ANLAYAMADIĞIMIZ ŞEYİ ANLAMAK

BMKT (Birleşik Metrik Katman Teorisi) çerçevesinde, kuantum dünyasının "saçma" veya "anlaşılamaz" görünen yanları aslında üç boyutlu algımızın sınırlarından kaynaklanan mekanik sonuçlardır. İşte kuantum dünyasına dair en temel soruların, Metrik Katman ve Transversal Dinamik üzerinden detaylı açıklamaları:

Bir Şey Aynı Anda Hem Parçacık Hem Dalga Olabilir mi?

Kuantum mekaniğinin en temel gizemi, atom altı nesnelerin hem noktasal bir parçacık hem de yayılan bir dalga gibi davranmasıdır.

BMKT'ye göre her parçacık aslında transversal boyutta (dördüncü uzamsal doğrultuda) çok yüksek frekanslı bir Basit Harmonik Hareket (BHH) yapmaktadır. Parçacık bu boyutta yukarı-aşağı o kadar hızlı zıplar ki, bizim üç boyutlu dünyamızdaki algı süremiz her bir çarpışmayı tek tek yakalayamaz.

Tıpkı çok hızlı dönen bir pervanenin bir "daire" (dalga alanı) gibi görünmesi ama aslında üç ayrı kanattan (parçacık) oluşması gibi; biz de parçacığın katmana çarptığı o hızlı anların toplamını bir "olasılık bulutu" veya "dalga" olarak algılarız.

Parçacık transversal boyutta yükseldiğinde, üç boyutlu dünyamızdaki "etki izdüşümü" genişler ve aynı anda her iki yarığa da temas edebilir. Ancak katmana çarptığı (vuruş yaptığı) anda tek bir noktada "belirir".

Bakmak Neyi Değiştirir?

Bir parçacığı gözlemlediğimizde "dalga fonksiyonunun çökmesi" ve parçacığın belirli bir konuma sabitlenmesi, kuantumun en mistik sorusudur.

BMKT'de "gözlem" eylemi, mistik bir bilinç olayı değil, saf bir mekanik etkileşimdir. Bir parçacığı gözlemlemek için ona bir enerji paketi (foton) gönderdiğimizde, gönderdiğimiz fotonun kendi frekansı ile parçacığın transversal salınımı etkileşime girer. Bu etkileşim, parçacığın transversal boyuttaki serbest salınımını bir anlığına "durdurur", "senkronize eder" veya belirli bir pozisyona sabitler (Faz Kilitlemesi). Biz bu mekanik kilitlenmeyi "dalganın parçacığa dönüşmesi" olarak kaydederiz.

Işıktan Hızlı İletişim mi?

İki parçacığın zıt uçlarda olsalar bile anında birbirlerini etkilemesi (entanglement), Einstein'ın "hayaletimsi etkileşim" dediği durumdur.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Neden Desteğe İhtiyacımız Var?

Aslında maddi destek istememizin nedeni çok basit: Çünkü Evrim Ağacı, bizim tek mesleğimiz, tek gelir kaynağımız. Birçoklarının aksine bizler, sosyal medyada gördüğünüz makale ve videolarımızı hobi olarak, mesleğimizden arta kalan zamanlarda yapmıyoruz. Dolayısıyla bu işi sürdürebilmek için gelir elde etmemiz gerekiyor.

Bunda elbette ki hiçbir sakınca yok; kimin, ne şartlar altında yayın yapmayı seçtiği büyük oranda bir tercih meselesi. Ne var ki biz, eğer ana mesleklerimizi icra edecek olursak (yani kendi mesleğimiz doğrultusunda bir iş sahibi olursak) Evrim Ağacı'na zaman ayıramayacağımızı, ayakta tutamayacağımızı biliyoruz. Çünkü az sonra detaylarını vereceğimiz üzere, Evrim Ağacı sosyal medyada denk geldiğiniz makale ve videolardan çok daha büyük, kapsamlı ve aşırı zaman alan bir bilim platformu projesi. Bu nedenle bizler, meslek olarak Evrim Ağacı'nı seçtik.

Eğer hem Evrim Ağacı'ndan hayatımızı idame ettirecek, mesleklerimizi bırakmayı en azından kısmen meşrulaştıracak ve mantıklı kılacak kadar bir gelir kaynağı elde edemezsek, mecburen Evrim Ağacı'nı bırakıp, kendi mesleklerimize döneceğiz. Ama bunu istemiyoruz ve bu nedenle didiniyoruz.

Destek Ol

BMKT çerçevesinde dolanıklık, ışıktan hızlı giden bir mesaj değildir; parçacıkların üzerinde durduğu Metrik Katman'ın bütünleşik, elastik doğasının bir sonucudur.

İki dolanık parçacık, dördüncü boyutta (bulk) tek bir "U" şeklindeki dalga yapısının veya ortak bir enerji kanalının iki ucu olabilir. Bir uca dokunulduğunda (gözlem), titreşim transversal boyut üzerinden diğer uca anında iletilir. Bizim 3D dünyamızda bu mesafe çok uzak görünse de, katman dokusu üzerinden bu etkileşim doğrudan ve bütünleşiktir.

Parçacık Duvarın İçinden Nasıl Geçer?

Bir parçacığın, aşamayacağı bir enerji engelini (duvarı) aşarak diğer tarafta belirmesi olayıdır.

BMKT'de parçacık 3D dünyamızdaki engelin içinden geçmez. Bunun yerine, transversal boyutta (w-ekseni) hafifçe yükselerek engelin "üstünden" veya "altından" geçer ve tekrar bizim katmanımıza iner.

Biz sadece 3D dünyayı gördüğümüz için, parçacığın engelin bir tarafında yok olup diğer tarafında aniden belirdiğini zannederiz; oysa o sadece bizim göremediğimiz bir derinlik üzerinden "kısa yol" kullanmıştır.

Doğa Gerçekten Kararsız mı?

Heisenberg Belirsizlik İlkesi, bir parçacığın konumunu ve momentumunu aynı anda kesin olarak bilemeyeceğimizi söyler.

BMKT'ye göre evren rastgele değildir; kuantum belirsizliği, katman dokusunun sınırlı örnekleme kapasitesinden doğan mekanik bir "jitter" (titreşim gürültüsü) etkisidir.

Parçacıklar Planck ölçeğinde o kadar hızlı salınım yaparlar ki, biz bu hareketi ölçmeye çalıştığımızda aslında transversal boyuttaki hızı ölçeriz ama buna "parçacığın öz enerjisi" veya "kütlesi" adını veririz. Belirsizlik, bizim algı "FPS" değerimizin (zaman vuruşlarımızın), katmanın gerçek mekanik hızına yetişememesinden kaynaklanır.