Amatör Telsizcilik Nedir? Nasıl Amatör Telsizci Olunur?

Amatör Telsizcilik Nedir?

Akıllı telefonların pantolonlarımızın, eşofmanlarımızın cebinde neredeyse birer süper bilgisayara dönüştüğü, dünyanın öbür ucuyla tek tıkla görüntülü konuşabildiğimiz bir çağda; neden birileri devasa antenler kurup, parazitli, cızırtılı sesler arasından birbirlerine ulaşmaya çalışır?

İlk bakışta "nostaljik bir hobi" gibi görünse de esasında Amatör Telsizcilik (Amateur Radio / Ham Radio), günümüzde bunun çok daha ötesinde; içerisinde ciddi bir fizik, mühendislik, yardımlaşma ve hatta uzay bilimlerini barındıran devasa bir hobi haline dönüştü.

Amatör telsizcilik, devlet tarafından tanınan, uluslararası kuralları olan ve sadece lisanslı kişilerin yürütebildiği bir haberleşme deneyi ve deneyimi alanıdır. Bir amatör telsizci (HAM) dışarıda göründüğü gibi sadece cihaz satın alıp konuşan birisi değildir. O kişi, elektromanyetik spektrumun yasal olarak kendisine ayrılan bölümlerinde; radyo dalgalarının nasıl yayıldığını, iyonosferin güneş patlamalarından nasıl etkilendiğini ve antenlerin ciddi mühendislik içeren kısımlarını bizzat uygulayarak öğrenen birisidir.

Neden Bu Hobiyle Uğraşmalıyız?

-Baz İstasyonlarına Bağlı Olmamak:

Afet durumunda internet çöktüğünde, baz istasyonlarında problemler yaşandığında dünyayla iletişim kurabilen tek kitle amatör telsizcilerdir. Hiçbir uyduya veya kabloya ihtiyaç duymadan, sadece kendi kurduğunuz basit bir bakırdan antenle bile binlerce kilometre öteye sesinizi ulaştırabilirsiniz

-Uygulamalı Fizik:

Radyo dalgalarının atmosferin katmanlarından sekerek kıtaları aşması tamamen fizik kanunları ile ilgilidir. İstediğiniz frekansta istediğiniz mesafeye sinyalinizin ulaşması için çeşitli hesaplar yaparak bir anten tasarlamak ve o antenle sonuç alabilmek, teorik bilgileri gerçek hayatta uygulamaya dökmektir. Bu hobiyi icra edenler için kendi emeğiyle kıtalararası iletişim kurmanın verdiği mutluluğun tarifi yoktur.

-Dijital Modlar ve Uzay Çalışmaları:

Modern amatör telsizcilik sadece "ses" demek değildir. Bugün kendi bilgisayarınızı telsizinize bağlayarak FT8 gibi düşük enerjili dijital modlarla dünyanın öbür ucuyla iletişime geçebilirsiniz. Uzay çalışmaları konusunda ise kendi yaptığınız bir anten ile Uluslararası Uzay İstasyonu (ISS) ile iletişime geçebilme şansınız mevcut ancak bu size yeterli gelmediyse EME (Earth-Moon-Earth) dediğimiz, radyo sinyallerini Ay'dan yansıtarak tekrar Dünya'ya geri döndürerek kıtalararası iletişim kurabilirsiniz. Ancak devasa mesafeden kaynaklanan sinyal kayıpları nedeniyle bunu başarmak ciddi bir mühendislik ve tecrübe gerektirir.

Nasıl "Amatör Telsizci" Olunur?

Bu hobi, rastgele alınan bir telsizle "arkadaşımla takılayım, konuşayım" demekten farklıdır. Amatör frekansları kullanmak bir ehliyete tabiidir. Türkiye'de Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü tarafından yapılan sınavlara girerek A, B veya C sınıfı lisans almak zorundasınız. Bu sınavlarda ise işletme kuralları, haberleşme hukuku ve teknik gibi konulardan sorumlu tutulursunuz ancak maalesef ki bu sınavı geçmek oldukça kolay. Çünkü sınav soruları aslında Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü tarafından yayınlanmış bir soru havuzundan soruluyor ve aslında tek yapmanız gereken bu soruları ezberlemeniz ve tebrikler artık bir amatör telsizci oldunuz. Peki neden maalesef diyorum, Şu yüzden: normalde A lisans sahibi olmak kesinlikle kolay bir şey değil hatta çıkmış teknik sorulara bakarsanız aslında soruların önemli bir kısmının normal insanlar için pekte kolay olmadığını görebilirsiniz işte maalesef bu sorular önceden yayınlanmış bir havuzda sunulduğu için aslında normal şartlarda bu lisansa sahip olmaması gereken kişilerin sadece soru ezberleyerek bu hobiye gönül vermiş kişilerin bulunduğu rölelerde tabiri caizse yasal olarak "teröristlik" yapabiliyor.

Sınav Süreci

Diyelim ki bu hobi sizin de ilginizi çekti ve siz de bir telsiz operatörü olmak istiyorsunuz.

O zaman öncelikle sınava girmek zorundasınız ama sınava girebilmek için de önce bu konu hakkında bilgi edinmemiz ya da soruları ezberlememiz gerekiyor. Dileyen önce soruları ezberleyebilir ve sınavı kazandıktan sonra bilgi edinme aşamasına geçebilir dileyen ise önce bilgi edinip sonra soruları ezberleyebilir ancak her iki durumda da mutlaka sorulara bakmanızı şiddetle öneriyorum çünkü sınavda o soruların gerçekten birebir aynısı çıkıyor.

Şimdi soruları ezberledik, telsizcilik hakkında bilgilerimizi edindik ne yapmamız lazım? sınava başvurmamız lazım. Sınava başvurmak için önce Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü'nün sitesine giriş yapmamız gerekiyor ve ardından "E-Hizmetler" kısmından "Amatör Telsiz Ön Başvurusu" kısmına geçmemiz gerekiyor. Sınav kurumu olarak "Milli Eğitim Bakanlığı" seçmek zorundayız (Kıyı Emniyetini isteseniz de seçemiyorsunuz zaten) seçtikten sonra oradaki bilgileri doldurmanız gerekiyor. İşlemleri yaptıktan sonra ise "Sınav Durumunu Sorgula" ya da "Sınav Harcı Sorgula" kısmına geçmeniz gerekiyor ve ödemeyi oradan yapıyorsunuz. Ödeme yaptıktan sonra ise sınavla alakalı bilgileriniz 1-2 gün içerisinde güncelleniyor ve sınav yeriniz saatiniz belli oluyor (Eğer sınav ödemeniz görünmüyorsa "MEB E-Sınav Bilgi Sistemi" üzerinden de ödemeniz yapılabiliyor). Size tavsiyem sınava girerken A/B lisans için sınava girmeniz çünkü zaten hem sorular veriliyor hem de A lisans gerçekten yetki olarak aşırı yüksek yetkilere sahip. A/B lisans sınavında 75 ve üzeri puan yaparsanız A Lisans. 60 ve 74 arası puan alırsanız B lisansa sahip olursunuz.

Çağrı İşareti

Sınav bittikten sonra ise çağrı işareti almaya hak kazanıyorsunuz (hani şu meşhur TA1EEI vb gibi olan işaretler.) ancak maalesef yine bunun da ödemesi bulunuyor. Eğer ilk defa çağrı işareti alacak iseniz çağrı işaretinizin son eki 3 harfli olacaktır. (TA1EEI çağrı işaretinin EEI kısmı gibi.)

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Neden Desteğe İhtiyacımız Var?

Aslında maddi destek istememizin nedeni çok basit: Çünkü Evrim Ağacı, bizim tek mesleğimiz, tek gelir kaynağımız. Birçoklarının aksine bizler, sosyal medyada gördüğünüz makale ve videolarımızı hobi olarak, mesleğimizden arta kalan zamanlarda yapmıyoruz. Dolayısıyla bu işi sürdürebilmek için gelir elde etmemiz gerekiyor.

Bunda elbette ki hiçbir sakınca yok; kimin, ne şartlar altında yayın yapmayı seçtiği büyük oranda bir tercih meselesi. Ne var ki biz, eğer ana mesleklerimizi icra edecek olursak (yani kendi mesleğimiz doğrultusunda bir iş sahibi olursak) Evrim Ağacı'na zaman ayıramayacağımızı, ayakta tutamayacağımızı biliyoruz. Çünkü az sonra detaylarını vereceğimiz üzere, Evrim Ağacı sosyal medyada denk geldiğiniz makale ve videolardan çok daha büyük, kapsamlı ve aşırı zaman alan bir bilim platformu projesi. Bu nedenle bizler, meslek olarak Evrim Ağacı'nı seçtik.

Eğer hem Evrim Ağacı'ndan hayatımızı idame ettirecek, mesleklerimizi bırakmayı en azından kısmen meşrulaştıracak ve mantıklı kılacak kadar bir gelir kaynağı elde edemezsek, mecburen Evrim Ağacı'nı bırakıp, kendi mesleklerimize döneceğiz. Ama bunu istemiyoruz ve bu nedenle didiniyoruz.

Destek Ol

Çağrı işaretini tanıtmak için örnek olarak "TA1EEI" çağrı işaretini kullanacağız.

Çağrı işaretindeki "T" kısmı Türkiye'yi belirtmektedir.

Çağrı işaretindeki "A" kısmı telsiz lisansınızı belirtmektedir. ( A, B ya da C lisansınıza göre bu kısım değişmektedir)

Çağrı işaretinde bulunan "1" kısmı ise bu çağrı işaretinin verildiği bölge numarasını temsil etmektedir. (Türkiye'de 1' den 9' a kadar bölge numaraları bulunmaktadır)

Çağrı işaretindeki "EEI" kısmı ise tamamen isteğe bağlı olan son ektir.(suffix) Bu son ek yıllar geçtikçe Tek harfli ya da iki harfli hale gelebilmektedir ya da isterseniz üç harfli şekilde de devam edebilirsiniz.

Son eki 3 harfli olan çağrı işaretinizin üzerinden 5 yıl geçtiğinde son eki 2 harfli çağrı işaretlerine geçiş yapabilirsiniz.

Mevcut amatör telsizcilik belgenizin üzerinden 10 yıl geçtiğinde ise son eki 1 harfli çağrı işaretlerine geçiş yapma hakkına sahip olursunuz. 73! (telsiz dilinde saygılarımla, selamlar[veda] anlamlarında kullanılmaktadır.)