Biri size "Bu hayatta herkes ne yapıyorsa kendisi için yapıyordur" gibi bir cümle kursa idi, ona nasıl bir cevap verirdiniz?

Merhaba

Bu hayatta herkes ne yapıyorsa kendisi için yapıyordur” düşüncesi, sosyal psikoloji ve felsefede “psikolojik egoizm” olarak bilinen yaklaşımla ilişkilendirilebilir. Bu görüşe göre insanın yaptığı her davranışın temelinde, doğrudan ya da dolaylı biçimde kendi çıkarı, tatmini veya psikolojik doyumu vardır. Ancak insan davranışlarını yalnızca bireysel çıkara indirgemek, insan doğasının karmaşıklığını açıklamak açısından yetersiz kalmaktadır.

Örneğin sosyolog ve filozof Émile Durkheim, toplumsal dayanışmanın insan yaşamının temel unsurlarından biri olduğunu belirtir. İnsan yalnızca bireysel çıkarla hareket eden bir varlık değil; aynı zamanda aidiyet, empati ve kolektif bilinç geliştiren sosyal bir canlıdır. Benzer şekilde Erich Fromm, insanın yalnızca “sahip olmak” dürtüsüyle değil, “bağ kurma” ve “sevme” ihtiyacıyla da hareket ettiğini savunur. Fromm’a göre sevgi, yalnızca kişisel tatmin değil; başka bir insanın varlığını ve iyiliğini önemseyebilme kapasitesidir.Bu nedenle böyle bir cümleye şu şekilde cevap verebilirdim.

“İnsan davranışlarında bireysel çıkarın payı olduğu inkar edilemez; ancak bütün insan ilişkilerini yalnızca çıkar temelli görmek, empati, fedakarlık ve dayanışma gibi olguları açıklamakta eksik kalır. Çünkü insan bazen kendi yararına olmadığı halde başka birinin iyiliği için de davranabilir. Nitekim Erich Fromm’un söylediği gibi ‘Olgun sevgi, insanın kendi bütünlüğünü koruyarak başka bir insanla birleşebilmesidir.’ İnsan yalnızca kendisi için yaşayan bir varlık olsaydı, tarih boyunca karşılıksız fedakarlık, bakım verme ve dayanışma gibi davranışların bu kadar güçlü biçimde varlığını sürdürmesi zor olurdu.” Bu konu aslında insan doğasının en eski tartışmalarından biridir. İnsan özünde bencil midir, yoksa iş birliği ve empati de insanın doğal bir parçası mıdır? Modern psikoloji ve antropoloji, insanın her iki eğilimi de birlikte taşıdığını göstermektedir. Çünkü insan hem kendi varlığını korumaya çalışan biyolojik bir canlıdır hem de başkalarıyla anlam kurmadan yaşayamayacak kadar sosyal bir varlıktır. Sizce nasıl bir olgudur İnsan ?