Evrim Ağacı Logo Evrim Ağacı
Evrim Ağacı
Reklamı Kapat
Reklamı Kapat

Bu içerik, Evrim Ağacı'nın Gerçeklik Analizi Araştırmaları'nın bir parçasıdır. Bu sistem çerçevesinde analiz edilen iddialar, "Gerçek", "Karışık", "Sahte" şeklinde üç sınıfa ayrılmaktadır. Aynı analiz sistemi çerçevesinde, ünlü insanlara atfedilen sözler de incelenmektedir. Bu sözler, "Gerçek", "Hatalı Atıf", "İspatsız" ve "Sahte" şeklinde dört sınıfa ayrılmaktadır.

İddia

Antik Mısır'da elektrik çoktan keşfedilmişti; bunu gösteren hiyelogrifler de var. Bu, teknolojinin uzaylılar tarafından insanlara getirildiğini gösteriyor!

Gerçek mi?

Sahte
Sahte

Gerçek Ne?

Bugüne kadar hiçbir arkeolojik çalışmadan ya da yazılı hiçbir kaynaktan Eski Mısırlıların elektriği kullandığına dair bir kanıt elde edilmemiştir. Aynı zamanda, bu iddiaya kaynak olan hiyerogriflerin bulunduğu Dendera Tapınağı, bütünüyle Mısırlı bir tapınak değildir; Mısır prensiplerine uygun olarak inşa edilen Greko-Romen bir yapıdır. Klasik dönem Mısırlı yazarların, Mısır'da elektrik kullanımına dair hiçbir yazısı bulunmamaktadır.

İddianın Kökeni

Eski Mısır’dan bahsedince eski bir medeniyetten öte gizemli ve olağanüstü başarıların elde edildiği bir zamandan bahsediyormuş gibi hissederiz. Sinema perdelerinde ve bir sürü kitapta yer edinen Eski Mısır hakkında ortalıkta bir sürü hikaye dolaşmaktadır. Bu hikayelerin bazıları tarihin önemli bilgilerini içerirken, bazıları da maalesef uçuk denilebilecek türden iddialar haline dönüşmüştür.

Bilgiler


Yukarıdaki fotoğraf, Mısır'da bulunan bir tapınağının duvarında ilginç bir çizimdir ve bazılarına göre bir çeşit lambaya benzemektedir. Aynı yere ait fotoğraflar etrafta paylaşılmıştır ve bu görüntülere baktığımız zaman gerçekten de bir çeşit lambaya benzediğini söyleyebiliriz, ancak bu çizim Eski Mısır'da elektriğin kullanıldığına dair bir kanıt olarak ileriye sürülmüştür. Belirtmemiz gerekir ki, bir şey başka bir şeye benziyorsa, bu illa aynı şey olduklarına anlamına gelmemektedir. 

Tepedeki fotoğrafta gördüğünüz çizime “Dendera Işığı” (ya da Dendera Lambası) denilmektedir. Bulunduğu yer Dendera Tapınak Kompleksinde yer alan Hathor Tapınağıdır (Hathor o zamanlarda inanılan bir tanrıçadır). “Tanrıların Arabaları” isimli kitabın yazarı olan Erich von Daniken “The Eyes of the Sphinx” (Sfenksin Gözleri) isimli kitabında bu çizimin bir çeşit lambaya benzediğini söyleyerek yılanın ince bir tel, djed sütunun bir izolatör ve tüpün eski bir lamba olduğunu yazmıştır.


Bunun gerçekten de bir lamba olduğunu kanıtlamak için de benzerini oluşturmaya çalışanlar oldu ve bazıları da günümüzde bulunan şeylerle benzetmeye çalıştılar (Geissler tüpleri gibi). Bununla Eski Mısır’da elektrik elde edilip aydınlatma için kullanıldığı iddia edilmesine rağmen Mısır bilimcileri bu hipotezi reddedip sadece Mısır mitolojisinde yer alan birkaç sembolden ibaret olduğunu söylemişlerdir.

Görülen yılan sabah Güneşi temsil eden tanrı Harsomtus’un simgesidir ve her gün Güneş yeniden doğmuş gibi gökyüzünde bir yılan gibi hareket etmektedir. Djed sütununa gelirsek, bunun bir izolatör olması pek mantıklı değildir, çünkü bir ampulün camı zaten iyi bir izolatördür, bu sebeple fazladan bir izolatöre gerek yoktur. Biz baktığımız zaman sadece bir djed sütunu, lotus çiçeği ile içerisinde bir yılanın yer aldığını görüyoruz ve her ne kadar bir çeşit lambaya benzese bile bu benzetim yoluyla böyle bir iddiayı ortaya atabilmek için sağlam kanıtların aranması ve sunulması gerekir. Eğer fırsatınız olursa ve gidip bu tapınağı gezebilirseniz, tüm duvar boyunca bir hikayenin anlatıldığını görebilirsiniz ve bu hikayede elektrik ile ilgili hiçbir şey göremezsiniz.

Peki yapılan iddialar sadece benzetmelere mi dayanıyor? Bunun bir lamba olabileceğine dair bir başka iddiayla karşılaşıyoruz. İddiayla ilgili şöyle Frank Dörnenburg şöyle demektedir:

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

İncelenen binlerce yer altı mezar ile piramit boşluklarında herhangi bir siyah leke görülmemiştir...

Bahsedilen bu siyah leke (soot) nedir? Elinizde bir meşale hayal edin ve bununla duvarınıza doğru tuttuğunuzu düşünün. Bir müddet sonra duvarınızda kara bir leke oluşacaktır çünkü o bölgeyi meşaleniz ile yaktınız. Burada yapılan iddia şu şekildedir:

Geceleri karanlık olurken ve yapıların daha da derinlerine girdikçe etrafı görmek zorlaşıyordu bu sebeple Eski Mısırlılar işlerini rahatça yapabilmek için ateşi kullanarak etrafı aydınlatmaları gerekiyordu ancak böyle bir şey yapsalardı her yerde bu siyah lekeleri görebilmiş olurduk. Peki Eski Mısırlılar ateşi kullanmadan bunu nasıl başarmış olabilirler? Elbette elektriği kullanarak!

Bu iddia da geçersizdir, çünkü bu tapınaklarda siyah izleri rahatça görebiliyoruz. Bugün Mısır'ı ziyaret edip bu tapınakları gezerseniz siz de görebilirsiniz. Gezdiğiniz yerlerin temiz olduğunu görürseniz de, oraların iyice temizlendiğini de göz önünde bulundurunuz. Kısacası, siyah lekenin olmadığını söyleyemeyiz.


Sonuç

Dolayısıyla bu safsatanın da, “İnsanlar eskiden çok teknolojikti, çok daha üstünlerdi, şimdi rezil rüsvayız.” gibi fantastik komplo teorileri hayranlarının dayanaksız iddialarının ve göz boyamalarının ötesine gidemediğini ve temelsiz kalmaya mahkum olduğunu görüyoruz.

Ayrıca, Eski Mısırlılar böylesine kıymetli bir teknolojiye sahip olsalardı, uzaklarda bulunan pek de önemli olmayan bir yapı yerine, çok daha önde duran ve bu teknolojiden faydalanmak isteyebilecek çok daha nüfuzlu ve önemli kişilerin (firavunlar gibi) yaşadıkları veya bulundukları yapılarda bulunmasını ve çok daha yaygın olmasını beklemez miydiniz?

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Bilim Budur! 4
  • Tebrikler! 3
  • Güldürdü 2
  • Muhteşem! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • İnanılmaz 1
  • Umut Verici! 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 24/11/2020 10:23:02 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/1135

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Evrimsel Biyoloji
Evrim Kuramı
Avcı
Nobel Ödülü
Albert Einstein
Psikoloji
Ölümden Sonra Yaşam
Büyük Patlama
İnsanlık
Çekirdek
Türkiye
Skeptisizm
Kitap
Film
Tardigrad
Zehir
Su Ayısı
Makroevrim
Fotoğraf
Cinsiyet
Kuşlar
Ağız Sağlığı
Mikrobiyoloji
Elektrik
Epistemik
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Başkaları için bu kadar çok, kendimiz içinse bu kadar az şey hissetmek ve bencilliğimizi baskılamak insan doğasının kusursuz tarafıdır.”
Adam Smith
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol