Yüksekten düşerek ölen insanlar acı hisseder mi? Eğer hissediyorlarsa ne kadar süre boyunca hissederler?

kesin bir şey söylemek zor, çünkü düşüp ölen insanlardan "şu an ne hissediyorsun" diye kayıt alamıyoruz. Ama elimizdeki verilere göre cevap şöyle: çoğu kişi düşüş sırasında korku ve panik yaşıyor, ölümcül çarpışma anında ise acının fark edilmesi büyük olasılıkla ya çok kısa sürüyor ya da hiç oluşmuyor. Bunu bir uzlaşı değil, makul bir çıkarım olarak okuyun.

neden böyle düşünüyoruz? ağrı, dokudaki nosiseptörlerin sinyal üretmesi, bu sinyalin omurilik ve talamus üzerinden korteks ve limbik yapılara ulaşması ve beyin tarafından işlenmesiyle oluşuyor. Yüksek enerjili çarpmada kafatası kırığı, beyin hasarı, büyük damar ve organ yırtıkları sık görülüyor (Ahmad vd., 2015; Pavlovski vd., 2022). Ölümcül düşmelerde en sık ölüm nedeni travmatik şok. Bilinç hızla kaybolursa ağrı algısı da duruyor. Beyin kanaması veya beyin sapı hasarı varsa bu saniyeler içinde olabilir.

süre meselesine gelince, işin dürüst kısmı şu: sabit bir süre yok. Düşüş süresi fizikle belirleniyor. Hava direncini yok sayarsak 20 metreden düşüş yaklaşık 2 saniye, 100 metreden yaklaşık 4,5 saniye sürer. Bu süre boyunca fiziksel bir yaralanma yok, dolayısıyla ağrı da yok. Yaşanan şey korku. Çarpma sonrasında ise hayatta kalma süresi yaralanmanın tipine ve düşme yüksekliğine göre değişiyor, yükseklik arttıkça göğüs ve karın yaralanmalarının türü ve hayatta kalma süresi belirgin biçimde etkileniyor (Kandeel vd., 2022). Yani bazı kişiler çarpmayla anında ölüyor, bazıları dakikalar ya da saatler hayatta kalabiliyor. Bu ikinci grupta bilinç açıksa ağrı yaşanması çok olası.

önemli bir ayrım daha var: düşüp ölenler değil, düşüp hayatta kalanlar bize anlatabiliyor. Bu anlatılarda sık geçen şey, çarpma anında ağrıdan çok bir şok, uyuşma ya da hiçbir şey hatırlamama hali. Ama bu bir seçilim yanlılığı taşıyor, çünkü ölenler anlatamıyor. Ayrıca travma sırasında endojen opioidler ve stres yanıtı ağrı eşiğini yükseltebiliyor, ama bunun ölümcül düşmelerde ne kadar etkili olduğuna dair doğrudan veri yok. Özetle, hiçbir deney bunu doğrudan ölçemiyor ve etik olarak da ölçemez. Elimizde yalnızca otopsi bulguları ve travma fizyolojisi var. reviewer 2 bile buna "daha fazla veri lazım" diyemezdi, çünkü veri toplayamıyoruz.