Keşfedin, Öğrenin ve Paylaşın
Evrim Ağacı'nda Aradığın Her Şeye Ulaşabilirsin!
Paylaşım Yap
2,500 ATP Ödüllü Soru: Ipin ortasındaki gerileme küveti ne kadardır, N? Hemen cevapla!
Tüm Reklamları Kapat

6.000 Yıldır Yok Olduğu Düşünülen İki Keseli Türü Yeni Gine'de Bulundu!

Bilim insanları, yerli halkın yardımıyla Yeni Gine'nin derinliklerinde soyu tükendiği sanılan iki "Lazarus taksonunu" yeniden keşfetti.

3 dakika
2
6.000 Yıldır Yok Olduğu Düşünülen İki Keseli Türü Yeni Gine'de Bulundu! Live Science
6.000 Yıldır Yok Olduğu Düşünülen İki Keseli Türü Yeni Gine'de Bulundu
Tüm Reklamları Kapat

Bu Makalede Neler Öğreneceksiniz?

  • Yeni Gine'nin Vogelkop Yarımadası'nda 6.000 yıl önce nesli tükenmiş sanılan halka kuyruklu planör ve cüce uzun parmaklı keseli sıçan gibi iki keseli türü canlı olarak keşfedildi.
  • Bu türler, fosil kayıtlarından kaybolup uzun süre nesli tükenmiş gibi görünen 'Lazarus taksonları' grubuna ait olup, yerel halkın yardımıyla tespit edildi.
  • Halka kuyruklu planör ve cüce uzun parmaklı keseli sıçan, özel ekolojik ihtiyaçları ve yaşam biçimleri nedeniyle orman kesimine karşı savunmasız olup, koruma çalışmaları büyük önem taşıyor.

Yeni Gine adasında, en az 6.000 yıl önce neslinin tükendiği düşünülen iki keseli türü canlı olarak bulundu. Bu keşif hiç de çabuk gerçekleşmedi; keselilere dair ilk ipuçları 1999 yılında ortaya çıkmıştı ancak varlıklarını doğrulamak için yeterli fotoğrafik kanıtın toplanması uzun zaman aldı. Aradan geçen 27 yılın ardından bilim insanları artık halka kuyruklu planör (Tous ayamaruensis) ve cüce uzun parmaklı keseli sıçanın (Dactylonax kambuayai) Endonezya'nın Papua bölgesindeki Vogelkop Yarımadası'nın uzak yağmur ormanlarında yaşadığından eminler.

Avustralya'nın Kayıp Mirası

Araştırmaya liderlik eden Melbourne Sürdürülebilir Toplum Enstitüsü profesörü ve Avustralya Müzesi'nin seçkin konuk araştırmacısı Tim Flannery, yaptığı açıklamada bölgenin önemini şöyle vurguluyor:

Vogelkop, Avustralya kıtasının Yeni Gine adasına dahil olmuş kadim bir parçasıdır. Ormanları, geçmişteki Avustralya'nın daha fazla saklı kalıntısını barındırıyor olabilir.

Keseliler, yavrularını tam olarak gelişene kadar taşımak için karakteristik bir keseye sahip memelilerdir. Cüce uzun parmaklı keseli sıçan ve halka kuyruklu planör, bilim insanları tarafından daha önce yalnızca Avustralya'daki son buzul çağına ve mevcut jeolojik zaman dilimi olan erken Holosen devrinin ilk evresine tarihlenen fosillerden biliniyordu.

Tüm Reklamları Kapat

Lazarus Taksonları ve Fiziksel Özellikler

Bulunan türlerden cüce uzun parmaklı keseli sıçan, her bir elinde, bir sonraki en uzun parmağının iki katı uzunluğunda tek bir parmağa sahip çizgili bir keselidir. Halka kuyruklu planör ise, dirseklerinden ayak bileklerine uzanan tüylü zarları kullanarak orman örtüsü (kanopi) arasında süzülme yetenekleriyle adlandırılan Avustralya'nın üç büyük planör (Petauroides) türünün bir akrabasıdır. Halka kuyruklu planör, Avustralyalı kuzenlerinden daha küçüktür ve tüysüz kulaklara sahip olmasının yanı sıra, dallar gibi nesneleri kavramak ve sarmak için adapte olmuş bir kuyruğu vardır.

Cüce uzun parmaklı keseli sıçan ve halka kuyruklu planör, araştırmacıların "Lazarus taksonları" olarak adlandırdığı gruba girmektedir; yani fosil kayıtlarından kaybolan ve uzun bir süre nesli tükenmiş gibi göründükten sonra yaşayan türler olarak yeniden ortaya çıkan hayvanlardır. Yakın zamandaki bu keşif, Flannery ve meslektaşlarının hayvanların izini sürmesine yardımcı olan Endonezya Papuası'ndaki yerli topluluklar sayesinde mümkün oldu. Araştırmacılar özellikle Tambrauw ve Maybrat klanlarından yerel büyüklerle işbirliği yaptı. Flannery bu durumu şöyle ifade ediyor:

Yakın zamanda neslinin tükendiği düşünülse bile, bir Lazarus taksonunun keşfi olağanüstü bir buluş. Ancak binlerce yıldır neslinin tükendiği düşünülen iki türün keşfi gerçekten dikkate değer.

Kutsal Varlıklar ve Ormanların Korunması

New Scientist dergisinin bildirdiğine göre, bazı yerel yerli gruplar halka kuyruklu planörü kutsal ve en yüksek korumayı hak eden bir canlı olarak görüyor; bu da türün neden bu kadar uzun süre saklı kaldığını açıklamaya yardımcı olabilir. Halka kuyruklu planörler ömür boyu süren eş bağları kurar ve yılda sadece bir yavru büyütür. Büyük planörler gibi ağaç kovuklarında yuva yaparlar, bu da onları ticari ağaç kesimine karşı son derece savunmasız hale getirir.

Cüce uzun parmaklı keseli sıçan da ağaç kesimi tehdidiyle karşı karşıyadır. Flannery'nin belirttiğine göre bu türün kulakları, keseli sıçanların çürüyen odunlardan parmaklarıyla kazıp çıkardıkları odun delici böcek larvalarının sesi de dahil olmak üzere, düşük frekanslı sesleri algılamaya adapte olmuş olabilir.

Her iki türün spesifik yayılım alanı ve ekolojik ihtiyaçları hakkında hala pek çok bilinmeyen var. Yaban hayatı kaçakçılarının hedefi olmalarını önlemek amacıyla, bulundukları kesin yerler gizli tutuluyor. Keseliler hakkında şu ana kadar bilinenler, 6 Mart'ta Records of the Australian Museum dergisinde yayınlanan iki hakemli çalışmada paylaşıldı. Flannery, araştırmanın önemini şu sözlerle özetliyor:

Bulgular, bu eşsiz biyobölgeleri korumanın kritik önemini ve saklı biyolojik çeşitliliği ortaya çıkarıp korumada işbirlikçi araştırmaların değerini vurguluyor.
Evrim Ağacı, sizlerin sayesinde bağımsız bir bilim iletişim platformu olmaya devam edecek!

Evrim Ağacı'nda tek bir hedefimiz var: Bilimsel gerçekleri en doğru, tarafsız ve kolay anlaşılır şekilde Türkiye'ye ulaştırmak. Ancak tahmin edebileceğiniz gibi Türkiye'de bilim anlatmak hiç kolay bir iş değil; hele ki bir yandan ekonomik bir hayatta kalma mücadelesi verirken...

O nedenle sizin desteklerinize ihtiyacımız var. Eğer yazılarımızı okuyanların %1'i bize bütçesinin elverdiği kadar destek olmayı seçseydi, bir daha tek bir reklam göstermeden Evrim Ağacı'nın bütün bilim iletişimi faaliyetlerini sürdürebilirdik. Bir düşünün: sadece %1'i...

O %1'i inşa etmemize yardım eder misiniz? Evrim Ağacı Premium üyesi olarak, ekibimizin size ve Türkiye'ye bilimi daha etkili ve profesyonel bir şekilde ulaştırmamızı mümkün kılmış olacaksınız. Ayrıca size olan minnetimizin bir ifadesi olarak, çok sayıda ayrıcalığa erişim sağlayacaksınız.

Avantajlarımız
"Maddi Destekçi" Rozeti
Reklamsız Deneyim
%10 Daha Fazla UP Kazanımı
Özel İçeriklere Erişim
+5 Quiz Oluşturma Hakkı
Özel Profil Görünümü
+1 İçerik Boostlama Hakkı
ve Daha Fazlası İçin...
Aylık
Tek Sefer
Destek Ol
₺50/Aylık
Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
Özetini Oku
1
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

Makalelerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu makalemizle ilgili merak ettiğin bir şey mi var? Buraya tıklayarak sorabilirsin.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu Makale Sana Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Live Science | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 13/03/2026 12:45:52 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/22400

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Gündem
Bağlantı
Ekle
Soru Sor
Stiller
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Aklınızdan geçenlerin bu platformda bulunmuyor olabilecek kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Size Özel
Makaleler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Geçmiş ve Notlar
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
İşaretle
Göz Attım
Site Ayarları

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.

[Site ayalarına git...]
Bu Yazıdaki Hareketleri
Daha Fazla göster
Tüm Okuma Geçmişin
Daha Fazla göster
0/10000
Kaydet
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
S. Pare, et al. 6.000 Yıldır Yok Olduğu Düşünülen İki Keseli Türü Yeni Gine'de Bulundu!. (13 Mart 2026). Alındığı Tarih: 13 Mart 2026. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/22400
Pare, S., Görür, F., Bakırcı, Ç. M. (2026, March 13). 6.000 Yıldır Yok Olduğu Düşünülen İki Keseli Türü Yeni Gine'de Bulundu!. Evrim Ağacı. Retrieved March 13, 2026. from https://evrimagaci.org/s/22400
S. Pare, et al. “6.000 Yıldır Yok Olduğu Düşünülen İki Keseli Türü Yeni Gine'de Bulundu!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Translated by Ferit Görür, Evrim Ağacı, 13 Mar. 2026, https://evrimagaci.org/s/22400.
Pare, Sascha. Görür, Ferit. Bakırcı, Çağrı Mert. “6.000 Yıldır Yok Olduğu Düşünülen İki Keseli Türü Yeni Gine'de Bulundu!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Translated by Ferit Görür. Evrim Ağacı, March 13, 2026. https://evrimagaci.org/s/22400.
Keşfet
Ara
Yakında
Sohbet
Agora

Bize Ulaşın

ve seni takip ediyor
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
"İnsanlara bilim anlatmak cahilleri aydınlatmakla ilgili değildir, türümüzün genelinin ilerlemesi için gereklidir."
Kurzgesagt – In a Nutshell
Kapak Görseli Seç
Videodan otomatik olarak çıkartılan karelerden birini seçin.
Kareler yükleniyor…
Videoyu kaydırarak istediğiniz kareyi seçin.
0:00 / 0:00
Kendi kapak görselinizi yükleyin. Görsel otomatik olarak kırpılacaktır.
Görseli sürükleyin veya tıklayın PNG, JPG veya WEBP (Maks. 10MB)