Gauss Toplamı

1dk
Gauss Toplamı
  • Blog Yazısı
J. Carl Friedrich Gauss
J. Carl Friedrich Gauss
Vikipedi

Eminim ki hepiniz gauss toplamını biliyorsunuzdur ya da duymuşsunuzdur. Bu teoremin hikayesini merak ettiniz mi?

Johann Carl Friedrich Gauss, 30 Nisan 1777 yılında Kutsal Roma Germen İmparatorluğu'nda doğdu. Carl F. Gauss, Gebhard ve Dorothea Gauss çiftinin tek çocuğuydu. Ailesi bilindiği kadarıyla fakirdi. Gauss 8 yaşındayken matematik öğretmenleri J. G. Büttner sınıfı oyalamak için bir soru sorar:

1+2+3+4+5+...+99+100=? 1+2+3+4+5+...+99+100=?

Tüm Reklamları Kapat

Soru kolaydır fakat zaman alıcıdır. Matematik öğretmenleri Büttner, çocukları oyalayabileceğini sanmıştı fakat yanılıyordu çünkü Gauss cevabı hemen buluverdi. Gauss, uçlarındaki sayıların toplamının her zaman 101 verdiğini farketti:

100+1=101,99+2=101,98+3=101,...,51+50=101100+1=101, 99+2=101, 98+3=101, ... , 51+50=101

O halde, 50 tane 101 olmalıydı ve 50⋅101=505050 \cdot{101}=5050 ,doğru cevap olmalıydı. Ki öyleydi de. Bu örnek, Gauss'un dehasını gösteren örneklerden bir tanesi.

O halde, doğal sayılarda 1'den başlayıp ardışık olarak artarak nn'ye kadar giden toplamların sonucunu kısa yoldan n.(n+1)2\frac{n.(n+1)}{2} ile hesaplayabiliriz.

Tüm Reklamları Kapat

Eşitliğin Tümevarım İle İspatı

Teorem: ∀n∈N+\forall n\in\N^+ için 1+2+3+...+(n−1)+n=n(n+1)21+2+3+...+(n-1)+n= \frac{n(n+1)}{2}'dir.

İspat: Gauss ile aynı fikirde gidelim.

1+2+3+...+(n−1)+n=A1+2+3+...+(n-1)+n= A olsun. Eşitliği ters çevirip kendisiyle toplayalım.

1+2+3+...+(n−1)+n=A1+2+3+...+(n-1)+n=A

n+(n−1)+...+3+2+1=An+(n-1)+...+3+2+1=A

(n+1)+(n+1)+...+(n+1)+(n+1)=2A(n+1)+(n+1)+...+(n+1)+(n+1)=2A

Dikkatinizi çekerim, burada n tane n+1 vardır: zaten yukarıdaki eşitlikte n tane terim vardır. Burada yaptığımız her bir terimle aşağıdaki bir terimi toplamak olduğundan üstteki eşitlikte sadece her bir terimin değeri artar yani terim sayısı değişmez. O zaman:

n(n+1)=2A  ⟺  n(n+1)2=An(n+1)=2A \iff \frac{n(n+1)}{2} =A

diyebiliriz. Gauss, gerçekten çok büyük bir dehaydı. Zaten, daha 8 yaşındayken bunları yapan bir zihnin gelecekte neler yapabileceğini kestirmişsinizdir.

Gauss, 1792 yılında Dük Karl Wilhelm Ferdinand'dan burs almaya başladı. Göttingen Üniversitesi'nde matematik eğitimi aldı. Gauss, 1796'da 2000 yıldır kimsenin çözemediği bir problem olan bir onyedigenin cetvel ve pergelle çizilebileceğini ispatladı. Bu, Gauss'u matematik kariyerini ilerletme fikrine ikna etti. 1797'de ise cebirin temel teoremini (her karmaşık katsayılı, sabit olmayan bir polinomun derecesi kadar kökü vardır.) ispatlamıştır. 1801'de ise Disquisitiones Arithmeticae’yı (Aritmetik Araştırmalar) yayımladı. Bu kitap kendisinden önceki matematikçiler ve kendisinin fikirlerini içeriyordu. Hayatının geri kalanında yaşadığı kayıplara ve sıkıntılara rağmen çalışmalarını aksatmayan; matematik, optik, gökbilim, jeodezi ve manyetizma gibi alanlarda bilime pek çok şey katan Gauss, 23 Şubat 1885'de hayata gözlerini yummuştur.

Kaynaklar ve İleri Okuma
Rastgele Yazıya Git
23
Alt Başlıklar
Bu Blog Yazısı Sana Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler!
    Tebrikler!
    5
  • İnanılmaz
    İnanılmaz
    5
  • Muhteşem!
    Muhteşem!
    0
  • Bilim Budur!
    Bilim Budur!
    0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel!
    Mmm... Çok sapyoseksüel!
    0
  • Güldürdü
    Güldürdü
    0
  • Umut Verici!
    Umut Verici!
    0
  • Merak Uyandırıcı!
    Merak Uyandırıcı!
    0
  • Üzücü!
    Üzücü!
    0
  • Grrr... *@$#
    Grrr... *@$#
    0
  • İğrenç!
    İğrenç!
    0
  • Korkutucu!
    Korkutucu!
    0

Yorumlar 0

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misin?

Şu iki siteden biriyle hemen destek olabilirsin:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracıyla 19.11.2026 19:10:09 tarihinde oluşturuldu. Evrim Ağacı'ndaki içerikleri birden fazla editör sürekli gözden geçiriyor, güncelliyor ve geliştiriyor. Bu çıktıdan sonraki güncellemeleri görmek ve içeriğin en güncel hâlini okumak için şu adrese git: evrimagaci.org/s/14198

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı sürece izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş hâlleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz.

Hemen Paylaş
Bu blog yazısını sevdin mi?
Paylaşarak başkalarına da ilham ol.
Keşfetmeye Devam Et