Yumurtlayan Memeliler (Prototheria)

Yumurtlayan Memeliler (Prototheria) Biology Dean
2 dakika
13,164 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat
Yumurtlayan Memeliler
  • Bilimsel Adı Prototheria
  • Halk Arasındaki Türkçe Adı Yumurtlayan Memeliler
  • Halk Arasındaki İngilizce Adı Egg-laying Mammals
Taksonomi
  • Bu yazı, Evrim Ağacı'nın tür gözlemleri ve türlere dair bilgileri barındıran Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır.

Tanım ve Genel Bilgiler

Genelde ufak vücutları ve kısa bacakları vardır. Yumurtlayarak çoğalan tek memelilerdir. Fakat yavrularını süt ile beslerler. Yaklaşık 40-50 yıl yaşayabilirler. Anatomileri, diğer yaygın memeli taksonlarına göre oldukça farklıdır. Endotermik (sıcakkanlı) canlılardır; ancak diğer alt sınıflara göre metabolizmaları daha yavaştır. Jugal kemikleri küçülmüş veya yoktur. Keselilerin (Marsupialia) aksine dentary kemikleri mediale bakar. Omuz eklemleri daha komplekstir. Ayrıca lacrimal (göz yaşı) kemiği ve diş bulundurmazlar. Ayrıca beyni saran kemik kısımları alisphenoid kemikten ziyade petrosal kemiktir. Therapsid ataları ve timsahlar gibi yürürken uyluk kemiği (femur) ve kol kemiği (humerus) yere paralel pozisyonda durur. Erkeklerde testisler scrotum isimli kesede değil, abdominal (karın) bölgesinde lokalizedir.

En muhteşem özelliklerinden biri, kaburgaların torasik değil, servikal omurlara bağlı olmasıdır. Modern memelilerin hepsinde kaburgalar, göğüs (thorax) kısmındaki omurlar ile eklem yapar. Ancak bu memelilerde kaburgalar boyun kısmındaki omurlar ile eklem yapar. Öte yandan memeliler gibi kıllı vücuda, 4 odacıklı (2 atrium & 2 ventrikül) kalbe, çekirdeksiz eritrositlere (alyuvar) ve diyafragmaya sahiptirler.

Evrimsel Tarih ve Taksonomi

Üç büyük memeli alt sınıfından biridir. Bu alt sınıftaki üyelerinin çoğunun nesli tükenmiştir. Sadece ornitorenk ve birkaç dikenli karıncayiyen türü tarafından tek taksonomik takım olan tek delikliler (Monotremata) içerisinde temsil edilirler. Fosil kayıtlarında Kretase ve Senozoik Dönemlerine ait izler bulunur. Evrimsel süreçte ilk türleşen memeliler oldukları için ilkin memeliler olarak bilinirler. Aslında Triyasik Dönem'de yaşamış memelilerin ataları olan therapsidler ile birçok ortak özellik barındırırlar. Örneğin yumurtlayarak çoğalırlar, kloak bulundururlar ve femur vücudun lateraline dönüktür, yürürken yere paralel durur.

Ekolojik Dağılım ve Habitat

Arjantin'deki fosil kayıtlarına göre eskiden Dünya'nın birçok yerinde yayılım gösterirken, günümüzde sadece Avustralya ve Yeni Gine'de yaşarlar. Ornitorenk gibi üyeler çoğunlukla tatlı sularda vakit geçirirken, dikenli karıncayiyenler sadece karada yaşarlar.

Popülasyon ve Koruma Statüsü

Uzun gagalı dikenlikarıncayiyen (Zaglossus bruijni) IUCN kırmızı listesinde nesli tükenmek üzere olarak belirtilir. Geçtiğimiz yıllarda da ornitorenkler (Ornithorhynchus anatinus), derisi avcılığı nedeni ile sayıları azalmıştı. Fakat son düzenlemelerle tekrardan birey sayısı artırıldı.

Davranış ve Etoloji

Eğer girdiğiniz taksonun davranışsal özellikleri varsa, bunlardan burada bahsediniz. Üreme davranışları, avlanma davranışları, kamuflaj gibi savunma davranışları, vb. özelliklerden bahsedebilirsiniz.

Diyet ve Metabolizma

Hepsi etçildir. Dikenli karıncayiyenler böcekler ve solucanlar ile beslenir. Ornitorenkler ise küçük eklembacaklıları ve ufak omurgalıları yiyebilir.

İnsanlarla Etkileşim ve Kültürel Referanslar

Sadece uzun gagalı dikenlikarıncayiyen (Zaglossus bruijni) Yeni Gine yerlileri tarafından avlanıp, yenilir. Avlanma oranının artışı nedeni ile soyları tükenmek üzeredir.

Etimoloji

Yunanca Proto "ilk", Theria ise "vahşi hayvan" demektir.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Merak Uyandırıcı! 3
  • İnanılmaz 2
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 04/12/2021 13:06:49 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/7272

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Viral Enfeksiyon
Mucize
Değişim
Alkol
Hafıza
Bilim İnsanı
Korku
Evrimleşme
Sars
Güve
Ağaç
Antikor
Yumurta
Kimyasal Element
Alzheimer
İnsan Türü
Uzay
Cinsellik Araştırmaları
Şüphecilik
Genetik Müdahale
Ağız
Karbon
İspat Yükü
Renk
Cinsel Seçilim
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Bu Eseri Neden Tavsiye Ediyorsun?
Aşağıdaki kutuya, isimli neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin faydalı bulunması halinde Evrim Ağacı kullanıcılarından daha fazla UP kazanman [UP bilgi linki] mümkün olacak. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Tavsiye Et