Asya uğur böceği (Harmonia axyridis)

Gözlem Bilgileri

İngiltere'nin Derby şehrinde gözlemlediğimiz Asya uğur böceği (Harmonia axyridis).

Tanım ve Genel Bilgiler

Asya uğur böceği diye bilinen bu tür bizim aşina olduğumuz 7 noktalı uğur böceğinden farklı bir türdür. Farklı renklere ve noktalara sahip olabilirler ama en yaygın olanları 15-21 arası (genellikle 19 tane) siyah noktalı olanlardır. Yetişkinlerinin boyları 5.5-8.5 mm aralığında, kütleleri 30 mg civarındadır. Yaşam süreleri 2-3 yıl civarında olup, yumurtadan çıktıktan 20 gün sonra cinsel olgunluğa ulaşırlar. Bir günde 10-30 tane yumurta yumurtlayabilirler.

Evrimsel Tarih ve Taksonomi

Asya uğur böcekleri diğer uğur böcekleri gibi eklembacaklılar şubesinin, kın kanatlılar takımından olup, Coccinellidae familyasına ait türlerdir.

Anatomik ve morfolojik özelliklerine göre, bugün varolan tüm Asya uğur böceklerinin tek bir atadan evrimleştiği sonucuna varılmıştır. Yalnız bu türün fosil kayıtlarının olmamasından kaynaklı evrim süreci hakkında çok az şey bilinmektedir.

Meltem Çetin Sever

Ekolojik Dağılım ve Habitat

Bu türün ana yurdu Doğu Asya'dır. Yayılarak yaşamaya devam ettiği bölgeler ise; Avrupa, Kuzey Amerika, Güney Amerika ve Güney Afrika'dır. Yaşama alanları çok çeşitlidir; dağlar, ormanlıklar alanlar, çalılıklar, yağmur ormanları, sulak alanlar ve bataklıklar gibi farklı bölgelerde yaşayabilirler.

Bu böcekler anayurdu olan Doğu Asya’dan, Kuzey Amerika ve Avrupa’ya yayılmışlardır. Son on yıl içinde İngiltere’nin hemen her köşesine ulaşmalarından sonra İngiltere'nin en hızlı istilacı türü olduğu ilan edilmiştir. Bizim bildiğimiz 7 noktalı uğur böceklerine göre çok saldırgan olan ve çok hızlı bir şekilde üreyen bu tür, en son Güney Amerika ve Güney Afrika’da da görülmeye başlamıştır.

Popülasyon ve Koruma Statüsü

Bu türün şu anda yok olması veya sayıca azalması gibi bir şey söz konusu değildir. Popülasyonu büyük bir hızla artan bir tür olduğu için diğer böcek türleri için tehlike oluşturmaktadır.

Davranış ve Etoloji

Görme kabiliyetleri çok iyi olduğundan zorla uzaklaştırıldıkları ortama tekrar geri dönebilirler. Semiyokimyasallar üreterek birbirleriyle iletişim kurabilirler. Salgıladıkları bu kimyasal maddeler sayesinde başka bölgelerde bulunan diğer Asya uğur böceklerini kolaylıkla bulabilirler.

Asya uğur böcekleri yaşam alanlarını paylaştıkları avcılara karşı kendilerini savunmak için izopropil metoksi pirazin adı verilen bir kimyasal üretirler. Bu madde ile birlikte tadı hoş olmayan bir ava dönüşürler; dolayısıyla avcılardan korunmuş olurlar.

Diyet ve Metabolizma

Genel olarak yaprak bitlerini, böcek yumurtalarını, larvaları, tırtılları, polen ve bitki nektarı yiyerek beslenirler. Yaprak biti gibi böcekleri yiyerek beslenen bu tür, özellikle larva aşamasındaki diğer böcekleri yiyerek diğer türler için tehlike yaratırlar.

Etimoloji

İngilizce'de Harlequin Ladybird yani çok renkli uğur böceği ya da "multicoloured Asian" yani çok renkli Asyalı denir.