demans (bunama).
Kişilik Değişikliği: Aşırı öfke patlamaları, ağır depresyon ve dürtü kontrol bozukluğu.
Motor Kayıplar: Titremeler, yürüme bozuklukları ve Parkinson benzeri semptomlar.
"Savunma" Neden Hayatidir?
Boks veya karate gibi disiplinli sporlarda sporcular darbeyi bloklamayı veya darbeden kaçmayı öğrenirler. Bu, beyne ulaşan şok dalgasını %90 oranında azaltabilir. Ancak Power Slap gibi "savunmasız vuruş" organizasyonlarında, beyin darbenin tüm enerjisini doğrudan kabul eder. Bu durum, bilimsel olarak "beyne verilen kasti hasar" olarak tanımlanır.
Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.
KreosusKreosus'ta her 50₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.
Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.
PatreonPatreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.
Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.
YouTubeYouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.
Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.
Diğer PlatformlarBu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.
Giriş yapmayı unutmayın!Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.
Sonuç: Bir Spor Değil, Bir Sağlık Krizidir
CTE teşhisi şu an için kesin olarak sadece otopsi (ölüm sonrası inceleme) ile konulabilmektedir. Bu, Power Slap ringine çıkan gençlerin, ileride yaşayacakları felaketi bugünden görememelerine neden olmaktadır.
Maddi imkansızlıklar veya kısa süreli şöhret uğruna, bir insanın en değerli varlığı olan zihnini ve kişiliğini masaya yatırması kabul edilebilir bir risk değildir. CTE, sadece sporcuyu değil, ona bakmak zorunda kalacak olan ailesini ve tüm sevdiklerini de mahveden toplumsal bir yaradır.
Sessiz kalmak, bu yıkıma ortak olmaktır. Beyin hasarı bir gösteri değildir![1]
STOP CTE![1]
Gönüllü imza için:
https://c.org/tGjSQVgT4g
-
0
-
0
-
0
-
0
-
0
-
0
-
0
-
0
-
0
-
0
-
0
-
0
- ^ a b Ann C. McKee. (2023). Chronic Traumatic Encephalopathy (Cte): Criteria For Neuropathological Diagnosis And Relationship To Repetitive Head Impacts. NIH. | Arşiv Bağlantısı
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?
Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 07/02/2026 07:47:51 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/21986
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.
Kapımıza Dayanan Tehlike
:sharpen(0.5,0.5,true)/old%2Fprofile_images%2F8f37149040c1011beb5b2a66606d336b.jpeg)
Şubatın 29 Çektiği Artık Yıllar Hakkında 10 Tuhaf Gerçek
:sharpen(0.5,0.5,true)/profile%2F2aacbbe4-281f-4f73-9317-6cfea6fc8bc0.jpeg)
Yaş Ayrımcılığı ve Toplum Yönetimi: Bir Zamanlar Gelecek: 2121
:sharpen(0.5,0.5,true)/profile%2F1a9fa9e1-1d02-4104-b36f-ed9da5c2c3d3.jpeg)
Apokrita (Apocrita)
:sharpen(0.5,0.5,true)/profile%2F7f770dbe-f4ad-412c-b541-89947adcedad.jpeg)
Matematiğin Mozartı
:sharpen(0.5,0.5,true)/profile%2F1a5cf811-26ea-4a87-a40d-1192a4fa0a12.jpeg)
Yeni Bir Muhalefet Mümkün mü?
:sharpen(0.5,0.5,true)/old%2Fprofile_images%2Fe425e05dc882f4ead6599d51739f9942.jpeg)
:sharpen(0.5,0.5,true)/evrimagaci.org%2Fpublic%2Fimages%2Flogo-50.png)