- Evrim
Evrim, popülasyon içi gen ve özellik dağılımlarının nesiller içerisindeki değişimi olarak tanımlanmaktadır. Yani tanımı, bir türün diğerine dönüşmesi değildir. Ancak popülasyon içi gen ve özellik dağılımlarının nesiller içerisindeki değişimi, uzun vadede türlerin yeni türlere evrimleşmesiyle de sonuçlanır, evet.
- Makroevrim
Ancak bu tip bir makroevrim, tanımı gereği uzun zaman dilimlerinde olan bir süreçtir. Tıpkı yıldız ve galaksilerin oluşumu gibi. Diğer kozmolojik olayların uzun zaman dilimlerinde gerçekleşmesi gibi.
- Canlı türleri ve çeşitleri (Tür)
çünkü canlı türleri ve çeşitleri, birbirinden genetik, ekolojik ve eşeysel gibi çeşitli biçimlerde ayrılan canlılar olarak tanımlanırlar.
- Türleşme
Yeterince özellik bir bakteri türü üzerinde ufak ufak ama kademeli bir biçimde biriktiğinde, yeni bir canlı türü türleşmiş olacaktır. Çünkü o yeni özelliklerle donanmış canlı, deneyin başlangıcındaki atasından genetik, ekolojik ve eşeysel olarak farklı yapıda olacaktır.
- Üniformitaryenizm ilkesi
Daha önceden ele aldığımız üniformitaryenizm ilkesi çerçevesinde, günümüzde gözlediğimiz doğa yasalarının, milyonlarca yıl önce de bu şekilde olduğunu, milyonlarca yıl sonra da bu şekilde olacağını öngörüyoruz.
- Yapay seçilim
2012 senesinde Minnesota Üniversitesi'ndeki bir laboratuvarda, tek hücreli maya mantarları yapay seçilim yoluyla olan evrim sayesinde çok hücreli yapılara evrimleşti. Hem de sadece 60 günde!
- Lenski'nin uzun dönem bakteri deneyi
Mesela Lenski'nin uzun dönem bakteri deneyine ya da Alaska'nın Loberg Gölü'nde bulunan dikensırtlı balıkların evrimine ya da Darwin'in ispinozlarına.
- Fosil kayıtları
Diyelim ki karasal memelilerden balinaların evrimini fosiller üzerinden anlatmaya kalktınız. Sonuçta çok iyi bilinen bir evrimsel süreç bu. Fosil kayıtlarına bakıp, balinaların karasal memelilerden nasıl evrimleştiğini tespit edebiliyoruz.
- Pangea
Hiçbir zaman kıtaların bundan 200 milyon yıl önce Pangea denen tek bir kıta olduğunu uydu verilerine bakarak görmeyeceğiz.
- Yıldız oluşumu / Süpernova
Sonuçta yıldızların süpernova sonucunda oluşan bulutsulardan arta kalanlar olduğunu iddia ediyorsunuz.
- Büyük Patlama
Büyük Patlamaya da kanıtınız, milyonlarca yıl öncesinden kalma radyasyondur kesin.
- Oksijen izotopları (iklim kanıtı)
Buzulların merkezinde hapsolmuş oksijen izotoplarından mı bahsedeceksiniz?
- Gözlenebilirlik / Gözlenebilir kanıt
Bilimin "gözlenebilir ve test edilebilir olmasıyla" ilgili temel ilkesini kullanıyorum, evet. Ama gözlenebilirliği, şu anda, anlık olarak gözleyebileceğim şeylerle kısıtlıyorum. Test edilebilirliği de, sadece şu anda olup biteni test etmekle sınırlandırıyorum. Böylece tek bir hamleyle jeolojiyi, kozmolojiyi, kuantum fiziğini, iklimbilimi, paleobiyolojiyi, minerolojiyi ve daha nice bilimi silip atmış oldum.
- Sentromer
İnsanın genlerine bakıyoruz ve 48 kromozomlu atalarından kalma izleri sentromerlerinde görebiliyoruz.
- Göl ve okyanus birikintileri (paleoklim kanıtları)
Göl ve okyanus birikintilerinden elde edilen kanıtlardan mı?