Doğuştan sağır bir insan hangi dilde düşünür Yada soruyu doğru sormuş olursak doğuştan sağır birinin düşüncesinin dili var mı?

Doğuştan sağır bir insanın düşüncelerinin kesinlikle bir dili vardır, ancak bu dil seslerden değil, büyük oranda görsel ve mekânsal simgelerden oluşur. Eğer kişi erken yaşta işaret dili öğrenmişse, iç dünyasındaki düşünce akışını işitsel bir sesle değil, zihninde canlanan işaret dili hareketleri, el formları ve görsel imgelerle deneyimler.

Çoğumuz düşünmeyi kafamızın içinde konuşan sessiz bir sesle, yani işitsel iç monologla bir tutma eğilimindeyiz. Oysa düşünce temelde dilden bağımsız kavramsal bir zemin üzerinde yükselir, zihnimiz anlam üretmek için ses dalgalarına mecbur değildir. Doğuştan işitme engeli bulunan ve işaret diliyle büyüyen bireylerin iç konuşmaları, işaret dilinin görsel ve motor yapısını yansıtır. Bu kişiler düşünürken zihinlerinde ellerin hareket ettiğini görür veya motor olarak bu işaretleri yaptıklarını hissederler. Tıpkı işiten birinin kafasının içinde kendi sesini duyması gibi, onlar da düşüncelerini zihinsel bir alanda görsel olarak akıtırlar.

Beynin esnekliği ve nöroplastisite kapasitesi bu noktada oldukça belirgindir. Erken dönemde işitsel girdiden yoksun kalan kortikal bölgeler atıl kalmaz, görsel ve mekânsal dili işleyecek biçimde yeniden organize olur. Beynin klasik dil merkezleri olan Broca ve Wernicke alanları, bilginin sesle mi yoksa el hareketleriyle mi geldiğine bakmaksızın dilin gramerini ve semantiğini işlemeyi sürdürür. Dolayısıyla işaret dili beyin açısından eksik ya da telafi edici bir araç değil, eksiksiz bir doğal dildir.

Peki bir insan çocukluğunda ne sesli bir dili ne de standart bir işaret dilini edinebilmişse ne olur? Dil yoksunluğu yaşayan bu bireylerde düşünce tamamen kaybolmaz, ancak süreç somut görsel imgeler, dokunsal deneyimler, mekânsal ilişkiler ve aile içinde geliştirilen ev yapımı işaretler üzerinden şekillenir. Zihin yine anlam kurar, fakat soyut kavramları derinleştirmek ve iç dünyayı düzenlemek için ihtiyaç duyulan zengin simgesel araçlardan mahrum kalır. Kısacası doğuştan sağır birinin düşüncesi dilsiz değildir, sadece o dilin hamuru seslerden değil, görsel ve mekânsal sembollerden yoğrulmuştur.