Balı kaşıktan akıttığımızda tabağa dairesel olarak dökülmesinin nedeni Coriolis etkisi midir ve Kuzey-Güney yarım kürelerde bu yön birbirine zıt mıdır?

Merhaba

Hayır, bunun nedeni Coriolis etkisi değildir. Ve bence bu konu, günlük hayatta en sık yanlış anlaşılan fizik örneklerinden biridir. Zira bal kaşıktan dökülürken oluşan dairesel hareketi; balın akış şekli, kaşığın hareketi, viskozitesi ve dökülme anındaki küçük titreşimler belirler. Coriolis etkisi ise Dünya'nın dönmesinden kaynaklanır ve etkisi çok büyük ölçeklerde belirgin hale gelir. Keza atmosferdeki rüzgarlar, okyanus akıntıları ya da uzun menzilli hareketlerde önemli bir rol oynar. Lakin birkaç santimetrelik bir mesafeden tabağa akan bal üzerinde ölçülebilecek kadar güçlü değildir. Bu yüzden balın tabağa saat yönünde ya da saat yönünün tersinde dökülmesi, Kuzey veya Güney Yarım Küre'de olmanıza bağlı değildir. Aynı deneyi aynı yerde defalarca yaptığınızda bile farklı yönlerde akış görebilirsiniz. Çünkü burada belirleyici olan Dünya'nın dönüşü değil, akışın başlangıç koşullarıdır. Kısacası, balın tabağa dairesel şekilde dökülmesini Coriolis etkisiyle açıklamak doğru olmaz. Sonuç olarak bu olay, akışkanlar fiziğinin güzel bir örneğidir Coriolis etkisinin değil. Umarım açıklayıcı olmuştur. Saygılarımla. 

^[1]