Hayır, uzaktan yakından hiçbir bilimsel geçerliliği yok. Bir bardak kolayı vücuttan atmak veya asidini dengelemek için 32 bardak su içmek gerektiği masalı, fizyolojiden bihaber alkali su simsarlarının uydurduğu bayat bir şehir efsanesidir. Hatta bu tavsiyeye uyup peş peşe 32 bardak su içmeye kalkarsanız koladan değil, nur topu gibi bir hiponatremiden acilin kırmızı alanına yatarsınız.
Bu iddia, insan bedenini içi saf su dolu cam bir beher zannedenlerin ilkel seyreltme matematiğinden türemiştir. Kolanın pH değeri fosforik asit sebebiyle 2,5 civarındadır. Ancak o çok bilmişlerin atladığı ufak bir biyoloji gerçeği var, insan midesi zaten gün boyu pH değeri 1,5 ile 2 arasında değişen hidroklorik asit üretiyor. Yani içtiğiniz asitli içecek, midenizin kendi doğal ortamından daha asidik bile değildir. Mideden geçen asidik karışım bağırsağa ulaştığında, pankreasın salgıladığı bikarbonatla gayet nizami biçimde tamponlanır ve nötralize edilir.
Böbreklerimiz de kenarda oturup toksin aksın diye kova kova su bekleyen pasif bir mutfak süzgeci değildir. Kanımızın pH seviyesi akciğerler, böbrekler ve bikarbonat tampon sistemleri sayesinde 7,35 ile 7,45 gibi inanılmaz dar bir koridorda milimetrik olarak tutulur. Kola içtiniz diye kanınız asitleşmez, böbrekleriniz de acil durum alarmı vermez. Gün boyu sahada ve masada gerçek kronik hastalık yüküyle uğraşırken bir de insanların 8 litre su içip kendini zehirleme ihtimaliyle cebelleşmek gerçekten yorucu. Çünkü o kadar suyu kısa sürede lıkır lıkır içmek kandaki sodyumu tehlikeli biçimde seyreltir, beyin ödemi yapar ve komaya kadar sokar.
Elbette kolayı masum ilan edecek halim yok. Düzenli tüketimi tip 2 diyabet, obezite ve kardiyometabolik risklerin en büyük besleyicilerindendir. Fakat buradaki problem vücutta biriken hayali toksinler değil, o kutudaki devasa serbest şeker yüküdür. Sağlığı korumanın yolu da 32 bardak su içip böbrekleri iflasa zorlamak değil, o kutuyu baştan açmamaktır.
Kaynaklar
-
Hopkins, E., Sanvictores, T., Sharma, S.. Physiology, Acid Base Balance. Alındığı Yer:
| Arşiv Bağlantısı
-
Harvard T.H. Chan School of Public Health. Sugary Drinks And Health. Alındığı Yer:
| Arşiv Bağlantısı