Bir söz var benim okulumda da heryerde gördüğüm ve duyduğum bir şey fizik evreni ve doğa konunlarını matematik ile anlatma sanatıdır. Yani matematik insanların evreni daha iyi daha kolay anlayabilmesi ve anlatabilmesi için bir araçtır insanların icat ettiği yeni bir dil gibi düşünebiliriz
Bu sorunun cevabı büyük ihtimalle ikisi de.
İnsanlar doğadaki bu verileri sadece kendi ürettikleri matematiksel sembollere dönüştürdü. Yani keşfettiğimiz şeyleri bir dile aktardık gibidir.
Örneğin çemberin çevresinin çapına oranı her zaman aynıydı. İnsanlar sadece keşfedip bunu isimlendirip dile aktardılar ve buna "pi" dediler.
Bunun hakkında bir video bırakıyorum, izlemesi oldukça keyifli.
Matematiği biz "keşfettik" fakat anlamak için içine numaralar , semboller ekledik.Dünya üzerine kodlu olan matematiği kullanarak onu "translate"(Burda şahsen ingilizce halini kullanmak daha doğru) ederek yeni bir icat yaptık.Kaynaklara koyacağım videoyu kesinlikle izlemenizi öneririm.
İsim babası olmamız onu icat ettiğimiz anlamına gelmez!
Kavramlar, doğadan duyularımıza yansıyandan, belleğimize işlediğimiz bütünlüklü bilgi kasalarıdır. Aynı veya benzer konularda ve ihtiyaç duyduğumuzda daha seri, anlamlı ve tutarlı bir şeklide bellekten doğaya geri dönüşleri eylemsellik olarak sağlayan kasalar. Bu süreçlerin tamamı soyut fakat temeli somuttur. Yani varlığı nesnede yankı bulan süreçlerdir. Müzik, dil, matematik gibi…
Bilimin de ebesi sayılan felsefede “eşyaya adıyla hitap etmek” şeklinde tanımlanan ve neyi önceleyeceğimize vurgu yapan temel bir yaklaşım vardır. Dolayısıyla matematiğin keşif mi icat mı olduğu ile ilgili iddiamızın kendisi neyi öncelediğimize bağlı olarak değişir.
Eşyaya adıyla hitap etmek ise çıkış noktamız;:Eşyanın kendisi temel, hitap ise tali olmak üzere; Matematik , somut olanın soyut ifadesi olarak bir keşiftir. Hitabın kendisi temel, eşya o hitaba uydurulmuş yahut o hitaba uygun eşya arayışı tercih edilmiş ve bulunmuş ise, Matematik bir icattır.
Ancak her iki koşulda da çıkış kaynağımız olarak doğanın kendisini ve bu doğadan, ister anlamlandırma ister anlama şeklinde, duyularımıza yansıyanı esas aldığımızda, aslında icat olarak bildiğimiz hiçbir şeyin icat olmadığını, icadın bir yoktan var etme süreci anlamına gelmediğini, İnsanın doğada zaten var olanı farklı şekillerde bir araya getirerek yeniden üretmesinin muazzam fakat bir ayrıcalık olmadığını, bunu bir damlataş mağarasının da yapabildiğini düşünürsek, matematiğin de bir keşif olma olasılığının daha yüksek olduğu sonucuna ulaşabiliriz. Yani her icadın nihayetinde bir keşif olduğunun…
Ayrıca soyut olarak tanımladığımız her şeyin, düşünme, anlama, anlamlandırma ve kavramlaştırma dahil, beynimizin madde temelli fiziksel, kimyasal, biyolojik süreçlere tabi oluşunun bir ürünü olduğunu, bu ön kabulün bugün bilgisayarları hayatımıza soktuğunu düşündüğümüzde, aslında evrenimizde somuttan bağımsız soyut bir olgunun olamayacağını, hatta soyut diye bir şeyin olmadığını da iddia edebiliriz. Matematik için de… Dolayısıyla matematiğin bir icat değil keşif olduğunu da…
Bir şeyi anlamlandırmak için somut (madde) temelli zihnimizin, matematikte olduğu gibi, eşyaya bir ad vermesini, soyut olarak tabir edilen o adın somut olarak var olmadığına kanıt olarak sunamayız. Bunu, var olanın ortaklaşılmış pratik bir ifadesi olarak değerlendirebiliriz. Patatese başka dillerde başka isimler verilmiş olması patatesi hem farklı kılmaz hem de ad olarak da somut olmadığı anlamına gelmez. Notalar tamamen fizik kanunlarına tabi. Onlara do, re isimlerini verişimiz doğada var olanın ortaklaşılmış pratik adlandırılmasından ibarettir. Sayılar, denklemler, formüller vb. yani matematik; kavram olarak riyaziye, cebir, aritmetik veya her ne dersek diyelim evrenin doğasında zaten var olan ve bizden bağımsız olarak işleyen süreçlerin zihnimizdeki yansımasıdır. İsim babası olmamız onu var (icat) ettiğimiz anlamına gelmez.
Matematik için iki farklı görüş yaygın şekilde bulunur. Birisi keşif olduğunu savunanlar diğeriyse icat olduğunu savunanlar. Ben matematiğin bir keşif olduğunu savunanlardanım, matematiğin genel itibariyle bir keşif olduğunu fakat sayıların ve kavramların insanlarca icat edildiğini, kabaca tabirle doğada var olan ölçülere isimler uydurduğumuzu düşünüyorum. Matematik o kadar kapsamlı ve o kadar yaratıcı bir güç ki, bana göre herhangi bir insanın onu icat etmesi mümkün değil, yalnızca onu keşfedip geliştirebiliriz.
Matematik, keşif de icat da olabilir. Örneğin, matematikteki bazı temel kavramlar, yapılar ve kurallar, zaman içinde keşfedilmiştir. Bu tür keşifler, matematikteki ilkelerin ve yapıların var olduğu gerçeğinin keşfedilmesine yardımcı olur. Ancak, matematikteki bazı kavramlar ve yapılar, insanlar tarafından tasarlandığından dolayı icat olabilir. Örneğin, kompleks sayılar ve kümeler, matematikteki bazı önemli kavramlar ve yapılardır ve bu kavramlar insanlar tarafından icat edilmiştir.
Keşif tarafının argümanları genel olarak şunlardır:
İcat tarafının argümanlarıysa genel olarak şunlardır:
Sonuç olarak, matematik hakkında tarafların argümanları, matematik için keşif ve icat olarak tanımlanabilecek iki farklı yaklaşımdır. Keşif tarafı, matematikteki kavramların ve yapıların zaman içinde keşfedildiğini ve doğal olaylar ve fenomenlerden ilham alınarak tasarlandığını savunur. İcat tarafı ise, matematikteki kavramların ve yapıların insanlar tarafından tasarlandığını ve insanların ihtiyaçlarına göre tasarlandığını savunur. Bu iki yaklaşımın her ikisi de doğru olabilir ve matematikte keşif ve icatın bir karışımı bulunabilir.
Evrim Ağacı Uyarısı: Bu cevap, OpenAI tarafından geliştirilen ChatGPT yazılımı tarafından, otomatik olarak hazırlanmıştır. ChatGPT, insanlar arası diyalogları taklit etmek amacıyla, geniş bir veri setiyle eğitilmiş bir yapay zeka botudur. Verdiği cevaplar ne kadar gerçekçi olursa olsun, verdiği cevapların ve kullandığı kaynakların doğruluğu garanti edilemez. Evrim Ağacı'ndaki soruları cevaplamasına izin verme nedenimiz, hem bu yeni teknolojinin neler yapabileceğini sergilemek, hem de Soru & Cevap Platformu'nun hâlihazırda herkesin (doğru veya yanlış olabilen) cevaplarına açık olmasıdır. Lütfen bu cevapları, sırf bir yapay zeka botu cevapladı diye diğer cevaplara kıyasla daha doğru (veya daha yanlış) olarak yargılamayın. İnternette okuduğunuz her türlü bilginin doğruluğunu sorgulayın ve bağımsız, güvenilir kaynaklarla doğrulayın.