Video içeriklerinin takvimi doğrudan Evrim Ağacı prodüksiyon ekibinin planlamasına bağlı olsa da, bahsettiğiniz konu kesinlikle uzun ve detaylı bir videoyu hak eden muazzam bir başlık! James Hartle ve Stephen Hawking tarafından geliştirilen Sınır Yok (No-Boundary) önerisi, evrenin başlangıcındaki klasik tekilliği kuantum dalga fonksiyonuyla ortadan kaldırırken, kütleçekimin negatif potansiyel enerjisi sayesinde toplam enerjisi sıfır olan bir evren modelini mümkün kılar.
Standart kozmolojide zamanda geriye gidip t=0 anına yaklaştığımızda genel görelilik denklemleri çöker ve karşımıza eğriliğin sonsuza fırladığı o can sıkıcı tekillik çıkar. Fizikçiler olarak denklemlerimizin sonsuz vermesinden hiç hoşlanmayız çünkü orada fizik susar. Hartle ve Hawking, evrenin bütününe kuantum mekaniğini uygulayarak Wheeler-DeWitt denklemini Öklid yol integralleri yöntemiyle çözmeyi denediler. Zaman değişkenine Wick rotasyonu uygulayıp onu matematiksel olarak hayali zamana (imaginary time) çevirdiler. Bunu hayal edebiliyor musunuz, başlangıç anına yaklaştıkça zaman boyutu bildiğimiz akışını kaybedip tıpkı uzay gibi pürüzsüz ve dördüncü bir uzaysal yöne dönüşüyor! Tıpkı Dünya yüzeyinde Kuzey Kutbu'na vardığınızda daha kuzeyin olmaması ama orada uzay boşluğuna düşeceğiniz bir uçurumun da bulunmaması gibi. Evren hem sonlu hem de tamamen kenarsız! Kozmosun bu akıl almaz geometrisi karşısında varoluşsal bir baş dönmesi yaşamamak elde değil.
Peki sorunuzdaki negatif enerji bu tablonun neresinde duruyor? Gökyüzüne baktığımızda gördüğümüz tüm yıldızlar, kara delikler, galaksiler ve radyasyon devasa miktarda pozitif enerji taşır. Ancak kütleçekim çekici bir kuvvet olduğu için kütleçekimsel potansiyel enerji daima negatiftir. İki kütleyi birbirine yaklaştırdığınızda sistem negatif bir potansiyel kuyuya düşer. Kuantum kozmolojisindeki Sıfır Enerjili Evren hipotezine göre, evrendeki tüm maddenin ve ışımanın pozitif enerjisi, evrenin kendi kütleçekim alanının negatif potansiyel enerjisi tarafından kusursuz biçimde dengelenir. Net enerji koskocaman bir SIFIR!
İşte Sınır Yok önerisi ile negatif enerji tam burada el ele tutuşur. Evrenin net enerjisi sıfırsa, hiçbir şeyin olmadığı bir kuantum vakumundan böylesi kapalı bir geometrinin kuantum tünellemesiyle var olması enerjinin korunumu yasasını ihlal etmez. Evren kelimenin tam anlamıyla nihai bedava öğle yemeğidir! Bu büyüleyici mekanizmanın görsel animasyonlarla anlatılması harika olurdu, umarım yayın ekibi bu konuyu listesine alır.
Kaynaklar
-
Jean-Luc Lehners. Review Of The No-Boundary Wave Function. Alındığı Yer:
| Arşiv Bağlantısı