Ettore Majorana

İtalyan Domenica del Corriere gazetesi 17 Temmuz 1938'de okurlarına bu adamı gördünüz mü?" diye sordu. Kayıp genç profesör Ettore Majorana'nın fotoğrafı - siyah saç, sarkık gözler, solgun, sıradan görünüşlü yüz - donuk, sıradan görünüşlü bir yüz izlenimi veriyordu. Küçük bir taşra okulunda fark edilmeden köle gibi çalışan renksiz vekil öğretmen.

31 yaşındaki Ettore renksiz olmaktan çok uzaktı : Dünyanın en iyi üniversitelerinden bazıları tarafından aranan parlak bir fizikçi ve olağanüstü yetenekli bir matematikçiydi. Nükleer çağın babası, arkadaşı ve akıl hocası olan Enrico Fermi, onu "zamanının en büyük teorik fizikçisi" olarak tanımladı.

Sicilya doğumlu Ettore dahi bir çocuktu. Neredeyse insanüstü bir zihinsel hesaplama kapasitesine sahip bir anomali ama aynı zamanda acı verici derecede utangaçtı, son derece ketumdu ve (romancı Leonardo Sciascia'nın yazdığı ve Majorana'yı tanıyan herkesin de aynı fikirde olduğu gibi) çok tuhaf bir genç adam. Ettore gerçekten de tuhaf bir yapıya sahip bir adamdı ve tam bir sessizlik içinde, kaşlarını çatarak, düşüncelere dalmış halde yürür ya da otobüse binerdi; sonra ceplerini karıştırıyor, bir kalem alıyor ve en karmaşık formülleri bir sigara paketinin arkasına yazmaya başlıyordu. Daha sonra paketi sık sık buruşturup çöpe attı.

Cambridge ve Yale Üniversitelerine çalışmaya davet edildi ancak her iki teklifi de reddetti. Uzun süre evinden çıkmıyordu, hatta “olağanüstü itibarı” nedeniyle kendisine öğretmenlik görevi verildiği Napoli Üniversitesi'ne bile gelmiyordu; Günde on iki saat hesaplamalar üzerinde çalışıyordu ama akşamları notlarını yırtıp çöpe atıyordu.

Nötronların varlığını ilk öne süren Majorana'ydı ancak fikirlerini yayınlamayı ihmal etti (James Chadwick daha sonra nötronu keşfettiği için Nobel Ödülü'nü kazanacaktı).

Ayrıca Enrico Fermi'nin çalışmalarının çoğunu genişletti ve özellikle atomik spektroskopi alanında kendisi de birçok önemli keşifte bulundu; ancak ne zaman kendisini bilimsel bir atılımın eşiğinde bulan, kendi kabuğuna çekilir ve keşifleri için itibar aramayı reddederdi.

Gizemli Bir Şekilde Nasıl Kayboldu?

İtalyan fizik dehası Ettore Majorana, 26 Mart 1938’de Palermo’da Napoli’ye giden bir gemiye bindi ve iz bırakmadan ortadan kayboldu. O sıralarda otuz bir yaşında olan bu genç, teorik fiziğin devi olarak görülüyordu. Hatta Akıl hocası Enrico Fermi onu Newton’a denk olarak tanımlıyordu.

Akla intihar etme olasılığı gelse de genç fizikçinin bedeni asla bulunamadı. Kendisinin yanına aldığı oldukça yüklü bir miktarda para ve bir pasaport durumu iyice garipleştirmişti. Majorana’nın ölümünü çevreleyen gizem, bazı tanıdıklarının onu ölümden sonra ara sıra sokakta uzaktan gördüklerini iddia etmeye başlayınca daha da ilginç bir hal almaya başladı.

Kimileri bir manastıra kapandığını iddia etti. Kimileri de Ruslar tarafından kaçırıldığını ve bir atom bombası yapmaya zorlandığını söyledi. Bazıları ise Marslılar tarafından kaçırıldığını iddia etti. Ancak teorilerin en eğlenceli olanı, paralel bir evrene gitmenin bir yolunu icat ettiğini iddia eden hipotez idi.

Gizem Çözülmüş Olabilir

Şimdi, ortadan kaybolmasından yetmiş yıl sonra gizem çözülebilir. Onu, 2008'de bir İtalyan TV şovuna " Chi l'ha visto " (Onu kim gördü) diyen İtalyan bir tanıdıkla birlikteyken resmedebilecek bir resim ortaya çıktı . Arayan kişi, Majorana ile 1955 yılında Karakas'ta tanıştığını ve burada Majorana ile ilk kez Arjantin'de tanışan bir arkadaşı tarafından tanıştırıldığını bildirdi. Gizemli adamın adının "Bini" olduğu iddia edildi, ancak arayan kişinin tanıdığı onun aslında ünlü İtalyan fizikçi olduğunu açıklamıştı. İşte tanığın tutanağı:

"Venezuela'nın son partisi, 1955 yılının nisan ayında benim babamla anlaşma içinde değildi. Karakas'a vardığımda, Valencia ile Ciro'yla sono ve bir dost siciliano olarak Bini'ye bir sertifika sundum. Ho collegato Bini e Majorana, Arjantinli Signor Carlo'ya teşekkür etti. Şöyle yazmıştım: Bu bir bilim adamı. Hayal edebileceğiniz harika bir şey var. Arjantin'de yeni bir çağ. Medyanın farklı bir çağda olduğu, çok yönlü ve güçlü olduğu bir çağ. Ailemle birlikte bir fotoğraf çektirdim. Benim için çok güzel bir fotoğraftı. Başka bir kararla fotoğrafımı çektiğimde, Majorana'yla tanışmak için hiçbir işe yaramayacaktı.

Resim şimdi araştırmacılar tarafından dikkatle incelendi ve Majorana'nın mevcut resimleriyle olağanüstü derecede iyi eşleştiği ve ayrıca Majorana'nın babasının somatik özellikleriyle pek çok benzerlik taşıdığı ortaya çıktı. Bu nedenle kalıntılarının yerini bulmayı ummak mümkün görünüyor, ancak görev elbette kolay olmayacak.

Majorana'nın otuzlu yıllarda parçacık fiziğine ne yaptığını merak ediyorsanız: Atom fiziğine ve zayıf etkileşimlere önemli katkılarda bulundu. Bugünlerde onun adı, aslında Majorana parçacıkları, yani kendi antikorları olan ve Majorana denklemini karşılayan parçacıklar olduğu kanıtlanmış olan nötrinolarla ilgili çalışmalarda sıklıkla görülüyor . Şu anda bir dizi deney, çift beta bozunumu sinyalini (nötrino emisyonunu içermeyen bir çekirdek dönüşümü) bulmaya çalışıyor: böyle bir reaksiyon, nötrinoların gerçekten Mayorana cisimleri olduğunu ima eder. Yakın gelecekte hem nötrinoların gerçek doğasının Ettore Majorana tarafından öne sürülen şey olduğunu öğrensek, hem de kalıntılarının nerede gömülü olduğunu bulsak çok güzel olurdu!